Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
+ Tỷ lệ sử dụng thời gian lao động khu vực nông thôn tăng 74,4%
năm 2001 lên 79,34% năm 2004, tăng 4,94%. Dự kiến đến hết năm 2005 tỷ
lệ này vượt trên 80%, đạt mục tiêu kế hoạch đề ra của chương trình.
1.2.2. Kết quả cụ thể
* Tạo việc làm trong nước
Dự kiến trong giai đoạn 2001-2005, tạo việc làm trong nước đạt 7,21
triệu người, trong đó:
- Khu vực nông-lâm ngư nghiệp trong 5 năm qua đã thu hút thêm
4,320 triệu lao động, góp phần ổn định việc làm cho 24,51 triệu lao động.
- Khu vực công nghiệp, xây dựng, tiểu thủ công nghiệp thu hút thêm
1,538 triệu lao động, duy trì tạo việc làm ổn định cho 7,35 triệu lao động,.
- Khu vực dịch vụ có bước phát triển mạnh 10,5 triệu lao động, tăng
thêm 1,352 triệu lao động.
Cơ cấu lao động đã có bước chuyển dịch rõ nét theo hướng tăng lao
động trong lĩnh vực công nghiệp, xây dựng từ 16,7% năm 2000 lên 17,4%
năm 2004, dự kiến đạt 19% vào năm 2005; lao động trong các ngành dịch vụ
tăng từ 22% năm 2000 lên 24,7% năm 2004, dự kiến đạt 24-25% vào năm
2005, lao động khu vực nông- lâm- ngư nghiệp giảm từ 61,3% năm 2000
xuống còn 57,9% năm 2004 và dự kiến giảm xuống còn 56-57% vào năm
2005.
* Tạo việc làm ngoài nước
Trong 4 năm 2001-2004 cả nước đã đưa được 22 vạn lao động đi làm
việc có thời hạn ở nước ngoài, dự kiến năm 2005 xuất khẩu lao động cho 7
vạn lao động, đưa tổng số người đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài lên 29
vạn người.
- 5 -
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
2. Chương trình quốc gia về việc làm giai đoạn 2001-2005
2.1. Các chương trình phát triển nông nghiệp và nông thôn
- Nhà nước đã chỉ đạo tập trung thâm canh đất nông nghiệp, chuyển
đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tăng năng suất cây trồng vật nuôi đặc biệt là ở
những vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp hàng hóa, chú trọng đầu tư
phát triển kinh tế trang trại, đảm bảo việc làm cho khoảng 22-22 triệu lao
động
- Phân bố lại lao động và dân cư, xây dựng các vùng kinh tế mới, khai
thác các vùng đất trống, đồi núi trọc, phát triển trồng rừng, cây công nghiệp,
cây ăn quả, chỉ đạo và triển khai tốt chương trình trồng 5 triệu ha rừng và
bảo vệ 10 triệu ha rừng tự nhiên để tạo và ổn định việc làm cho 4-5 triệu lao
động.
- Đầu tư, khai thác tiềm năng của các tỉnh đồng bằng để phát triển
nuôi trồng thuỷ sản, khai thác tiềm năng biển, mở rộng nghề đánh bắt ngoài
khơi, tạo việc làm và tăng kim ngạch xuất khẩu. Đảm bảo việc làm cho
khoảng 2-3 triệu lao động;
- Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn như thuỷ lợi, kiên cố hoá
kênh mương, giao thông nông thôn, các công trình phúc lợi nhằm tăng thời
gian sử dụng lao động.
Nhờ kết quả đầu tư nên tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành nông
lâm ngư nghiệp bình quân hàng năm đạt 5,1%, do vậy, trong cả giai đoạn
2001-2005 đã ổn định việc làm cho khoảng 25 triệu người thu hút thêm 3,2
triệu lao động vào làm việc trong khu vực.
2.2. Các chương trình phát triển công nghiệp và dịch vụ
- 6 -
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
- Chương trình phát triển công nghiệp và dịch vụ đóng vai trò quyết
định đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, nâng cao chất lượng
lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
- Chương trình xây dựng và phát triển các khu công nghệ cao, chủ yếu
ở các vùng kinh tế động lực, các đô thị lớn, thu hút lao động có trình độ cao
để tăng sức cạnh tranh;
- Chương trình xây dựng và phát triển các trung tâm văn hoá, thể thao,
các khu du lịch;
- Các chương trình, công trình trọng điểm kinh tế-xã hội của Nhà
nước: Đường Hồ Chí Minh, thuỷ điện Sơn la, hóa dầu Dung Quất, sân bay,
bến cảng thu hút nhiều lao động.
Giai đoạn 2001-2005, tốc độ tăng trưởng giá trị ngành công nghiệp-
xây dựng bình quân hàng năm 15,4%, ngành dịch vụ trên 7,4%. Đến năm
2005, khu vực công nghiệp, xây dựng ổn định việc làm cho khoảng 7 triệu
lao động, thu hút thêm 1,2triệu; khu vực dịch vụ có trên 11 triệu người lao
động, thu hút thêm 1,4 triệu lao động.
2.3. Các chương trình mở rộng, phát triển làng nghề, xã nghề, phố
nghề, các doanh nghiệp vừa và nhỏ
Hoạt động phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các chương trình
mở rộng, phát triển làng nghề tạo việc làm mới và việc làm thêm cho trên 20
vạn lao động; từng bước rút dần lao động nông thôn ra khỏi khu vực nông
nghiệp.
3. Các hoạt động hỗ trợ trực tiếp tạo việc làm và phát triển thị
trường lao động
- 7 -
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
+ Dự án tổ chức cho vay vốn theo các dự án nhỏ giải quyết việc làm
thông qua Quỹ quốc gia về việc làm
Quỹ quốc gia giải quyết việc làm được hình thành từ năm 1992 đến
năm 2005 đã được nhà nước cấp khoảng 2.370 tỷ đồng, trong đó 2.200 tỷ từ
ngân sách Nhà nước. Ước tính cả giai đoạn 2001-2005, Quỹ quốc gia hỗ trợ
việc làm cho vay trên 90 nghìn dự án với tổng số vốn 4.800 tỷ đồng, hỗ trợ
tạo việc làm cho trên 1,68 triệu người. Cụ thể: trên 20 nghìn dự án sử dụng
tổng số vốn mới 900 tỷ đồng, thu hút 55 vạn lao động, trên 70 nghìn dự án
sử dụng 3.900 tỷ đồng từ nguồn vốn thu hồi cho vay quay vòng, thu hút tạo
việc làm cho trên 1,13 triệu lao động.
Tính bình quân, mức cho vay trên một lao động khoảng 2,8 triệu
đồng, người lao động tự đầu tư khoảng 5 triệu đồng, tăng mức đầu tư trên 1
chỗ làm việc lên 7,8 triệu đồng, cao hơn thời kỳ 1998-2000 khoảng 4 triệu
đồng. Tuy nhiên mức đầu tư vẫn còn thấp so với nhu cầu đã ảnh hưởng đến
chất lượng việc làm, thu nhập chưa cao; nguyên nhân chủ yếu là nguồn vốn
còn hạn hẹp. Số vốn khoanh nợ cho các dự án bị rủi ro bất khả kháng là 50
tỷ đồng (bằng 4,4% tổng nguồn quỹ), xóa nợ khoảng 4 tỷ đồng; nguồn quỹ
dự phòng rủi ro hình thành từ lãi cho vay khoảng trên 100 tỷ đồng, có thể bù
đắp cho những rủi ro này. Nguồn vốn cho vay từ Quỹ quốc gia hỗ trợ việc
làm đã tạo “cú huých” kích thích dân đầu tư vốn tạo việc làm. Theo ước tính
từ các dự án vay vốn được phê duyệt, phần vốn đối ứng do dân bỏ ra gấp 2
lần vốn hỗ trợ của Quỹ, như vậy ước tính trong 5 năm qua dân đã đầu tư
thêm khoảng 6.000 tỷ đồng. Có thể thấy rằng vốn Ngân sách Nhà nước đầu
tư cho Quỹ quốc gia hỗ trợ việc làm tuy nhỏ (2.370 tỷ bằng 0,55% vốn đầu
tư phát triển của toàn xã hội trong 5 năm) song đã có những tác động tích
cực đến giải quyết việc làm, làm ổn định cả một lĩnh vực xã hội bức xúc.
- 8 -
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Nếu không có các hoạt động hỗ trợ trực tiếp này, số chỗ làm việc có thể chỉ
đạt 75-80% mức kế hoạch, tỷ lệ sử dụng thời gian lao động chỉ đạt 60-65%.
- Dự án nâng cao năng lực và hiện đại hoá các Trung tâm dịch vụ việc
làm
Tổng nguồn vốn đầu tư cho 140 Trung tâm dịch vụ việc làm từ năm
1992 đến nay là 74 tỷ đồng. Từ năm 1996 đến năm 2000 hệ thống này đã tư
vấn nghề và tư vấn đào tạo cho gần 2 triệu lượt người, dạy nghề gắn với việc
làm và bổ túc nghề cho 80 vạn người, giới thiệu việc làm và cung ứng lao
động cho 120 vạn người.
+ Dự án điều tra, thống kê lao động và xây dựng hệ thống thông tin
thị trường lao động
Trong 5 năm, nhà nước đã dành 15 tỷ đồng cho công tác điều tra
thống kê tình hình lao động việc làm trong cả nước. Nhờ hoạt động này các
thông tin về biến động lao động, việc làm, tỷ lệ thất nghiệp khu vực đô thị và
tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở khu vực nông thôn được năm bắt kịp thời,
giúp các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh kịp thời các hoạt động nhằm
đạt được mục tiêu kế hoạch đã đề ra.
Các số liệu về tình hình lao động-việc làm trong các năm đã khẳng
định vai trò quan trọng của chương trình mục tiêu quốc gia về việc làm trong
việc tổ chức, quản lý và điều hành hoạt động giải quyết việc làm trong cả
nước, đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.
+ Dự án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác quản lý lao động,
việc làm.
Cả giai đoạn 2001-2005, nhà nước đã dành 11,5 tỷ đồng để tổ chức
tập huấn, nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ làm công tác giải quyết
việc làm. Tổng số cán bộ được đào tạo trong 5 năm qua từ Trung ướng đến
- 9 -
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
địa phương cơ sở là 67.300 người, trong đó cấp tỉnh thành phố là 6.000 lượt
người, cấp quận huyện và xã là 61.300 lượt người.
Thông qua các lớp tập huấn, cán bộ được nâng cao nhận thức về pháp
luật lao động, các chính sách giải quyết việc làm, đặc biệt là công tác quản
lý lao động ở địa phương và công tác tổ chức, triển khai thực hiện các dự án
vay vốn giải quyết việc làm.
* Các hoạt động phát triển thị trường đưa lao động đi làm việc có thời
hạn ở nước ngoài
- Thực hiện đa dạng hoá thị trường và các tổ chức kinh tế tham gia
xuất khẩu lao động; đa dạng hóa hình thức và ngành nghề đưa lao động đi
làm việc có thời hạn ở nước ngoài. Xúc tiến mạnh về thị trường lao động
ngoài nước; có chính sách đối ngoại phù hợp với các nước và vùng lãnh thổ
có khả năng tiếp nhận nhiều lao động và chuyên gia Việt nam.
- Xây dựng và hoàn thiện chính sách đầu tư cho đào tạo lao động về
tay nghề, ngoại ngữ, kiến thức pháp luật phục vụ xuất khẩu lao động và
chuyên gia. Đưa đào tạo lao động và chuyên gia xuất khẩu vào trong chương
trình đào tạo nghề của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp. Nâng cao
chất lượng đào tạo ngoại ngữ trong trường phổ thông.
- Tổ chức cho vay vốn xuất khẩu lao động cho 1.000 người lao động
với tổng số vốn trên 100 tỷ đồng. Trong 5 năm xuất khẩu 26 vạn lao động và
chuyên gia.
III. Kết quả thực hiện
- Giai đoạn vừa qua nhà nước đã có cơ chế quản lý điều hành chương
trình thống nhất trong toàn quốc. Công tác triển khai được các cấp chính
- 10 -
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
quyền, tổ chức chính trị-xã hội hưởng ứng tham gia nhiệt tình, có trách
nhiệm cao.
- Các văn bản hướng dẫn tổ chức thực hiện được ban hành kịp thời,
phù hợp với điều kiện thực tế, đã tạo sự thông thoáng trong việc triển khai
thực hiện ở tất cả các cấp, các khu vực, các dự án.
- Nhà nước đã tăng cường nguồn lực cho hoạt động của chương trình,
hỗ trợ kịp thời các hoạt động của các dự án, nhất là dự án cho vay vốn hỗ trợ
giải quyết việc làm.
Chương II
Thực trạng giải quyết việc làm trong thời gian qua
Thực trạng cung lao động trong nước và các yếu tố tác động
Cung lao động là tổng nguồn sức lao động do người lao động tự
nguyện đem ra tham dự vào quá trình tái sản xuất xã hội tức là tổng số nhân
khẩu trong độ tuổi lao động, có năng lực lao động và số nhân khẩu không
nằm trong độ tuổi lao động, nhưng đã chính thức tham gia vào quá trình tái
sản xuất xã hội.
Bên cạnh đó, cung về lao động còn được xem xét từ giác độ chất
lượng sức lao động. Trong đó trình độ học vấn, trình độ chuyên môn kỹ
thuật, kỷ luật lao động, thể lực, sức khoẻ của người lao động là những yếu tố
chính, quyết định chất lượng của loại hàng hóa đặc biệt này.
Dưới đây, chúng ta sẽ xem xét yếu tố cung lao động trên thị trường
lao động Việt Nam hiện nay từ những khía cạnh trên.
- 11 -
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
I. Cung lao động xét về số lượng
1. Quy mô dân số và nguồn lao động
Hiện nay, Việt Nam là một nước kém phát triển, đông dân (xếp thứ 13
thế giới và thứ 2 Đông Nam á, sau Indonesia) và thu nhập bình quân đầu
người thấp.
Thời kỳ 1960-1989, tốc độ tăng dân số đạt trên 3%/năm; Thời kỳ
1989-1999, đạt khoảng 1,86%/năm. Trong thời gian 40 năm (1960-1999),
dân số đã tăng gấp hơn 2 lần, đạt 76,3 triệu người vào năm 1999. Ước tính
năm 2003 dân số nước ta đạt 80,7 triệu người, trong đó nữ chiếm 50,8%; dân
số thành thị là 20,5 triệu người, chiếm khoảng 25,4% dân số cả nước.
Tăng nhanh dân số đã có tác động lớn đến nguồn lao động. Năm
1996, có tổng số trên 48,45 triệu người từ 15 tuổi trở lên. Đến năm 2003,
tăng lên 57,03 triệu người, bình quân mỗi năm tăng thêm khoảng 1,2 triệu
người, với tốc độ tăng 2,53%/năm. Dân số trong độ tuổi theo nghĩa rộng
(15-64 tuổi), tăng khoảng 1,1 triệu người/năm.
Trong những năm gần đây, nhờ thực hiện hiệu quả các chương trình
dân số- kế hoạch hóa gia đình nên tốc độ tăng trưởng dân số bình quân của
nước ta đã giảm dần. Năm 1989 là 2,1%, năm 1999 là 1,7%, năm 2002 là
1,32%; và năm 2003, dân số nước ta chỉ tăng 1,18%. Kết quả dân số Việt
Nam đang chuyển dần từ mô hình dân số trẻ sang mô hình dân số ổn định,
với tỷ lệ dân số trên 15 tuổi ngày càng tăng.
Do tỷ lệ sinh tự nhiên ở nông thôn cao hơn thành thị nên tỷ lệ dân số
từ đủ 15 tuổi trở lên có sự khác biệt lớn giữa nông thôn và thành thị. Trong
khi tỷ lệ này của thành thị đạt trên 70% thì ở nông thôn chỉ khoảng 61%.
- 12 -
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Biểu 01: Biến động dân số, nguồn lao động thời kỳ 1996 – 2003
Đơn vị: triệu người
Nhóm tuổi
Năm 1996 Năm 2003(*)
Tổng số Cơ cấu (%) Tổng số Cơ cấu (%)
Dưới 15 tuổi 24,71 33,77 23,67 29,33
Từ 15–60 tuổi 42,28 57,80 50,65 62,77
Trên 60 tuổi 6,17 8,43 6,38 7,90
Tổng số 73,16 100 80,70 100
(*) Ước tính năm 2003- Tổng cục Thống kế
Lực lượng lao động chia theo Tỷ lệ lực lượng lao động theo nhóm tuổi 1996
nhóm tuổi năm 1996
- 13 -
33.77
57.8
8.43
0
20
40
60
Series1
Series1
24.71 42.28 6.17
1 2 3
0
20
40
60
Series 1
Series 1
23.67 50.65 6.38
1 2 3
29.33
62.77
7.9
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Lực lượng lao động chia theo nhóm Tỷ lệ lực lượng lao động theo nhóm tuổi 2003
tuổi năm 2003
2. Lực lượng lao động
Tính đến thời điểm 01/7/2003 lực lượng lao động cả nước là 41.313
nghìn người, so với năm 1996 tăng 15,19% (35.865 nghìn người). Trong giai
đoạn 1996-2003, bình quân mỗi năm lực lượng lao động cả nước tăng thêm
778,3 nghìn người, với tốc độ tăng 2,17%/năm.
Quy mô lực lượng lao động nữ năm 2003 đạt 20.248 nghìn người,
năm 1996 chỉ số này là 18.151 nghìn người. Bình quân trong giai đoạn
1996-2003 tăng 299,57 nghìn người, với tốc độ tăng 1,65%/năm; Cơ cấu nữ
trong lực lượng lao động có xu hướng giảm từ 50,6% năm 1996 xuống
49,01% năm 2003, bình quân giảm 0,23%/năm.
Với quy mô lực lượng lao động như hiện nay Việt Nam được coi là
nước có lực lượng lao động lớn. Không những thế, lực lượng này còn được
bổ sung hàng năm với tỷ lệ cao. Điều đó được coi là lợi thế so sánh đối với
một nền kinh tế thị trường đang trong thời kỳ chuyển đổi như ở nước ta. Lợi
thế thể hiện ở chỗ với một lực lượng hùng hậu về số lượng như vậy, Việt
Nam tránh được hiện tượng thiếu lao động trong thời gian trước mắt. Bên
- 14 -
Thứ Năm, 23 tháng 1, 2014
Xác định gen gây độc và tính đa dạng di truyền của nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh trên côn trùng
v
cứu, ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại không những phục vụ trực tiếp cho công
tác chọn giống vi sinh, mà còn phục vụ cho công tác bảo vệ thực vật trên thực tế.
vi
MỤC LỤC
CHƢƠNG TRANG
Trang tựa
Lời cảm tạ iii
Tóm tắt iv
Mục lục vi
Danh sách các chữ viết tắt ix
Danh sách các bảng x
Danh sách các hình xi
1. MỞ ĐẦU 1
1.1. Đặt vấn đề 1
1.2. Mục đích và yêu cầu đề tài 2
1.2.1. Mục đích 2
1.2.2. Mục tiêu 3
1.2.3. Yêu cầu nghiên cứu 3
1.3. Đối tƣợng nghiên cứu 3
2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4
2.1. Vai trò của biện pháp phòng trừ sinh học trong bảo vệ thực vật hiện nay 4
2.2. Giới thiệu về nấm ký sinh trên côn trùng 4
2.2.1. Giới thiệu về nấm Metarrhizium anisopliae. 5
2.2.2. Hiệu quả phòng trừ sâu hại bằng chế phẩm nấm. 9
2.3. Sơ lƣợc về phƣơng thức xâm nhiễm của nấm ký sinh trên côn trùng. 10
2.4. Hoạt tính sinh học 13
2.5. Một số nghiên cứu trong nƣớc và ngoài nƣớc về nấm Metarrhizium anisopliae
và những nấm ký sinh côn trùng khác ứng dụng để phòng trừ sâu hại. 17
2.5.1. Nghiên cứu trong nƣớc 17
2.5.2. Nghiên cứu ngoài nƣớc 17
2.6. Vai trò của protease Pr1 18
2.7. Phƣơng pháp phát hiện gen Pr1 19
2.8. Phản ứng PCR 20
2.8.1. Giới thiệu chung về PCR 20
2.8.2. Các yếu tố ảnh hƣởng đến kết quả phản ứng PCR 21
2.8.3. Các ứng dụng của phƣơng pháp PCR 23
2.8.3.1. Sử dụng phƣơng pháp PCR tổng hợp mẫu dò cho các thử nghiệm
S
1
nuclease 23
2.8.3.2. Sử dụng PCR để sàng lọc 23
2.8.3.3. Sử dụng PCR cho việc thiết kế nhanh các gen tổng hợp 24
2.8.3.4. Sử dụng PCR trong việc kiểm nghiệm 24
2.8.3.5. Định lƣợng bằng phƣơng pháp PCR 25
2.8.3.6. Một số ứng dụng khác của kỹ thuật PCR 26
2.8.4. Những hạn chế của phƣơng pháp PCR 26
2.9. Phƣơng pháp xác định trình tự nucleotide 27
2.9.1. Nguyên tắc hoá học: phƣơng pháp Maxam và Gilbert 28
2.9.2. Phƣơng pháp enzyme học thông qua việc sử dụng các dideoxynucleotid
của Sanger. 28
vii
3. VẬT LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 30
3.1. Thời gian và địa điểm 30
3.1.1. Thời gian 30
3.1.2. Địa điểm 30
3.2. Vật liệu và hoá chất 30
3.2.1. Vật liệu 30
3.2.1.1. Mẫu thí nghiệm 30
3.2.1.2. Các primer dùng trong khuếch đại gen và giải trình tự 31
3.2.2. Hoá chất và môi trƣờng 31
3.2.2.1. Các hóa chất dùng để chiết tách DNA từ khối sợi nấm 31
3.2.2.2. Các hóa chất dùng trong điện di 31
3.2.2.3. Hóa chất cho phản ứng PCR (do công ty Bio - Rad cung cấp) 32
3.2.2.4. Môi trƣờng 32
3.2.3. Các thiết bị chính 32
3.3. Nội dung nghiên cứu 32
3.4. Phƣơng pháp nghiên cứu 33
3.4.1. Phân lập và tách chủng nấm Metarrhizium anisopliae trên một số sâu
hại cây trồng 33
3.4.1.1. Chuẩn bị môi trƣờng PGA 33
3.4.1.2. Phƣơng pháp tách bào tử 33
3.4.2. Xác định qui trình PCR phát hiện gen Pr1 liên quan tới tính độc
của nấm Metarrhizium anisopliae 33
3.4.2.1. Chuẩn bị môi trƣờng lỏng nhân sinh khối sợi nấm 33
3.4.2.2. Phƣơng pháp ly trích DNA 34
3.4.2.3. Phƣơng pháp tinh sạch DNA 34
3.4.2.4. Khuếch đại gen Pr1-PCR 35
3.4.2.5. Điện di trên gel agarose 36
3.4.2.6. Đọc kết quả điện di 37
3.4.3. Sử dụng phƣơng pháp giải trình tự để xác định và phát hiện sự sai khác
cụ thể trong đa dạng di truyền nấm Metarrhizium anisopliae 37
3.4.3.1. Tinh sạch sản phẩm PCR 37
3.4.3.2. Lƣợng DNA thích hợp cho đọc trình tự 38
3.4.3.3. Thành phần của phản ứng đọc trình tự 39
3.4.3.4. Quy trình nhiệt của phản ứng PCR trong đọc trình tự 39
3.4.3.5. Tinh sạch sản phẩm PCR 39
4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 41
4.1. Phân lập, tách chủng nấm Metarrhizium anisopliae trên một số
sâu hại cây trồng 41
4.2. Sử dụng phƣơng pháp PCR phát hiện gen liên quan đến tính độc của
nấm Metarrhizium anisopliae, gen protease (Pr1). 43
4.2.1. Quy trình ly trích DNA của các mẫu nấm Metarrhizium anisopliae. 43
4.2.2. Tiến hành phản ứng PCR 45
4.2.3. Xác định trình tự nucleotide trong đoạn gen gây độc Pr1 của nấm
Metarrhizium anisopliae. 47
5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 53
5.1. Kết luận 53
5.1.1. Phân lập, tách chủng nấm Metarrhizium anisopliae 53
viii
5.1.2. Phƣơng pháp ly trích DNA và kỹ thuật PCR 53
5.1.3. Phƣơng pháp đọc trình tự gen Pr1 53
5.2. Đề nghị 53
6. TÀI LIỆU THAM KHẢO 56
7. PHỤ LỤC 59
ix
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BXĐTG1 : Bọ xít đen Tiền Giang 1
BXĐTV7 : Bọ xít đen Trà Vinh 7
BXĐLA3 : Bọ xít đen Long An 3
BXĐLA8 : Bọ xít đen Long An 8
RBCQ915 : Rầy bông cúc Quận 9 15
RBCQ2 : Rầy bông cúc Quận 2
BDQ96 : Bọ dừa Quận 9 6
BDTV1 : Bọ dừa Trà Vinh 1
BDTN4 : Bọ dừa Tây Ninh 4
BDLA8 : Bọ dừa Long An 8
SCLLLA1 : Sâu cuốn lá lúa Long An 1
RNBT1.5 : Rầy nâu Bến Tre 1.5
ng : nano gram
nm : nano mol
g : micro gram
m : micro mol
M : micro mol/lít
l : micro lít
TE : tris EDTA
dNTP : deoxyribonucleotide – 5 – trphosphate
TAE : tris acetic EDTA
UI : unit international
bp : base pair
Kb : kilo base
CZA : Czapek – Dox
SDS : Sodium dodecyl sulphate
PGA : Potato glucose agar
IPM : Intergrated pest management
SDA : Soduim dedocyl sulphate
RFLP : Restriction Fragment Lengh Polymorphism
RAPD : Random Amlification of Polymorphic DNA
Tm : melting temperature
ctv : cộng tác viên
PCR : Polymerase Chains Reaction
x
DANH SÁCH CÁC BẢNG
BẢNG TRANG
Bảng 2.1: Enzyme của một số loài nấm diệt sâu 14
Bảng 2.2: Hoạt tính phân hủy chitin và protein của một số nấm diệt sâu 15
Bảng 2.3: Sự liên quan giữa hoạt tính enzyme với độc tính diệt sâu 16
Bảng 4.1: Nguồn nấm Metarrhizium anisopliae đƣợc thu thập ở một số địa
phƣơng dùng trong thí nghiệm 41
Bảng 4.2: Các nguồn nấm Metarrhizium trên genbank đƣợc dùng để so sánh. 48
Bảng 4.3: So sánh trình tự nucleotid đoạn gen Pr1 của hai mẫu BXĐTG1,
BXĐTV7 với các trình tự trên genbank. 49
xi
DANH SÁCH CÁC HÌNH
HÌNH TRANG
Hình 2.1: Nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh trên những côn trùng khác
nhau 9
Hình 2.2: Chế phẩm nấm Metarrhizium anisopliae trên thị trƣờng:
metanat – CE 10
Hình 2.3: Chu kỳ xâm nhập của nấm ký sinh trên côn trùng, Metarrhizium
anisopiae 11
Hình 2.4: Sự xâm nhập của nấm trên lớp vỏ thân sâu rốm ở mức vi mô 12
Hình 2.5: Mối bị nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh đƣợc chụp dƣới kính
lúp
sôi nổi ở độ phóng đại 40 lần 12
Hình 3.1: Chu kỳ nhiệt của phản ứng PCR 36
Hình 4.1: Nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh trên rầy nâu 42
Hình 4.2: Nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh trên bọ dừa 42
Hình 4.3: Nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh trên sâu cuốn lá lúa 42
Hình 4.4: Nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh trên bọ xít đen 42
Hình 4.5: Sự nảy mầm của bào tử nấm Metarrhizium anisopliae dƣới kính
hiển vi ở độ phóng đại 400 lần 42
Hình 4.6: Khuẩn lạc nấm Metarrhizium anisopliae sau khi tách đơn bào tử 43
Hình 4.7: Kết quả ly trích DNA của các nguồn nấm Metarrhizium anisopliae 44
Hình 4.8: DNA của các nguồn nấm Metarrhizium anisopliae sau khi đƣợc xử lý
với RNAse 44
Hình 4.9: Kết quả phát hiện gen Pr1 của các nguồn nấm qua PCR 48
Hình 4.10: Hình cây phát sinh loài 53
CHƢƠNG 1: MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
Tình hình dân số ngày càng gia tăng, nhu cầu của con ngƣời sử dụng lƣơng
thực ngày càng cao cả về số lƣợng và chất lƣợng. Do đó, mục tiêu đặt ra là sản xuất
nông nghiệp phải đạt năng suất cao và ổ định. Để bảo vệ mùa màng khỏi bị các đối
tƣợng dịch hại tấn công, ngƣời ta đã đƣa ra nhiều phƣơng pháp khác nhau trong đó
phƣơng pháp sử dụng thuốc trừ sâu hóa học vẫn còn đang chiếm ƣu thế hiện nay. Tuy
nhiên, việc sử dụng nhiều thuốc hoá học sẽ gây ra những hậu quả không mong muốn
nhƣ ảnh hƣởng xấu đến sức khoẻ con ngƣời, gây ô nhiễm môi trƣờng, tăng tính kháng
của dịch hại, tiêu diệt hệ thiên địch, phá vỡ mối cân bằng sinh thái trong tự nhiên, gây
ra nhiều vụ bùng nổ về số lƣợng lớn sâu hại. Quan sát thực tế thấy rằng, ngoài tác
dụng của thuốc hoá học gây chết côn trùng còn có nấm ký sinh cũng gây chết côn
trùng. Các loại nấm ký sinh côn trùng trong tự nhiên rất phong phú và đa dạng, có hơn
700 loài nấm gây hại cho côn trùng hầu hết thuộc bộ Moniliales (Deuteromycetes) và
bộ Entomophthorales (Phycomyces) gây bệnh cho hơn 90 loại côn trùng (Charley,
1989). Việc sử dụng vi sinh vật gây hại côn trùng để quản lý sâu hại là biện pháp sinh
học lý tƣởng. Việc dùng biện pháp sinh học sẽ đem lại hiệu quả tốt và ít ảnh hƣởng
đến môi trƣờng cũng nhƣ sức khoẻ con ngƣời. Do vậy, trong những năm gần đây, đã
có nhiều nghiên cứu về lĩnh vực này nhằm tạo ra một nền nông nghiệp sạch và bền
vững.
Trong các loài vi sinh vật gây hại côn trùng đáng chú ý nhất là ngành phụ nấm
bất toàn mà quan trọng là nấm Metarrhizium anisopliae - một trong các loài có tính
diệt côn trùng mạnh nhất.
Nói chung, trên thế giới nấm Metarrhizium anisopliae và một số loại nấm khác
nhƣ Baeuveria bassiana, Normurea đã đƣợc nghiên cứu, sử dụng và thƣơng mại hóa
từ lâu – nhƣ là một loại thuốc trừ sâu sinh học trong công tác phòng chống một số loại
sâu hại thuộc bộ cánh phấn (Lepidoptera), và cánh cứng (Coleoptera) trên nhiều loại
cây trồng khác nhau.
Ở nƣớc ta, những nghiên cứu về đặc tính sinh học, khả năng gây độc, xác định
sự đa dạng sinh học của nấm Metarrhizium anisopliae vẫn chƣa rộng và chỉ thực hiện
2
ở mức độ hình thái. Nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh trên nhiều loại côn trùng
của nhiều loại cây trồng khác nhau nhƣ trên sâu róm, sâu tơ, sâu khoang (ở miền Bắc);
trên rầy nâu, bọ xít đen, sâu cuốn lá lúa, sâu cắn gié, sâu xanh da láng, sâu tơ, bọ dừa,
rệp xáp, cào cào (ở miền Nam) (Phạm Thị Thuỳ và ctv, 2000).
Trong chiều hƣớng tiến đến xây dựng một nền nông nghiệp hàng hoá với sản
phẩm sạch và chất lƣợng cao, không ca ngợi và lạm dụng thuốc trừ sâu hoá học thì
việc nghiên cứu sâu hơn về các loại nấm này cần đƣợc quan tâm. Từ khi Metarrhizium
anisopliae có mặt ở khắp nơi, đòi hỏi phải có các kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại để
xác định gen gây độc của chúng nhằm chọn lọc ra những chủng nấm Metarrhizium
anisopliae có tính độc cao đảm bảo hoạt tính trừ sâu lâu dài và hiệu quả. Sự mô tả
đúng và chính xác những loài nấm Metarrhizium anisopliae sẽ đánh giá đƣợc tầm
quan trọng lớn nhất cho việc nghiên cứu nấm ký sinh côn trùng nhƣ là tác nhân phòng
trừ sinh học ở những loài côn trùng khác nhau.
Một số kỹ thuật sinh học phân tử thật sự hữu hiệu trong việc nghiên cứu sâu
hơn về loại nấm này đã đƣợc sử dụng nhiều nơi trên thế giới nhƣ kỹ thuật PCR phát
hiện sự hiện diện của gen Pr1 (protease) của nấm Metarrhizium anisopliae; kỹ thuật
RFLP, RAPD dùng để xác định sự đa dạng di truyền của gen gây độc Pr1 giữa những
dòng nấm Metarrhizium anisopliae; đặc biệt là kỹ thuật sequencing có thể xác định
đƣợc cụ thể trình tự nucleotide của đoạn gen gây độc này.
Gen Pr1 là một chymoelastase, trở thành một yếu tố quyết định tác nhân gây
bệnh. Pr1 đƣợc sản xuất ra để ức chế carbon catabolite, nitrogen metabolite ở lớp biểu
bì côn trùng.
Trên cơ sở chƣa có báo cáo khoa học nào trong nƣớc nghiên cứu sâu hơn về
gen qui định tính độc và sự đa dạng di truyền bằng các phƣơng pháp phân tử hiện đại.
Xuất phát từ vấn đề trên chúng tôi thực hiện đề tài:”Xác định gen gây độc Pr1 và
tính đa dạng di truyền đoạn gen Pr1 của nấm Metarrhizium anisopliae trên côn
trùng gây hại.”
1.2. Mục đích và yêu cầu đề tài
1.2.1. Mục đích
Làm cơ sở khoa học cho việc xác định đa dạng di truyền và xác định gen gây
độc nhằm tạo ra đƣợc thuốc trừ sâu sinh học có hoạt tính ổn định và hiệu quả đối với
từng loại cây trồng, đáp ứng nhu cầu trong công tác bảo vệ thực vật hiện nay.
3
1.2.2. Mục tiêu
Xác định gen Pr1 và tìm sự khác biệt trong trình tự nucleotide của đoạn gen
Pr1 giữa các dòng nấm Metarrhizium anisopliae.
1.2.3. Yêu cầu nghiên cứu
Phân lập các dòng nấm Metarrhizium anisopliae ký sinh trên nhiều loại
côn trùng ở những cây trồng khác nhau.
Phát hiện gen gây độc Pr1 của nấm Metarrhizium anisopliae bằng
phƣơng pháp PCR.
Xác định trình tự nucleotide của đoạn gen gây độc Pr1.
1.3. Đối tƣợng nghiên cứu
Nấm Metarrhizium anisopliae thu thập ở các tỉnh thành khác nhau nhƣ: Long
An, Trà Vinh, Tây Ninh, Tiền Giang, Bến Tre, Quận 2 thành phố Hồ Chí Minh, Quận
9 thành phố Hồ Chí Minh gây hại cho côn trùng trên các đối tƣợng cây trồng khác
nhau.
Chi tiết máy - Chương 13
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
1
CHƯƠNG 13
MỐI GHÉP BẰNG THEN
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
2
13.1 KHA
13.1 KHA13.1 KHA
13.1 KHÁ
ÙÙ
ÙI NIE
I NIEI NIE
I NIỆ
ÄÄ
ÄM
MM
M
•Ghe
GheGhe
Ghé
ùù
ùp
pp
pba
baba
bằ
èè
èng
ngng
ng then
then then
then thuo
thuothuo
thuộ
ää
äc
cc
cloa
loaloa
loạ
ïï
ïi
ii
itha
thatha
thá
ùù
ùo
oo
ư
đưđư
đươ
ơơ
ợ
ïï
ïc
cc
c,
, ,
, đư
đưđư
đươ
ơơ
ợ
ïï
ïc
cc
cs
ss
sử
ửử
ử du
dudu
dụ
ïï
ïng
ngng
ng ro
roro
rộ
ää
äng
ngng
ng rãi
rãirãi
rãi v
vv
vì
ìì
ì
ca
caca
cấ
áá
áu
uu
uta
tata
tạ
ïï
ïo
oo
đđ
đơn
ơnơn
ơn gia
giagia
giả
ûû
ûn
nn
n,
, ,
, dễ
dễdễ
dễ tha
thatha
thá
ùù
ùo
oo
ola
lala
lắ
éé
ép
pp
p,
, ,
, gia
giagia
giá
ùù
ùtha
thatha
thà
øø
ønh
nhnh
nh re
rere
rẻ
ûû
û…
……
…
• Then
Then Then
Then la
lala
là
øø
øloa
loaloa
loạ
ïï
ïi
ii
itie
tietie
tiế
áá
át
tt
tma
mama
má
ùù
ùy
yy
ư
đưđư
đươ
ơơ
ợ
ïï
ïc
cc
ctiêu
tiêutiêu
tiêu chua
chuachua
chuẩ
åå
ån
nn
nho
hoho
hó
ùù
ùa
aa
a.
. .
.
13.2 PHÂN LOA
13.2 PHÂN LOA13.2 PHÂN LOA
13.2 PHÂN LOẠ
ÏÏ
ÏI
II
I
Then
Then Then
Then co
coco
có
ùù
ùthe
thethe
thể
åå
åchia
chiachia
chia la
lala
là
øø
øm
mm
mhai
haihai
hai loa
loaloa
loạ
ïï
ïi
ii
i:
::
:
-
- Then
Then Then
Then ghe
gheghe
ghé
ùù
ùp
pp
plo
lolo
lỏ
ûû
ûng
ngng
ng: then
: then : then
: then ba
baba
bằ
èè
èng
ngng
ng, then
, then , then
, then dẫn
dẫndẫn
dẫn h
hh
hư
ưư
ươ
ơơ
ớ
ùù
ùng
ngng
ng va
vava
và
øø
ø then
then then
then ba
baba
bá
ùù
ùn
nn
n nguye
nguyenguye
nguyệ
ää
ät
tt
t
-
- Then
Then Then
Then ghe
gheghe
ghé
ùù
ùp
pp
pcăng
căngcăng
căng: then ma
: then ma : then ma
: then ma sa
sasa
sá
ùù
ùt
tt
t, then
, then , then
, then va
vava
vá
ùù
ùt
tt
t, then
, then , then
, then tie
tietie
tiế
áá
áp
pp
p tuye
tuyetuye
tuyế
áá
án
nn
n.
.
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
3
13.2.1
13.2.1 13.2.1
13.2.1 Nho
NhoNho
Nhó
ùù
ùm
mm
m then
then then
then ghe
gheghe
ghé
ùù
ùp
pp
plo
lolo
lỏ
ûû
ûng
ngng
ng:
::
:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
4
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
5
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
6
13.2.2
13.2.2 13.2.2
13.2.2 Nho
NhoNho
Nhó
ùù
ùm
mm
m then
then then
then ghe
gheghe
ghé
ùù
ùp
pp
pc
cc
căng
ngng
ng:
::
:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
7
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
8
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
9
13.3 Tính mối ghép then
13.3.1 Mối ghép then bằng:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
10
13.3.2 Mối ghép then bán nguyệt:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
11
13.3.2 Mối ghép then vát:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
12
13.4 Mối ghép then hoa
13.4.1 Khái niệm:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
13
13.4.2 Biên dạng then hoa:
Chữ nhật Thân khai Tam giác
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
14
13.4.3 Các cách định tâm then hoa:
•Đ
ĐĐ
Đònh
ònhònh
ònh tâm
tâmtâm
tâm theo
theotheo
theo ca
caca
cạ
ïï
ïnh
nhnh
nh bên
bênbên
bên không
khôngkhông
không ba
baba
bả
ûû
ûo
oo
đđ
đa
aa
ả
ûû
ûm
mm
mch
chch
chí
íí
ính
nhnh
nh xa
xaxa
xá
ùù
ùc
cc
cđ
đđ
đo
oo
ộ
ää
äđ
đđ
đo
oo
ồ
àà
àng
ngng
ng
tâm
tâmtâm
tâm gi
gigi
giư
ưư
ữa
õãa
õa ma
mama
ma va
vava
và
øø
øtru
trutru
trụ
ïï
ïc
cc
cnh
nhnh
như
ưư
ưng
ngng
ng ta
tata
tả
ûû
ûi
ii
iphân
phânphân
phân bo
bobo
bố
áá
áđ
đđ
đe
ee
ề
àà
àu
uu
utrên
trêntrên
trên ca
caca
cá
ùù
ùc
cc
crăng
răngrăng
răng.
.
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
1
CHƯƠNG 13
MỐI GHÉP BẰNG THEN
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
2
13.1 KHA
13.1 KHA13.1 KHA
13.1 KHÁ
ÙÙ
ÙI NIE
I NIEI NIE
I NIỆ
ÄÄ
ÄM
MM
M
•Ghe
GheGhe
Ghé
ùù
ùp
pp
pba
baba
bằ
èè
èng
ngng
ng then
then then
then thuo
thuothuo
thuộ
ää
äc
cc
cloa
loaloa
loạ
ïï
ïi
ii
itha
thatha
thá
ùù
ùo
oo
ư
đưđư
đươ
ơơ
ợ
ïï
ïc
cc
c,
, ,
, đư
đưđư
đươ
ơơ
ợ
ïï
ïc
cc
cs
ss
sử
ửử
ử du
dudu
dụ
ïï
ïng
ngng
ng ro
roro
rộ
ää
äng
ngng
ng rãi
rãirãi
rãi v
vv
vì
ìì
ì
ca
caca
cấ
áá
áu
uu
uta
tata
tạ
ïï
ïo
oo
đđ
đơn
ơnơn
ơn gia
giagia
giả
ûû
ûn
nn
n,
, ,
, dễ
dễdễ
dễ tha
thatha
thá
ùù
ùo
oo
ola
lala
lắ
éé
ép
pp
p,
, ,
, gia
giagia
giá
ùù
ùtha
thatha
thà
øø
ønh
nhnh
nh re
rere
rẻ
ûû
û…
……
…
• Then
Then Then
Then la
lala
là
øø
øloa
loaloa
loạ
ïï
ïi
ii
itie
tietie
tiế
áá
át
tt
tma
mama
má
ùù
ùy
yy
ư
đưđư
đươ
ơơ
ợ
ïï
ïc
cc
ctiêu
tiêutiêu
tiêu chua
chuachua
chuẩ
åå
ån
nn
nho
hoho
hó
ùù
ùa
aa
a.
. .
.
13.2 PHÂN LOA
13.2 PHÂN LOA13.2 PHÂN LOA
13.2 PHÂN LOẠ
ÏÏ
ÏI
II
I
Then
Then Then
Then co
coco
có
ùù
ùthe
thethe
thể
åå
åchia
chiachia
chia la
lala
là
øø
øm
mm
mhai
haihai
hai loa
loaloa
loạ
ïï
ïi
ii
i:
::
:
-
- Then
Then Then
Then ghe
gheghe
ghé
ùù
ùp
pp
plo
lolo
lỏ
ûû
ûng
ngng
ng: then
: then : then
: then ba
baba
bằ
èè
èng
ngng
ng, then
, then , then
, then dẫn
dẫndẫn
dẫn h
hh
hư
ưư
ươ
ơơ
ớ
ùù
ùng
ngng
ng va
vava
và
øø
ø then
then then
then ba
baba
bá
ùù
ùn
nn
n nguye
nguyenguye
nguyệ
ää
ät
tt
t
-
- Then
Then Then
Then ghe
gheghe
ghé
ùù
ùp
pp
pcăng
căngcăng
căng: then ma
: then ma : then ma
: then ma sa
sasa
sá
ùù
ùt
tt
t, then
, then , then
, then va
vava
vá
ùù
ùt
tt
t, then
, then , then
, then tie
tietie
tiế
áá
áp
pp
p tuye
tuyetuye
tuyế
áá
án
nn
n.
.
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
3
13.2.1
13.2.1 13.2.1
13.2.1 Nho
NhoNho
Nhó
ùù
ùm
mm
m then
then then
then ghe
gheghe
ghé
ùù
ùp
pp
plo
lolo
lỏ
ûû
ûng
ngng
ng:
::
:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
4
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
5
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
6
13.2.2
13.2.2 13.2.2
13.2.2 Nho
NhoNho
Nhó
ùù
ùm
mm
m then
then then
then ghe
gheghe
ghé
ùù
ùp
pp
pc
cc
căng
ngng
ng:
::
:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
7
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
8
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
9
13.3 Tính mối ghép then
13.3.1 Mối ghép then bằng:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
10
13.3.2 Mối ghép then bán nguyệt:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
11
13.3.2 Mối ghép then vát:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
12
13.4 Mối ghép then hoa
13.4.1 Khái niệm:
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
13
13.4.2 Biên dạng then hoa:
Chữ nhật Thân khai Tam giác
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
11/19/2009
GV:NGUYỄN VĂN THẠNH
14
13.4.3 Các cách định tâm then hoa:
•Đ
ĐĐ
Đònh
ònhònh
ònh tâm
tâmtâm
tâm theo
theotheo
theo ca
caca
cạ
ïï
ïnh
nhnh
nh bên
bênbên
bên không
khôngkhông
không ba
baba
bả
ûû
ûo
oo
đđ
đa
aa
ả
ûû
ûm
mm
mch
chch
chí
íí
ính
nhnh
nh xa
xaxa
xá
ùù
ùc
cc
cđ
đđ
đo
oo
ộ
ää
äđ
đđ
đo
oo
ồ
àà
àng
ngng
ng
tâm
tâmtâm
tâm gi
gigi
giư
ưư
ữa
õãa
õa ma
mama
ma va
vava
và
øø
øtru
trutru
trụ
ïï
ïc
cc
cnh
nhnh
như
ưư
ưng
ngng
ng ta
tata
tả
ûû
ûi
ii
iphân
phânphân
phân bo
bobo
bố
áá
áđ
đđ
đe
ee
ề
àà
àu
uu
utrên
trêntrên
trên ca
caca
cá
ùù
ùc
cc
crăng
răngrăng
răng.
.
Please purchase PDF Split-Merge on www.verypdf.com to remove this watermark.
Kế toán vật tư
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 77
CHƯƠNG 4
KẾ TOÁN VẬT TƯ
Sau khi hoàn thành chương này, bạn có thể nắm được:
Â
Nguyên tắc hạch toán
 Mô hình hoạt động nhập, xuất kho
 Sơ đồ hạch toán kế toán vật tư
 Kỹ năng thực hành trên phần mềm kế toán
Kế toán vật tư
78 Bản quyền của MISA JSC
1. Nguyên tắc hạch toán
•
Kế toán nhập, xuất, tồn kho nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trên tài
khoản 152, 153 phải được thực hiện theo nguyên tắc giá gốc quy định
trong Chuẩn mực kế toán số 02 “Hàng tồn kho”.
•
Việc tính giá trị của vật tư xuất kho được thực hiện theo một trong bốn
phương pháp quy định trong Chuẩn mực kế toán 02 “Hàng tồn kho”:
+ Phương pháp giá đích danh.
+ Phương pháp bình quân gia quyền.
+ Phương pháp nhập trước, xuất trước.
+ Phương pháp nhập sau, xuất trước.
•
Kế toán chi tiết vật tư phải thực hiện theo từng kho, từng loại, từng
nhóm.
2. Mô hình hóa hoạt động nhập, xuất kho
Xem lại bảng quy ước về các ký hiệu sử dụng trong sơ đồ tại trang 6.
2.1. Nhập kho
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 79
2.2. Xuất kho
3. Sơ đồ hạch toán kế toán vật tư
Theo phương pháp kiểm kê định kỳ
TK 133
TK 241, 142, 242, 621,
623, 627, 641, 642
TK 151, 152, 153,
156, 157, 158
TK 611
TK 111, 112, 331
Thuế GTGT
Trị giá hàng mua đang đi đường và
trị giá hàng tồn kho đầu kỳ
- Giảm giá hàng bán
- Hàng mua trả lại
- Chiết khấu thương mại
Mua vật tư, hàng hóa về nhập
kho trong kỳ (giá mua, chi phí thu
mua, bốc xếp vận chuyển )
(nếu có)
Cuối kỳ, xác định và kết chuyển
trị giá nguyên vật liệu, CCDC
xuất kho sử dụng cho SXKD
TK 133
TK 111, 112, 331
Thuế nhập khẩu phải nộp
TK 3333
Trị giá hàng đã mua đang đi đường, trị giá hàng tồn
kho và gửi bán c uối kỳ
TK 632
Cuối kỳ, xác định và kết chuyển
trị giá háng hóa xuất kho để bán,
trao đổi, biếu tặng, tiêu dùng nội bộ
TK 3332
Thuế tiêu thụ đặc biệt
TK 33312
Thuế GTGT
của hàng nhập
khẩu phải nộp
(nếu không
được khấu trừ)
TK 133
Nếu được
kh
ấu trừ
Kế toán vật tư
80 Bản quyền của MISA JSC
Theo phương pháp kê khai thường xuyên
TK 111, 112, 331
TK 632
TK 111, 112, 331 TK 152, 153
TK 154, 621, 642, 241
Thuế GTGT
Nhập kho NVL, Công cụ
mua về
Xuất dùng cho SXKD, XDCB
Thuế nhập khẩu phải nộp
TK 142, 242
Xuất CCDC có giá trị lớn
dùng cho nhiều kỳ
Chiết khấu thương mại, giảm giá,
trả lại hà ng mua
TK 133
Thuế GTGT
NVL xuất bán
TK 133
TK 3333
Thuế tiêu thụ đặc biệt
TK 3332
4. Thực hành trên phần mềm kế toán
4.1. Quy trình xử lý trên phần mềm để ra báo cáo
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 81
4.2. Thiết lập các danh mục sử dụng trong quản lý vật tư
Để hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến quản lý vật tư trong một phần
mềm kế toán, người sử dụng cần phải khai báo một số thông tin, danh mục
ban đầu như:
a. Danh mục Kho vật tư
Danh mục kho vật tư dùng để theo dõi các kho vật tư và thành phẩm. Khi
thiết lập một kho mới, người sử dụng cần phải nhập đầy đủ các thông tin về:
mã kho, tên kho và tài khoản kho.
b. Danh mục Vật tư, hàng hóa
Danh mục vật tư dùng để theo dõi mọi phát sinh và theo dõi tồn kho của
từng vật tư, hàng hóa nhập kho. Khi khai báo một vật tư, hàng hóa người sử
dụng cần nhập các thông tin về: mã vật tư, tên vật tư, nhóm, đơn vị tính, kho
ngầm định, tài khoản kho,…
Kế toán vật tư
82 Bản quyền của MISA JSC
4.3. Các chứng từ đầu vào liên quan
Các chứng từ dùng cho việc hạch toán vật tư bao gồm:
-
Phiếu nhập kho.
-
Phiếu xuất kho.
Một số mẫu chứng từ điển hình:
Phiếu nhập kho
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 83
Phiếu xuất kho
Kế toán vật tư
84 Bản quyền của MISA JSC
Trên các phiếu nhập, xuất kho, người sử dụng cần nhập các thông tin như:
tên đơn vị, bộ phận xuất, số chứng từ, tài khoản Nợ, tài khoản Có, họ tên
người giao hàng (hoặc người nhận hàng), kho nhập (hoặc xuất), tên vật tư,
hàng hóa nhập (hoặc xuất), đơn vị tính, số lượng, đơn giá, thành tiền, tổng
số tiền,…
4.4. Nhập chứng từ vào phần mềm kế toán
Để hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến vật tư trong một phần mềm kế
toán, người sử dụng thực hiện theo các bước sau:
•
Bước 1: Chọn đến phân hệ có liên quan đến nghiệp vụ Vật tư.
•
Bước 2: Chọn loại chứng từ cập nhật.
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 85
•
Bước 3: Nhập chứng từ trên màn hình nhập liệu dành cho chứng từ đó.
Trong phần mềm kế toán, tại màn hình nhập liệu chứng từ của phần hành
quản lý vật tư, hàng hóa bao gồm các thông tin:
Phần thông tin chung gồm có:
-
Tên và thông tin về đối tượng: Có thể là thông tin về khách hàng, nhà
cung cấp, hoặc nhân viên, có phát sinh các giao dịch liên quan đến hoạt
động nhập, xuất kho.
-
Diễn giải: Mô tả nội dung của nghiệp vụ phát sinh.
-
Ngày chứng từ: Là ngày phát sinh hoạt động nhập, xuất kho.
-
Số chứng từ: Trong các phần mềm thường được tự động đánh số tăng
dần, tuy nhiên người sử dụng vẫn có thể sửa lại số chứng từ nếu muốn.
Phần thông tin chi tiết: Bao gồm các thông tin về mã vật tư, tên vật tư,
kho, tài khoản kho, tài khoản đối ứng, số lượng, đơn giá, thành tiền,
- Mã vật tư: Dùng để nhận diện duy nhất một vật tư, hàng hóa.
- Tên vật tư: Là tên đầy đủ của vật tư, hàng hóa.
- Kho: Là mã của kho liên quan đến nghiệp vụ của chứng từ được chọn từ
danh mục kho đã khai báo. Đó có thể là kho xuất, kho nhập, có thể là kho
công ty hoặc kho đại lý,…
- TK kho: Chương trình sẽ lấy căn cứ vào các thông tin khai báo ban đầu
của vật tư, hàng hóa (có thể là TK 152, 153, 156).
- Tài khoản đối ứng: Là tài khoản đối ứng khi hạch toán nghiệp vụ nhập,
xuất kho (có thể là TK 111, 112, 131, 331, 632,…).
-
Số lượng: Là số lượng mặt hàng được ghi trên chứng từ nhập, xuất kho.
-
Đơn giá: Là số tiền cho một vật tư, hàng hóa.
-
Thành tiền = Số lượng x Đơn giá
-
…
Trong các phần mềm, giá vốn xuất kho thường được chương trình tự động
tính căn cứ vào phương pháp tính giá xuất kho đã khai báo ngay từ khi tạo
dữ liệu kế toán mới hoặc khi khai báo vật tư, hàng hóa.
Kế toán vật tư
86 Bản quyền của MISA JSC
Nếu đăng ký theo phương pháp “Bình quân cuối kỳ” thì giá xuất kho sẽ
được tính sau khi thực hiện chức năng “Cập nhật giá xuất” (luôn có trong
các phần mềm). Khi sử dụng phương pháp này giá xuất kho trong kỳ ở các
thời điểm đều được tính bình quân như nhau.
Nếu đăng ký theo phương pháp “Bình quân tức thời” thì giá xuất kho sẽ
được tính ngay khi lập phiếu xuất kho trên cơ sở tổng giá trị tồn tính đến
thời điểm xuất chia cho tổng số lượng tồn tính đến thời điểm xuất hiện tại.
Sử dụng phương pháp này giá xuất kho ở các thời điểm khác nhau trong
cùng một kỳ có thể khác nhau.
Nếu đăng ký phương pháp “Đích danh” thì hệ thống sẽ lấy giá xuất kho
theo đúng giá nhập của vật tư đó trên chứng từ nhập kho được chọn.
Nếu đăng ký phương pháp “Nhập trước, xuất trước”, hệ thống sẽ tự động
tính giá xuất theo đúng phương pháp ngay sau khi cất giữ thông tin của
phiếu xuất kho.
Nhập Phiếu nhập kho
Nhập Phiếu xuất kho
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 87
4.5. Xem và in báo cáo vật tư
Sau khi cập nhật các chứng từ liên quan đến nhập, xuất kho, phần mềm sẽ tự
động xử lý và đưa ra các báo cáo liên quan đến phần nhập, xuất kho. Khi
xem các báo cáo, người sử dụng phải chọn các tham số cần thiết.
Báo cáo Tổng hợp tồn kho:
-
Chọn tham số báo cáo như: khoảng thời gian, kho vật tư (một kho, một
số kho hoặc tất cả các kho).
-
Xem báo cáo:
Kế toán vật tư
88 Bản quyền của MISA JSC
Sổ chi tiết vật tư hàng hóa
-
Chọn tham số báo cáo: như khoảng thời gian, vật tư, hàng hóa cần in (có
thể chọn một, một số hoặc tất cả vật tư, hàng hóa).
-
Xem báo cáo:
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 89
Người sử dụng có thể tham khảo slide trình bày và phim hướng dẫn của Chương 4
tại liên kết sau:
http://download1.misa.com.vn/giaotrinh/ketoanmay_dn.htm
5. Câu hỏi ôn tập
1. Trình bày các nguyên tắc hạch toán vật tư, hàng hóa?
2. Nêu trình tự kế toán các nghiệp vụ chủ yếu liên quan đến kế toán vật tư?
3. Trình bày lại mô hình hóa hoạt động nhập, xuất kho?
4. Các danh muc cần phải khai báo khi hạch toán các chứng từ liên quan đến vật tư,
hàng hóa?
5. Liệt kê một số chứng từ được sử dụng cho việc hạch toán các nghiệp vụ liên quan
đến vật tư, hàng hóa?
6. Bài tập thực hành
Tại Công ty TNHH ABC có phát sinh các nghiệp vụ kế toán liên quan đến kho vật
tư, hàng hóa như sau:
1. Ngày 12/01/2009 mua hàng nhập kho của Công ty TNHH Lan Tân (hàng về
trước hóa đơn về sau).
Kế toán vật tư
90 Bản quyền của MISA JSC
¾ Tủ lạnh TOSHIBA 60 lít SL: 12 ĐG: 3.700.000 (đ/cái)
¾ Tủ lạnh TOSHIBA 110 lít SL: 14 ĐG: 6.900.000 (đ/cái)
2. Ngày 20/01/2009 xuất hàng cho nhân viên kinh doanh sử dụng tính vào chi phí
bán hàng.
¾ Điện thoại SAMSUNG E8 SL: 01
3. Ngày 25/01/2009 xuất kho hàng gửi bán đại lý Thanh Xuân.
¾ Ti vi TV_LGPHANG19 SL: 5
¾ Điện thoại SAMSUNG D8 SL: 8
4. Ngày 29/01/2009 mua hàng về nhập kho của Công ty cổ phần Tân Văn (hàng về
trước hóa đơn về sau).
¾ Quạt điện cơ 91 SL: 05 ĐG: 300.000 (đ/cái)
5.
Ngày 12/02/2009 xuất Quạt điện cơ 91 sử dụng cho phòng kế toán, số lượng tính
vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
Yêu cầu:
• Khai báo danh mục Nhà cung cấp, Nhân viên, Vật tư hàng hóa (thông tin
về danh sách lấy phần Bài tập thực hành chương 2, tại trang 47).
• Hạch toán các nghiệp phát sinh vào phần mềm.
• Cập nhật giá xuất kho (bút toán tự động).
• In Báo cáo tổng hợp tồn kho; Bảng tổng hợp chi tiết vật liệu, dụng cụ,
sản phẩm, hàng hóa; Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa;
Thẻ kho, …
Báo cáo:
Bản quyền của MISA JSC 77
CHƯƠNG 4
KẾ TOÁN VẬT TƯ
Sau khi hoàn thành chương này, bạn có thể nắm được:
Â
Nguyên tắc hạch toán
 Mô hình hoạt động nhập, xuất kho
 Sơ đồ hạch toán kế toán vật tư
 Kỹ năng thực hành trên phần mềm kế toán
Kế toán vật tư
78 Bản quyền của MISA JSC
1. Nguyên tắc hạch toán
•
Kế toán nhập, xuất, tồn kho nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trên tài
khoản 152, 153 phải được thực hiện theo nguyên tắc giá gốc quy định
trong Chuẩn mực kế toán số 02 “Hàng tồn kho”.
•
Việc tính giá trị của vật tư xuất kho được thực hiện theo một trong bốn
phương pháp quy định trong Chuẩn mực kế toán 02 “Hàng tồn kho”:
+ Phương pháp giá đích danh.
+ Phương pháp bình quân gia quyền.
+ Phương pháp nhập trước, xuất trước.
+ Phương pháp nhập sau, xuất trước.
•
Kế toán chi tiết vật tư phải thực hiện theo từng kho, từng loại, từng
nhóm.
2. Mô hình hóa hoạt động nhập, xuất kho
Xem lại bảng quy ước về các ký hiệu sử dụng trong sơ đồ tại trang 6.
2.1. Nhập kho
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 79
2.2. Xuất kho
3. Sơ đồ hạch toán kế toán vật tư
Theo phương pháp kiểm kê định kỳ
TK 133
TK 241, 142, 242, 621,
623, 627, 641, 642
TK 151, 152, 153,
156, 157, 158
TK 611
TK 111, 112, 331
Thuế GTGT
Trị giá hàng mua đang đi đường và
trị giá hàng tồn kho đầu kỳ
- Giảm giá hàng bán
- Hàng mua trả lại
- Chiết khấu thương mại
Mua vật tư, hàng hóa về nhập
kho trong kỳ (giá mua, chi phí thu
mua, bốc xếp vận chuyển )
(nếu có)
Cuối kỳ, xác định và kết chuyển
trị giá nguyên vật liệu, CCDC
xuất kho sử dụng cho SXKD
TK 133
TK 111, 112, 331
Thuế nhập khẩu phải nộp
TK 3333
Trị giá hàng đã mua đang đi đường, trị giá hàng tồn
kho và gửi bán c uối kỳ
TK 632
Cuối kỳ, xác định và kết chuyển
trị giá háng hóa xuất kho để bán,
trao đổi, biếu tặng, tiêu dùng nội bộ
TK 3332
Thuế tiêu thụ đặc biệt
TK 33312
Thuế GTGT
của hàng nhập
khẩu phải nộp
(nếu không
được khấu trừ)
TK 133
Nếu được
kh
ấu trừ
Kế toán vật tư
80 Bản quyền của MISA JSC
Theo phương pháp kê khai thường xuyên
TK 111, 112, 331
TK 632
TK 111, 112, 331 TK 152, 153
TK 154, 621, 642, 241
Thuế GTGT
Nhập kho NVL, Công cụ
mua về
Xuất dùng cho SXKD, XDCB
Thuế nhập khẩu phải nộp
TK 142, 242
Xuất CCDC có giá trị lớn
dùng cho nhiều kỳ
Chiết khấu thương mại, giảm giá,
trả lại hà ng mua
TK 133
Thuế GTGT
NVL xuất bán
TK 133
TK 3333
Thuế tiêu thụ đặc biệt
TK 3332
4. Thực hành trên phần mềm kế toán
4.1. Quy trình xử lý trên phần mềm để ra báo cáo
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 81
4.2. Thiết lập các danh mục sử dụng trong quản lý vật tư
Để hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến quản lý vật tư trong một phần
mềm kế toán, người sử dụng cần phải khai báo một số thông tin, danh mục
ban đầu như:
a. Danh mục Kho vật tư
Danh mục kho vật tư dùng để theo dõi các kho vật tư và thành phẩm. Khi
thiết lập một kho mới, người sử dụng cần phải nhập đầy đủ các thông tin về:
mã kho, tên kho và tài khoản kho.
b. Danh mục Vật tư, hàng hóa
Danh mục vật tư dùng để theo dõi mọi phát sinh và theo dõi tồn kho của
từng vật tư, hàng hóa nhập kho. Khi khai báo một vật tư, hàng hóa người sử
dụng cần nhập các thông tin về: mã vật tư, tên vật tư, nhóm, đơn vị tính, kho
ngầm định, tài khoản kho,…
Kế toán vật tư
82 Bản quyền của MISA JSC
4.3. Các chứng từ đầu vào liên quan
Các chứng từ dùng cho việc hạch toán vật tư bao gồm:
-
Phiếu nhập kho.
-
Phiếu xuất kho.
Một số mẫu chứng từ điển hình:
Phiếu nhập kho
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 83
Phiếu xuất kho
Kế toán vật tư
84 Bản quyền của MISA JSC
Trên các phiếu nhập, xuất kho, người sử dụng cần nhập các thông tin như:
tên đơn vị, bộ phận xuất, số chứng từ, tài khoản Nợ, tài khoản Có, họ tên
người giao hàng (hoặc người nhận hàng), kho nhập (hoặc xuất), tên vật tư,
hàng hóa nhập (hoặc xuất), đơn vị tính, số lượng, đơn giá, thành tiền, tổng
số tiền,…
4.4. Nhập chứng từ vào phần mềm kế toán
Để hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến vật tư trong một phần mềm kế
toán, người sử dụng thực hiện theo các bước sau:
•
Bước 1: Chọn đến phân hệ có liên quan đến nghiệp vụ Vật tư.
•
Bước 2: Chọn loại chứng từ cập nhật.
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 85
•
Bước 3: Nhập chứng từ trên màn hình nhập liệu dành cho chứng từ đó.
Trong phần mềm kế toán, tại màn hình nhập liệu chứng từ của phần hành
quản lý vật tư, hàng hóa bao gồm các thông tin:
Phần thông tin chung gồm có:
-
Tên và thông tin về đối tượng: Có thể là thông tin về khách hàng, nhà
cung cấp, hoặc nhân viên, có phát sinh các giao dịch liên quan đến hoạt
động nhập, xuất kho.
-
Diễn giải: Mô tả nội dung của nghiệp vụ phát sinh.
-
Ngày chứng từ: Là ngày phát sinh hoạt động nhập, xuất kho.
-
Số chứng từ: Trong các phần mềm thường được tự động đánh số tăng
dần, tuy nhiên người sử dụng vẫn có thể sửa lại số chứng từ nếu muốn.
Phần thông tin chi tiết: Bao gồm các thông tin về mã vật tư, tên vật tư,
kho, tài khoản kho, tài khoản đối ứng, số lượng, đơn giá, thành tiền,
- Mã vật tư: Dùng để nhận diện duy nhất một vật tư, hàng hóa.
- Tên vật tư: Là tên đầy đủ của vật tư, hàng hóa.
- Kho: Là mã của kho liên quan đến nghiệp vụ của chứng từ được chọn từ
danh mục kho đã khai báo. Đó có thể là kho xuất, kho nhập, có thể là kho
công ty hoặc kho đại lý,…
- TK kho: Chương trình sẽ lấy căn cứ vào các thông tin khai báo ban đầu
của vật tư, hàng hóa (có thể là TK 152, 153, 156).
- Tài khoản đối ứng: Là tài khoản đối ứng khi hạch toán nghiệp vụ nhập,
xuất kho (có thể là TK 111, 112, 131, 331, 632,…).
-
Số lượng: Là số lượng mặt hàng được ghi trên chứng từ nhập, xuất kho.
-
Đơn giá: Là số tiền cho một vật tư, hàng hóa.
-
Thành tiền = Số lượng x Đơn giá
-
…
Trong các phần mềm, giá vốn xuất kho thường được chương trình tự động
tính căn cứ vào phương pháp tính giá xuất kho đã khai báo ngay từ khi tạo
dữ liệu kế toán mới hoặc khi khai báo vật tư, hàng hóa.
Kế toán vật tư
86 Bản quyền của MISA JSC
Nếu đăng ký theo phương pháp “Bình quân cuối kỳ” thì giá xuất kho sẽ
được tính sau khi thực hiện chức năng “Cập nhật giá xuất” (luôn có trong
các phần mềm). Khi sử dụng phương pháp này giá xuất kho trong kỳ ở các
thời điểm đều được tính bình quân như nhau.
Nếu đăng ký theo phương pháp “Bình quân tức thời” thì giá xuất kho sẽ
được tính ngay khi lập phiếu xuất kho trên cơ sở tổng giá trị tồn tính đến
thời điểm xuất chia cho tổng số lượng tồn tính đến thời điểm xuất hiện tại.
Sử dụng phương pháp này giá xuất kho ở các thời điểm khác nhau trong
cùng một kỳ có thể khác nhau.
Nếu đăng ký phương pháp “Đích danh” thì hệ thống sẽ lấy giá xuất kho
theo đúng giá nhập của vật tư đó trên chứng từ nhập kho được chọn.
Nếu đăng ký phương pháp “Nhập trước, xuất trước”, hệ thống sẽ tự động
tính giá xuất theo đúng phương pháp ngay sau khi cất giữ thông tin của
phiếu xuất kho.
Nhập Phiếu nhập kho
Nhập Phiếu xuất kho
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 87
4.5. Xem và in báo cáo vật tư
Sau khi cập nhật các chứng từ liên quan đến nhập, xuất kho, phần mềm sẽ tự
động xử lý và đưa ra các báo cáo liên quan đến phần nhập, xuất kho. Khi
xem các báo cáo, người sử dụng phải chọn các tham số cần thiết.
Báo cáo Tổng hợp tồn kho:
-
Chọn tham số báo cáo như: khoảng thời gian, kho vật tư (một kho, một
số kho hoặc tất cả các kho).
-
Xem báo cáo:
Kế toán vật tư
88 Bản quyền của MISA JSC
Sổ chi tiết vật tư hàng hóa
-
Chọn tham số báo cáo: như khoảng thời gian, vật tư, hàng hóa cần in (có
thể chọn một, một số hoặc tất cả vật tư, hàng hóa).
-
Xem báo cáo:
Kế toán vật tư
Bản quyền của MISA JSC 89
Người sử dụng có thể tham khảo slide trình bày và phim hướng dẫn của Chương 4
tại liên kết sau:
http://download1.misa.com.vn/giaotrinh/ketoanmay_dn.htm
5. Câu hỏi ôn tập
1. Trình bày các nguyên tắc hạch toán vật tư, hàng hóa?
2. Nêu trình tự kế toán các nghiệp vụ chủ yếu liên quan đến kế toán vật tư?
3. Trình bày lại mô hình hóa hoạt động nhập, xuất kho?
4. Các danh muc cần phải khai báo khi hạch toán các chứng từ liên quan đến vật tư,
hàng hóa?
5. Liệt kê một số chứng từ được sử dụng cho việc hạch toán các nghiệp vụ liên quan
đến vật tư, hàng hóa?
6. Bài tập thực hành
Tại Công ty TNHH ABC có phát sinh các nghiệp vụ kế toán liên quan đến kho vật
tư, hàng hóa như sau:
1. Ngày 12/01/2009 mua hàng nhập kho của Công ty TNHH Lan Tân (hàng về
trước hóa đơn về sau).
Kế toán vật tư
90 Bản quyền của MISA JSC
¾ Tủ lạnh TOSHIBA 60 lít SL: 12 ĐG: 3.700.000 (đ/cái)
¾ Tủ lạnh TOSHIBA 110 lít SL: 14 ĐG: 6.900.000 (đ/cái)
2. Ngày 20/01/2009 xuất hàng cho nhân viên kinh doanh sử dụng tính vào chi phí
bán hàng.
¾ Điện thoại SAMSUNG E8 SL: 01
3. Ngày 25/01/2009 xuất kho hàng gửi bán đại lý Thanh Xuân.
¾ Ti vi TV_LGPHANG19 SL: 5
¾ Điện thoại SAMSUNG D8 SL: 8
4. Ngày 29/01/2009 mua hàng về nhập kho của Công ty cổ phần Tân Văn (hàng về
trước hóa đơn về sau).
¾ Quạt điện cơ 91 SL: 05 ĐG: 300.000 (đ/cái)
5.
Ngày 12/02/2009 xuất Quạt điện cơ 91 sử dụng cho phòng kế toán, số lượng tính
vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
Yêu cầu:
• Khai báo danh mục Nhà cung cấp, Nhân viên, Vật tư hàng hóa (thông tin
về danh sách lấy phần Bài tập thực hành chương 2, tại trang 47).
• Hạch toán các nghiệp phát sinh vào phần mềm.
• Cập nhật giá xuất kho (bút toán tự động).
• In Báo cáo tổng hợp tồn kho; Bảng tổng hợp chi tiết vật liệu, dụng cụ,
sản phẩm, hàng hóa; Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa;
Thẻ kho, …
Báo cáo:
Trắc nghiệm kiểm toán I.pdf
1. Đ i v i báo cáo ki m toán lo i ch p nh n t ng ph n, ng i số ớ ể ạ ấ ậ ừ ầ ườ ử
d ng BCTC nên hi u r ng:ụ ể ằ
a. KTV không th nh n xét v toàn b BCTCể ậ ề ộ
b. Có m t v n đ ch a rõ ràng x y ra sau ngày k t thúc niên đ ,ộ ấ ề ư ả ế ộ
nh ng tr c ngày ký BCKTư ướ
c. Khái ni m ho t đ ng liên t c có th b vi ph mệ ạ ộ ụ ể ị ạ
d. 3 câu trên đ u saiề
ĐÁP ÁN: D
2. Ki m toán viên phát hành báo cáo ki m toán lo i “Ý ki n t b ” khi:ể ể ạ ế ừ ỏ
a. Có s vi ph m tr ng y u các chu n m c k toán trong trình bàyự ạ ọ ế ẩ ự ế
BCTC
b. Có s thay đ i quan trong v chính sách k toán c a đ n vự ổ ề ế ủ ơ ị
c. Có nh ng nghi v n tr ng y u v các thông tin tài chính và KTVữ ấ ọ ế ề
không th ki m traể ể
d. 3 câu trên đ u đúngề
ĐÁP ÁN: D
3. Th tr l i c a khách hàng xác nh n đ ng ý v s n đó là b ngư ả ờ ủ ậ ồ ề ố ợ ằ
ch ng v :ứ ề
a. Kh năng thu h i v món nả ồ ề ợ
b. Kho n ph i thu đó đ c đánh giá đúngả ả ượ
c. Th i h n tr món n đó đ c ghi nh n đúngờ ạ ả ợ ượ ậ
d. T t c đ u saiấ ả ề
ĐÁP ÁN: D
4. Tr ng h p nào sau đây t o r i ro ti m tàng cho kho n m c doanhườ ợ ạ ủ ề ả ụ
thu:
a. Ghi sót các hóa đ n vào s k toánơ ổ ế
b. Đ n v m i đ a vào s d ng m t ph n m m vi tính đ theo dõiơ ị ớ ư ử ụ ộ ầ ề ể
doanh thu
c. Do b c nh tranh nên doanh nghi p ch p nh n đ i l i hàngị ạ ệ ấ ậ ổ ạ
ho c tr l i ti n khi khách hàng yêu c uặ ả ạ ề ầ
d. T t c đ u saiấ ả ề
ĐÁP ÁN: C
5. Ngay tr c ngày k t thúc ki m toán, m t khách hàng ch ch t c aướ ế ể ộ ủ ố ủ
đ n v b h a ho n và đ n v cho r ng đi u này có nh h ng đ n tìnhơ ị ị ỏ ạ ơ ị ằ ề ả ưở ế
hình tài chính c a mình, KTV c n:ủ ầ
a. Khai báo trên BCKT
b. Yêu c u đ n v khai báo trên BCTCầ ơ ị
c. Khuyên đ n v đi u ch nh l i BCTCơ ị ề ỉ ạ
d. Ng ng phát hành l i BCKT cho đ n khi bi t rõ ph m vi như ạ ế ế ạ ả
h ng c a v n đ trên đ i v i BCTCưở ủ ấ ề ố ớ
ĐÁP ÁN: B
6. Trong các b ng ch ng sau đây, b ng ch ng nào có đ tin c y th pằ ứ ằ ứ ộ ậ ấ
nh t:ấ
a. Hóa đ n c a nhà cung c pơ ủ ấ
b. Hóa đ n bán hàng c a đ n vơ ủ ơ ị
c. Nh ng cu c trao đ i v i nhân viên c a đ n vữ ộ ổ ớ ủ ơ ị
d. Th xác nh n c a ngân hàngư ậ ủ
ĐÁP ÁN: C
7. Thí d nào sau đây không ph i là ki m toán tuân th :ụ ả ể ủ
a. Ki m toán các đ n v ph thu c vào vi c ch p hành các quyể ơ ị ụ ộ ệ ấ
chế
b. Ki m toán c a c quan thu đ i v i doanh nghi pể ủ ơ ế ố ớ ệ
c. Ki m toán c a doanh nghi p theo yêu c u c a ngân hàng vể ủ ệ ầ ủ ề
vi c ch p hành các đi u kho n c a h p đ ng tín d ngệ ấ ề ả ủ ợ ồ ụ
d. Ki m toán đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a m t phânể ể ệ ả ạ ộ ủ ộ
x ngưở
ĐÁP ÁN: D
8. KTV ki m tra vi c c ng d n trong b ng s d chi ti t các kho nể ệ ộ ồ ả ố ư ế ả
ph i tr , và đ i chi u v i s cái và s chi ti t đó là th t c nh m đ tả ả ố ế ớ ổ ổ ế ủ ụ ằ ạ
m c tiêu ki m toán:ụ ể
a. S ghi chép chính xácự
b. S đ y đự ầ ủ
c. S phát sinhự
d. Trình bày và khai báo
ĐÁP ÁN: A
9. Khi r i ro ti m tàng và r i ro ki m soát đ c đánh giá là th p thìủ ề ủ ể ượ ấ
a. R i ro ki m toán kho n m c đó s gi m điủ ể ở ả ụ ẽ ả
b. R i ro phát hi n s thủ ệ ẽ pấ
c. R i ro phát hi n s caoủ ệ ẽ
d. R i ro phát hi n s không b nh h ngủ ệ ẽ ị ả ưở
ĐÁP ÁN: C
10. Đ ki m soát t t ho t đ ng thu qu trong tr ng h p bán hàng thuể ể ố ạ ộ ỹ ưở ợ
ti n ngay c a khách hàng, v n đ c b n:ề ủ ấ ề ơ ả
a. Tách r i 2 ch c năng k toán và th quờ ứ ế ủ ỹ
b. Tách r i 2 ch c năng bán hàng và thu ti nờ ứ ề
c. Yêu c u khách hàng n p ti n tr c khi l y hàngầ ộ ề ướ ấ
d. Khuy n khích khách hàng đòi hóa đ nế ơ
ĐÁP ÁN: B
11. K t qu ki m toán báo cáo tài chính ph c v cho:ế ả ể ụ ụ
a. C quan nhà n cơ ướ
b. Công ty c ph nổ ầ
c. Các bên th baứ
d. Đ n v , nhà n c và các bên th ba, nh ng ch y u là ph c vơ ị ướ ứ ư ủ ế ụ ụ
cho các bên th baứ
ĐÁP ÁN: D
12. Chu n m c ki m toán là:ẩ ự ể
a. Các th t c đ thu th p b ng ch ng ki m toánủ ụ ể ậ ằ ứ ể
b. Th c đo ch t l ng công vi c c a ki m toán viênướ ấ ượ ệ ủ ể
c. Các m c tiêu ki m toán ph i tuân thụ ể ả ủ
d. 3 câu trên đ u đúngề
ĐÁP ÁN: B
13. Do thi u ki m tra thông tin do các tr lý thu th p nên các KTV đ cế ể ợ ậ ộ
l p đã nh n đ nh sai, đó là ví d v :ậ ậ ị ụ ề
a. R i ro ti m tàngủ ề
b. R i ro ki m toánủ ể
c. R i ro phát hi nủ ệ
d. 3 câu trên sai
ĐÁP ÁN: B
14. KTV ph i ch u trách nhi m v :ả ị ệ ề
a. Xem doanh thu áp d ng chính sách k toán có nh t quán hayụ ế ấ
không
b. L p các BCTCậ
c. L u tr các h s k toánư ữ ồ ơ ế
d. Các câu trên đ u saiề
ĐÁP ÁN: D
15. Vi c thay đ i các chính sách k toán c a doanh nghi p s d n đ nệ ổ ế ủ ệ ẽ ẫ ế
a. Làm sai l ch k t qu kinh doanhệ ế ả
b. Làm thay đ i k t qu kinh doanhổ ế ả
c. Làm cho ng i đ c BCTC không th hi u đ c v th c tr ngườ ọ ể ể ượ ề ự ạ
s n xu t kinh doanh c a DNả ấ ủ
d. Vi ph m khái ni m nh t quánạ ệ ấ
ĐÁP ÁN: D
16. Tr c khi phát hành BCKT, KTV c n đ c bi t chú tr ng xem xétướ ầ ặ ệ ọ
v các khái ni m và nguyên t c:ề ệ ắ
a. Ho t đ ng liên t c và nh t quánạ ộ ụ ấ
b. D n tích và th n tr ngồ ậ ọ
c. Ho t đ ng liên t c, th n tr ng và tr ng y uạ ộ ụ ậ ọ ọ ế
d. Tôn tr ng n i dung h n là hình th c và d n tíchọ ộ ơ ứ ồ
ĐÁP ÁN: C
17. Hãy cho ví d v r i ro ti m tàng trong các ví d sau đây:ụ ề ủ ề ụ
a. Thi u giám sát vi c th c hi n ch ng trình c a ki m toánế ệ ự ệ ươ ủ ể
b. Xây d ng h th ng ki m soát n i b t t nh ng thay đ i nhânự ệ ố ể ộ ộ ố ư ổ
s quá nhi u trong quá trình v n hành h th ng đóự ề ậ ệ ố
c. Các s n ph m c a doanh nghi p d b c nh tranhả ẩ ủ ệ ễ ị ạ
d. Ghi sót m t s hóa đ n bán hàngộ ố ơ
ĐÁP ÁN: C
18. H th ng ki m soát n i b có th g p nh ng h n ch vì:ệ ố ể ộ ộ ể ặ ữ ạ ế
a. Các bi n pháp ki m tra th ng nh m vào các sai ph m đã dệ ể ườ ằ ạ ự
ki n tr c, ch không ph i các tr ng h p ngo i lế ướ ứ ả ườ ợ ạ ệ
b. Nhân viên thi u th n tr ng, xao lãng ho c hi u sai các ch d nế ậ ọ ặ ể ỉ ẫ
c. S thông đ ng c a m t s nhân viênự ồ ủ ộ ố
d. T t c nh ng đi m trênấ ả ữ ể
ĐÁP ÁN: D
19. B ng ch ng ki m toán là:ằ ứ ể
a. M i thông tin tài chính c a doanh nghi pọ ủ ệ
b. Tài li u ch ng minh cho ý ki n nh n xét BCTC c a KTVệ ứ ế ậ ủ
c. B ng ch ng minh v m i s gian l n c a doanh nghi pằ ứ ề ọ ự ậ ủ ệ
d. 3 câu trên đúng
ĐÁP ÁN: B
20. N u k t lu n r ng có m t sai ph m mang tính tr ng y u trongế ế ậ ằ ộ ạ ọ ế
cácBCTC thì KTV ph i:ả
a. Rút lui không ti p t c làm KTVế ụ
b. Thông báo cho c quan thu vơ ế ụ
c. Th o lu n và đ ngh thân ch đi u ch nh s li u trong cácả ậ ề ị ủ ề ỉ ố ệ
BCTC
d. Ti n hành ki m tra toàn di n các tài kho n có liên quanế ể ệ ả
ĐÁP ÁN: C
21. Theo khái ni m d n tích, doanh thu bán hàng s đ c ghi nh n vàoệ ồ ẽ ượ ậ
th i đi m;ờ ể
a. Nh n đ c đ n đ t hàng c a ng i muaậ ượ ơ ặ ủ ườ
b. G i hàng hóa cho ng i muaử ườ
c. Ng i mua tr ti n hàng (ho c ch p nh n thanh toán)ườ ả ề ặ ấ ậ
d. Tùy t ng tr ng h p đ k t lu nừ ườ ợ ể ế ậ
ĐÁP ÁN: C
22. KTV có trách nhi m b o m t các thông tin c a thân ch , ch y u làệ ả ậ ủ ủ ủ ế
do:
a. Đ o đ c ngh nghiêpạ ứ ề
b. Do lu t pháp quy đ nhậ ị
c. Do h p đ ng ki m toán quy đ nhợ ồ ể ị
d. 3 câu trên đ u đúngề
ĐÁP ÁN: A
23. Doanh nghi p ph i ki m kê tài s n khi:ệ ả ể ả
a. B t đ u ki m toánắ ầ ể
b. Cu i niên đ ki m toánố ộ ể
c. Sát nh p hay gi i th đ n vậ ả ể ơ ị
d. Câu B và C đ u đúngề
ĐÁP ÁN: D
24. M c đích c a ki m toán BCTC là đ tăng đ tin c y c a BCTCụ ủ ể ể ộ ậ ủ
đ c ki m toán?ượ ể
a. Đúng
b. Sai
ĐÁP ÁN: B (m c đích c a ki m toán BCTC là đ làm tăng đ tin c yụ ủ ể ể ộ ậ
c a ng i BCTC)ủ ườ
25. Vi c l p đ nh kho n sai ch là do s y u kém v trình đ c a nhânệ ậ ị ả ỉ ự ế ề ộ ủ
viên k toán?ế
a. Đúng
b. Sai
ĐÁP ÁN: B
26. Theo chu n m c k toán qu c t , n u có s mâu thu n trong khiẩ ự ế ố ế ế ự ẫ
v n d ng gi a c s d n tích và nguyên t c th n tr ng, đ n v s uậ ụ ữ ơ ở ồ ắ ậ ọ ơ ị ẽ ư
tiên áp d ng: ụ
a. C s d n tíchơ ở ồ
b. Nguyên t c th n tr ngắ ậ ọ
c. Tùy theo t ng tr ng h p c th mà quy t đ nhừ ườ ợ ụ ể ế ị
d. Tùy theo quy đ nh c a t ng qu c giaị ủ ừ ố
ĐÁP ÁN: B
27. S khác bi t c b n gi a ki m toán đ c l p và ki m toán n i bự ệ ơ ả ữ ể ộ ậ ể ộ ộ
là:
a. Ki m toán đ c l p do ng i bên ngoài đ n v th c hi n, ki mể ộ ậ ườ ơ ị ự ệ ể
toán n i b do ng i c a đ n v ti n hànhộ ộ ườ ủ ơ ị ế
b. Ki m toán đ c l p có thu phí, ki m toán n i b không có thuể ộ ậ ể ộ ộ
phí
c. Ki m toán đ c l p ph c v cho ng i bên ngoài đ n v , ki mể ộ ậ ụ ụ ườ ơ ị ể
toán n i b ph c v cho đ n vộ ộ ụ ụ ơ ị
d. Ki m toán đ c l p ti n hành sau khi k t thúc niên đ , ki mể ộ ậ ế ế ộ ể
toán n i b ti n hành khi c n thi tộ ộ ế ầ ế
ĐÁP ÁN: A
28. M c đích chính c a ki m toán ho t đ ng là:ụ ủ ể ạ ộ
a. Đ m b o các th t c ki m soát n i b đ c th c hi n đúngả ả ủ ụ ể ộ ộ ượ ự ệ
đ nắ
b. Đánh giá m t ho t đ ng xem có h u hi u và hi u qu hayộ ạ ộ ữ ệ ệ ả
không
c. Cung c p k t qu ki m toán n i b v k toán cho các nhàấ ế ả ể ộ ộ ề ế
qu n lýả
d. Tr giúp cho vi c ki m toán c a ki m toán viên đ c l pợ ệ ể ủ ể ộ ậ
ĐÁP ÁN: B
29. Khi KTV chính yêu c u KTV ph l p báo cáo v các công vi c đãầ ụ ậ ề ệ
th c hi n trong tu n, đó là vi c th c hi n chu n m c liên quan đ n:ự ệ ầ ệ ự ệ ẩ ự ế
a. S đ c l p khách quanự ộ ậ
b. L p k ho ch ki m toán ậ ế ạ ể
c. S giám sát đ y đự ầ ủ
d. 3 câu trên đ u đúngề
ĐÁP ÁN: C
30. Đ o đ c ngh nghi p là v n đ :ạ ứ ề ệ ấ ề
a. Khuy n khích KTV th c hi n đ đ c khen th ngế ự ệ ể ượ ưở
b. KTV c n tuân theo đ gi uy tín ngh nghi pầ ể ữ ề ệ
c. KTV ph i ch p hành vì là đòi h i c a lu t phápả ấ ỏ ủ ậ
d. Câu A và B đúng
ĐÁP ÁN: B
31. H th ng ki m soát n i b đ c thi t l p t i đ n v đ :ệ ố ể ộ ộ ượ ế ậ ạ ơ ị ể
a. Th c hi n các m c tiêu c a đ n vự ệ ụ ủ ơ ị
b. Ph c v cho b ph n ki m toán n i bụ ụ ộ ậ ể ộ ộ
c. Th c hi n ch đ tài chính k toán c a nhà n cự ệ ế ộ ế ủ ướ
d. Giúp KTV đ c l p xây d ng k ho ch ki m toánộ ậ ự ế ạ ể
ĐÁP ÁN: A
32. Nói chung, m t y u kém c a ki m soát n i bô có th đ nh nghĩa làộ ế ủ ể ộ ể ị
tình tr ng khi mà sai ph m tr ng y u không đ c phát hi n k p th iạ ạ ọ ế ượ ệ ị ờ
do:
a. KTV đ c l p trong quá trình đánh giá h th ng ki m soát n iộ ậ ệ ố ể ộ
b c a đ n vộ ủ ơ ị
b. K toán tr ng c a đ n v khi ki m tra k toánế ưở ủ ơ ị ể ế
c. Các nhân viên c a đ n v trong quá trình th c hi n ch c năngủ ơ ị ự ệ ứ
c a mìnhủ
d. KTV n i b khi ti n hành ki m toánộ ộ ế ể
ĐÁP ÁN: C
33. KTV đ c l p xem xét h th ng ki m soát n i b nh m:ộ ậ ệ ố ể ộ ộ ằ
a. Xác đ nh n i dung, th i gian, ph m vi c a công vi c ki m toánị ộ ờ ạ ủ ệ ể
b. Đánh giá k t qu c a công vi c qu n lýế ả ủ ệ ả
c. Duy trì m t thái đ đ c l p đ i v i v n đ liên quan đ n cu cộ ộ ộ ậ ố ớ ấ ề ế ộ
ki m toanể
d. 3 câu trên đúng
ĐÁP ÁN: A
34. KTV s thi t k và th c hi n các th nghi m ki m soát khi:ẽ ế ế ư ệ ử ệ ể
a. Ki m soát n i b c a đ n v y u kémể ộ ộ ủ ơ ị ế
b. C n thu th p b ng ch ng v s h u hi u c a h th ng ki mầ ậ ằ ứ ề ự ữ ệ ủ ệ ố ể
soát n i bộ ộ
c. R i ro ki m soát đ c đánh giá là caoủ ể ượ
d. 3 câu trên đúng
ĐÁP ÁN: B
35. Trong các th t sau đây v đ tin c y c a b ng ch ng, th t nàoứ ự ề ộ ậ ủ ằ ứ ứ ự
đúng:
a. Th gi i trình c a giám đ c> các biên b n h p n i b c a đ nư ả ủ ố ả ọ ộ ộ ủ ơ
v >th xác nh n công nị ư ậ ợ
b. Th xác nh n công n >b ng l ng c a đ n v có ký nh n>sư ậ ợ ả ươ ủ ơ ị ậ ổ
ph ngân hàngụ
c. Biên b n ki m qu có ch ký c a KTV>các phi u chi>hóa đ nả ể ỹ ữ ủ ế ơ
c a nhà cung c pủ ấ
d. 3 câu trên sai
ĐÁP ÁN: D
36. Lo i nào trong các b ng ch ng sau đây đ c ki m toán viên đánhạ ằ ứ ượ ể
đánh giá là cao nh t:ấ
a. Hóa đ n c a đ n v có ch ký c a khách hàngơ ủ ơ ị ữ ủ
b. Xác nh n n c a khách hàng đ c g i qua b u đi n tr c ti pậ ợ ủ ượ ử ư ệ ự ế
đ n KTVế
c. Hóa đ n c a ng i bánơ ủ ườ
d. Th gi i trình c a nhà qu n lýư ả ủ ả
ĐÁP ÁN: B
37. M c đích chính c a th gi i trình c a giám đ c là:ụ ủ ư ả ủ ố
a. Gi i thi u t ng quát v t ch c nhân s , quy n l i và tráchớ ệ ổ ề ổ ứ ự ề ợ
nhi m trong đ n vệ ơ ị
b. Giúp KTV tránh kh i các trách nhi m pháp lý đ i v i các cu cỏ ệ ố ớ ộ
ki m toánể
c. Nh c nh nhà qu n lý đ n v v trách nhi m c a h đ i v iắ ở ả ơ ị ề ệ ủ ọ ố ớ
BCTC
d. Xác nh n b ng văn b n s ch p nh n c a nhà qu n lý v gi iậ ằ ả ự ấ ậ ủ ả ề ớ
h n c a ph m vi ki m toánạ ủ ạ ể
ĐÁP ÁN: C
38.Trong m t cu c ki m toán, KTV có đ c th gi i trình c a nhàộ ộ ể ượ ư ả ủ
qu n lý, đi u này d i đây không ph i là m c đích c a th gi i trình:ả ề ướ ả ụ ủ ư ả
a. Ti t ki m chi phí ki m toán b ng cách gi m b t m t s thế ệ ể ằ ả ớ ộ ố ủ
t c ki m toán nh : quan sát, ki m tra, xác nh n.ụ ể ư ể ậ
b. Nh c nh nhà qu n lý v trách nhi m c a hắ ở ả ề ệ ủ ọ
c. L u tr trong h s ki m toán v nh ng gi i trình mi ng c aư ữ ồ ơ ể ề ữ ả ệ ủ
đ n v trong quá trình ki m toánơ ị ể
d. Cung c p thêm b ng ch ng v nh ng d tính trong t ng laiấ ằ ứ ề ữ ự ươ
c a đ n vủ ơ ị
ĐÁP ÁN: A
39. Khi thu th p b ng ch ng t hai ngu n khác nhau mà cho k t quậ ằ ứ ừ ồ ế ả
khác bi t tr ng y u, KTV s :ệ ọ ế ẽ
a. Thu th p thêm b ng ch ng th ba và k t lu n theo nguyên t cậ ằ ứ ứ ế ậ ắ
đa s th ng thi u số ắ ể ố
b. D a trên b ng ch ng có đ tin c y cao nh tự ằ ứ ộ ậ ấ
c. Tìm hi u và gi i thích nguyên nhân tr c khi đ a đ n k t lu nể ả ướ ư ế ế ậ
d. C 3 câu trên đúngả
ĐÁP ÁN: C
40. Trong giai đo n ti n k ho ch, vi c ph ng v n ki m toán viên ti nạ ề ế ạ ệ ỏ ấ ể ề
nhi m là m t th t c c n thi t nh m:ệ ộ ủ ụ ầ ế ằ
a. Xem xét vi c nó nên s d ng k t qu công vi c c a KTV ti nệ ử ụ ế ả ệ ủ ề
nhi m hay khôngệ
b. Xác đ nh khách hàng có th ng xuyên thay đ i KTV hay khôngị ườ ổ
c. Thu th p ý ki n c a KTV ti n nhi m v h th ng ki m soátậ ế ủ ề ệ ề ệ ố ể
n i b c a khách hàngộ ộ ủ
d. Đánh giá v kh năng nh n l i m i ki m toánề ả ậ ờ ờ ể
ĐÁP ÁN: D
41. Đi m khác bi t căn b n gi a RRTT và RRKS v i RRPH là:ể ệ ả ữ ớ
a. RRTT và RRKS phát sinh do đ n v đ c ki m toán áp d ng saiơ ị ượ ể ụ
các chính sách kinh doanh, còn RRPH do KTV áp d ng sai cácụ
th t c ki m toánủ ụ ể
b. RRTT và RRKS có th đ nh l ng đ c còn RRPH thì khôngể ị ượ ượ
c. RRTT và RRKS mang tính khách quan còn RRPH ch u nhị ả
h ng b i KTVưở ở
d. RRTT và RRKS có th thay đ i theo ý mu n c a KTV trong khiể ổ ố ủ
RRPH thì không
ĐÁP ÁN: C
42. KTV có th g p r i ro do không phát hi n đ c sai ph m tr ngể ặ ủ ệ ượ ạ ọ
y u trong BCTC c a đ n v . Đ gi m r i ro này, KTV ch y u d aế ủ ơ ị ể ả ủ ủ ế ự
vào:
a. Th nghi m c b nử ệ ơ ả
b. Th nghi m ki m soátử ệ ể
c. H th ng ki m soát n i bệ ố ể ộ ộ
d. Phân tích d a trên s li u th ng kêự ố ệ ố
ĐÁP ÁN: A
43. Khi m c r i ro phát hi n ch p nh n đ c gi m đi thì KTV ph i:ứ ủ ệ ấ ậ ượ ả ả
a. Tăng th nghi m c b nử ệ ơ ả
b. Gi m th nghi m c b nả ử ệ ơ ả
c. Tăng th nghi m ki m soátử ệ ể
d. Gi m th nghi m ki m soátả ử ệ ể
ĐÁP ÁN: A
44. M c tiêu c a vi c th c hi n phân tích s b trong giai đo n l p kụ ủ ệ ự ệ ơ ộ ạ ậ ế
ho ch ki m toán là nh n di n s t n t i c a:ạ ể ậ ệ ự ồ ạ ủ
a. Các nghi p v và s ki n b t th ngệ ụ ự ệ ấ ườ
b. Các hành vi không tuân th không đ c phát hi n do KTV n iủ ượ ệ ộ
b y u kémộ ế
c. Các nghi p v v i nh ng bên liên quanệ ụ ớ ữ
d. Các nghi p v đ c ghi chép nh ng không đ c xét duy tệ ụ ượ ư ượ ệ
ĐÁP ÁN: A
45. khi xem xet v s thích h p c a b ng ch ng ki m toán, ý ki n nàoề ự ợ ủ ằ ứ ể ế
sau đây luôn luôn đúng:
a. B ng ch ng thu th p t bên ngoài đ n v thì r t đáng tin c yằ ứ ậ ừ ơ ị ấ ậ
b. S li u k toán đ c cung c p t đ n v có h th ng ki m soátố ệ ế ượ ấ ừ ơ ị ệ ố ể
n i b h u hi u thì thích h p h n s li u đ c cung c p tộ ộ ữ ệ ợ ơ ố ệ ượ ấ ừ
đ n v có HTKSNB y u kémơ ị ế
d ng BCTC nên hi u r ng:ụ ể ằ
a. KTV không th nh n xét v toàn b BCTCể ậ ề ộ
b. Có m t v n đ ch a rõ ràng x y ra sau ngày k t thúc niên đ ,ộ ấ ề ư ả ế ộ
nh ng tr c ngày ký BCKTư ướ
c. Khái ni m ho t đ ng liên t c có th b vi ph mệ ạ ộ ụ ể ị ạ
d. 3 câu trên đ u saiề
ĐÁP ÁN: D
2. Ki m toán viên phát hành báo cáo ki m toán lo i “Ý ki n t b ” khi:ể ể ạ ế ừ ỏ
a. Có s vi ph m tr ng y u các chu n m c k toán trong trình bàyự ạ ọ ế ẩ ự ế
BCTC
b. Có s thay đ i quan trong v chính sách k toán c a đ n vự ổ ề ế ủ ơ ị
c. Có nh ng nghi v n tr ng y u v các thông tin tài chính và KTVữ ấ ọ ế ề
không th ki m traể ể
d. 3 câu trên đ u đúngề
ĐÁP ÁN: D
3. Th tr l i c a khách hàng xác nh n đ ng ý v s n đó là b ngư ả ờ ủ ậ ồ ề ố ợ ằ
ch ng v :ứ ề
a. Kh năng thu h i v món nả ồ ề ợ
b. Kho n ph i thu đó đ c đánh giá đúngả ả ượ
c. Th i h n tr món n đó đ c ghi nh n đúngờ ạ ả ợ ượ ậ
d. T t c đ u saiấ ả ề
ĐÁP ÁN: D
4. Tr ng h p nào sau đây t o r i ro ti m tàng cho kho n m c doanhườ ợ ạ ủ ề ả ụ
thu:
a. Ghi sót các hóa đ n vào s k toánơ ổ ế
b. Đ n v m i đ a vào s d ng m t ph n m m vi tính đ theo dõiơ ị ớ ư ử ụ ộ ầ ề ể
doanh thu
c. Do b c nh tranh nên doanh nghi p ch p nh n đ i l i hàngị ạ ệ ấ ậ ổ ạ
ho c tr l i ti n khi khách hàng yêu c uặ ả ạ ề ầ
d. T t c đ u saiấ ả ề
ĐÁP ÁN: C
5. Ngay tr c ngày k t thúc ki m toán, m t khách hàng ch ch t c aướ ế ể ộ ủ ố ủ
đ n v b h a ho n và đ n v cho r ng đi u này có nh h ng đ n tìnhơ ị ị ỏ ạ ơ ị ằ ề ả ưở ế
hình tài chính c a mình, KTV c n:ủ ầ
a. Khai báo trên BCKT
b. Yêu c u đ n v khai báo trên BCTCầ ơ ị
c. Khuyên đ n v đi u ch nh l i BCTCơ ị ề ỉ ạ
d. Ng ng phát hành l i BCKT cho đ n khi bi t rõ ph m vi như ạ ế ế ạ ả
h ng c a v n đ trên đ i v i BCTCưở ủ ấ ề ố ớ
ĐÁP ÁN: B
6. Trong các b ng ch ng sau đây, b ng ch ng nào có đ tin c y th pằ ứ ằ ứ ộ ậ ấ
nh t:ấ
a. Hóa đ n c a nhà cung c pơ ủ ấ
b. Hóa đ n bán hàng c a đ n vơ ủ ơ ị
c. Nh ng cu c trao đ i v i nhân viên c a đ n vữ ộ ổ ớ ủ ơ ị
d. Th xác nh n c a ngân hàngư ậ ủ
ĐÁP ÁN: C
7. Thí d nào sau đây không ph i là ki m toán tuân th :ụ ả ể ủ
a. Ki m toán các đ n v ph thu c vào vi c ch p hành các quyể ơ ị ụ ộ ệ ấ
chế
b. Ki m toán c a c quan thu đ i v i doanh nghi pể ủ ơ ế ố ớ ệ
c. Ki m toán c a doanh nghi p theo yêu c u c a ngân hàng vể ủ ệ ầ ủ ề
vi c ch p hành các đi u kho n c a h p đ ng tín d ngệ ấ ề ả ủ ợ ồ ụ
d. Ki m toán đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a m t phânể ể ệ ả ạ ộ ủ ộ
x ngưở
ĐÁP ÁN: D
8. KTV ki m tra vi c c ng d n trong b ng s d chi ti t các kho nể ệ ộ ồ ả ố ư ế ả
ph i tr , và đ i chi u v i s cái và s chi ti t đó là th t c nh m đ tả ả ố ế ớ ổ ổ ế ủ ụ ằ ạ
m c tiêu ki m toán:ụ ể
a. S ghi chép chính xácự
b. S đ y đự ầ ủ
c. S phát sinhự
d. Trình bày và khai báo
ĐÁP ÁN: A
9. Khi r i ro ti m tàng và r i ro ki m soát đ c đánh giá là th p thìủ ề ủ ể ượ ấ
a. R i ro ki m toán kho n m c đó s gi m điủ ể ở ả ụ ẽ ả
b. R i ro phát hi n s thủ ệ ẽ pấ
c. R i ro phát hi n s caoủ ệ ẽ
d. R i ro phát hi n s không b nh h ngủ ệ ẽ ị ả ưở
ĐÁP ÁN: C
10. Đ ki m soát t t ho t đ ng thu qu trong tr ng h p bán hàng thuể ể ố ạ ộ ỹ ưở ợ
ti n ngay c a khách hàng, v n đ c b n:ề ủ ấ ề ơ ả
a. Tách r i 2 ch c năng k toán và th quờ ứ ế ủ ỹ
b. Tách r i 2 ch c năng bán hàng và thu ti nờ ứ ề
c. Yêu c u khách hàng n p ti n tr c khi l y hàngầ ộ ề ướ ấ
d. Khuy n khích khách hàng đòi hóa đ nế ơ
ĐÁP ÁN: B
11. K t qu ki m toán báo cáo tài chính ph c v cho:ế ả ể ụ ụ
a. C quan nhà n cơ ướ
b. Công ty c ph nổ ầ
c. Các bên th baứ
d. Đ n v , nhà n c và các bên th ba, nh ng ch y u là ph c vơ ị ướ ứ ư ủ ế ụ ụ
cho các bên th baứ
ĐÁP ÁN: D
12. Chu n m c ki m toán là:ẩ ự ể
a. Các th t c đ thu th p b ng ch ng ki m toánủ ụ ể ậ ằ ứ ể
b. Th c đo ch t l ng công vi c c a ki m toán viênướ ấ ượ ệ ủ ể
c. Các m c tiêu ki m toán ph i tuân thụ ể ả ủ
d. 3 câu trên đ u đúngề
ĐÁP ÁN: B
13. Do thi u ki m tra thông tin do các tr lý thu th p nên các KTV đ cế ể ợ ậ ộ
l p đã nh n đ nh sai, đó là ví d v :ậ ậ ị ụ ề
a. R i ro ti m tàngủ ề
b. R i ro ki m toánủ ể
c. R i ro phát hi nủ ệ
d. 3 câu trên sai
ĐÁP ÁN: B
14. KTV ph i ch u trách nhi m v :ả ị ệ ề
a. Xem doanh thu áp d ng chính sách k toán có nh t quán hayụ ế ấ
không
b. L p các BCTCậ
c. L u tr các h s k toánư ữ ồ ơ ế
d. Các câu trên đ u saiề
ĐÁP ÁN: D
15. Vi c thay đ i các chính sách k toán c a doanh nghi p s d n đ nệ ổ ế ủ ệ ẽ ẫ ế
a. Làm sai l ch k t qu kinh doanhệ ế ả
b. Làm thay đ i k t qu kinh doanhổ ế ả
c. Làm cho ng i đ c BCTC không th hi u đ c v th c tr ngườ ọ ể ể ượ ề ự ạ
s n xu t kinh doanh c a DNả ấ ủ
d. Vi ph m khái ni m nh t quánạ ệ ấ
ĐÁP ÁN: D
16. Tr c khi phát hành BCKT, KTV c n đ c bi t chú tr ng xem xétướ ầ ặ ệ ọ
v các khái ni m và nguyên t c:ề ệ ắ
a. Ho t đ ng liên t c và nh t quánạ ộ ụ ấ
b. D n tích và th n tr ngồ ậ ọ
c. Ho t đ ng liên t c, th n tr ng và tr ng y uạ ộ ụ ậ ọ ọ ế
d. Tôn tr ng n i dung h n là hình th c và d n tíchọ ộ ơ ứ ồ
ĐÁP ÁN: C
17. Hãy cho ví d v r i ro ti m tàng trong các ví d sau đây:ụ ề ủ ề ụ
a. Thi u giám sát vi c th c hi n ch ng trình c a ki m toánế ệ ự ệ ươ ủ ể
b. Xây d ng h th ng ki m soát n i b t t nh ng thay đ i nhânự ệ ố ể ộ ộ ố ư ổ
s quá nhi u trong quá trình v n hành h th ng đóự ề ậ ệ ố
c. Các s n ph m c a doanh nghi p d b c nh tranhả ẩ ủ ệ ễ ị ạ
d. Ghi sót m t s hóa đ n bán hàngộ ố ơ
ĐÁP ÁN: C
18. H th ng ki m soát n i b có th g p nh ng h n ch vì:ệ ố ể ộ ộ ể ặ ữ ạ ế
a. Các bi n pháp ki m tra th ng nh m vào các sai ph m đã dệ ể ườ ằ ạ ự
ki n tr c, ch không ph i các tr ng h p ngo i lế ướ ứ ả ườ ợ ạ ệ
b. Nhân viên thi u th n tr ng, xao lãng ho c hi u sai các ch d nế ậ ọ ặ ể ỉ ẫ
c. S thông đ ng c a m t s nhân viênự ồ ủ ộ ố
d. T t c nh ng đi m trênấ ả ữ ể
ĐÁP ÁN: D
19. B ng ch ng ki m toán là:ằ ứ ể
a. M i thông tin tài chính c a doanh nghi pọ ủ ệ
b. Tài li u ch ng minh cho ý ki n nh n xét BCTC c a KTVệ ứ ế ậ ủ
c. B ng ch ng minh v m i s gian l n c a doanh nghi pằ ứ ề ọ ự ậ ủ ệ
d. 3 câu trên đúng
ĐÁP ÁN: B
20. N u k t lu n r ng có m t sai ph m mang tính tr ng y u trongế ế ậ ằ ộ ạ ọ ế
cácBCTC thì KTV ph i:ả
a. Rút lui không ti p t c làm KTVế ụ
b. Thông báo cho c quan thu vơ ế ụ
c. Th o lu n và đ ngh thân ch đi u ch nh s li u trong cácả ậ ề ị ủ ề ỉ ố ệ
BCTC
d. Ti n hành ki m tra toàn di n các tài kho n có liên quanế ể ệ ả
ĐÁP ÁN: C
21. Theo khái ni m d n tích, doanh thu bán hàng s đ c ghi nh n vàoệ ồ ẽ ượ ậ
th i đi m;ờ ể
a. Nh n đ c đ n đ t hàng c a ng i muaậ ượ ơ ặ ủ ườ
b. G i hàng hóa cho ng i muaử ườ
c. Ng i mua tr ti n hàng (ho c ch p nh n thanh toán)ườ ả ề ặ ấ ậ
d. Tùy t ng tr ng h p đ k t lu nừ ườ ợ ể ế ậ
ĐÁP ÁN: C
22. KTV có trách nhi m b o m t các thông tin c a thân ch , ch y u làệ ả ậ ủ ủ ủ ế
do:
a. Đ o đ c ngh nghiêpạ ứ ề
b. Do lu t pháp quy đ nhậ ị
c. Do h p đ ng ki m toán quy đ nhợ ồ ể ị
d. 3 câu trên đ u đúngề
ĐÁP ÁN: A
23. Doanh nghi p ph i ki m kê tài s n khi:ệ ả ể ả
a. B t đ u ki m toánắ ầ ể
b. Cu i niên đ ki m toánố ộ ể
c. Sát nh p hay gi i th đ n vậ ả ể ơ ị
d. Câu B và C đ u đúngề
ĐÁP ÁN: D
24. M c đích c a ki m toán BCTC là đ tăng đ tin c y c a BCTCụ ủ ể ể ộ ậ ủ
đ c ki m toán?ượ ể
a. Đúng
b. Sai
ĐÁP ÁN: B (m c đích c a ki m toán BCTC là đ làm tăng đ tin c yụ ủ ể ể ộ ậ
c a ng i BCTC)ủ ườ
25. Vi c l p đ nh kho n sai ch là do s y u kém v trình đ c a nhânệ ậ ị ả ỉ ự ế ề ộ ủ
viên k toán?ế
a. Đúng
b. Sai
ĐÁP ÁN: B
26. Theo chu n m c k toán qu c t , n u có s mâu thu n trong khiẩ ự ế ố ế ế ự ẫ
v n d ng gi a c s d n tích và nguyên t c th n tr ng, đ n v s uậ ụ ữ ơ ở ồ ắ ậ ọ ơ ị ẽ ư
tiên áp d ng: ụ
a. C s d n tíchơ ở ồ
b. Nguyên t c th n tr ngắ ậ ọ
c. Tùy theo t ng tr ng h p c th mà quy t đ nhừ ườ ợ ụ ể ế ị
d. Tùy theo quy đ nh c a t ng qu c giaị ủ ừ ố
ĐÁP ÁN: B
27. S khác bi t c b n gi a ki m toán đ c l p và ki m toán n i bự ệ ơ ả ữ ể ộ ậ ể ộ ộ
là:
a. Ki m toán đ c l p do ng i bên ngoài đ n v th c hi n, ki mể ộ ậ ườ ơ ị ự ệ ể
toán n i b do ng i c a đ n v ti n hànhộ ộ ườ ủ ơ ị ế
b. Ki m toán đ c l p có thu phí, ki m toán n i b không có thuể ộ ậ ể ộ ộ
phí
c. Ki m toán đ c l p ph c v cho ng i bên ngoài đ n v , ki mể ộ ậ ụ ụ ườ ơ ị ể
toán n i b ph c v cho đ n vộ ộ ụ ụ ơ ị
d. Ki m toán đ c l p ti n hành sau khi k t thúc niên đ , ki mể ộ ậ ế ế ộ ể
toán n i b ti n hành khi c n thi tộ ộ ế ầ ế
ĐÁP ÁN: A
28. M c đích chính c a ki m toán ho t đ ng là:ụ ủ ể ạ ộ
a. Đ m b o các th t c ki m soát n i b đ c th c hi n đúngả ả ủ ụ ể ộ ộ ượ ự ệ
đ nắ
b. Đánh giá m t ho t đ ng xem có h u hi u và hi u qu hayộ ạ ộ ữ ệ ệ ả
không
c. Cung c p k t qu ki m toán n i b v k toán cho các nhàấ ế ả ể ộ ộ ề ế
qu n lýả
d. Tr giúp cho vi c ki m toán c a ki m toán viên đ c l pợ ệ ể ủ ể ộ ậ
ĐÁP ÁN: B
29. Khi KTV chính yêu c u KTV ph l p báo cáo v các công vi c đãầ ụ ậ ề ệ
th c hi n trong tu n, đó là vi c th c hi n chu n m c liên quan đ n:ự ệ ầ ệ ự ệ ẩ ự ế
a. S đ c l p khách quanự ộ ậ
b. L p k ho ch ki m toán ậ ế ạ ể
c. S giám sát đ y đự ầ ủ
d. 3 câu trên đ u đúngề
ĐÁP ÁN: C
30. Đ o đ c ngh nghi p là v n đ :ạ ứ ề ệ ấ ề
a. Khuy n khích KTV th c hi n đ đ c khen th ngế ự ệ ể ượ ưở
b. KTV c n tuân theo đ gi uy tín ngh nghi pầ ể ữ ề ệ
c. KTV ph i ch p hành vì là đòi h i c a lu t phápả ấ ỏ ủ ậ
d. Câu A và B đúng
ĐÁP ÁN: B
31. H th ng ki m soát n i b đ c thi t l p t i đ n v đ :ệ ố ể ộ ộ ượ ế ậ ạ ơ ị ể
a. Th c hi n các m c tiêu c a đ n vự ệ ụ ủ ơ ị
b. Ph c v cho b ph n ki m toán n i bụ ụ ộ ậ ể ộ ộ
c. Th c hi n ch đ tài chính k toán c a nhà n cự ệ ế ộ ế ủ ướ
d. Giúp KTV đ c l p xây d ng k ho ch ki m toánộ ậ ự ế ạ ể
ĐÁP ÁN: A
32. Nói chung, m t y u kém c a ki m soát n i bô có th đ nh nghĩa làộ ế ủ ể ộ ể ị
tình tr ng khi mà sai ph m tr ng y u không đ c phát hi n k p th iạ ạ ọ ế ượ ệ ị ờ
do:
a. KTV đ c l p trong quá trình đánh giá h th ng ki m soát n iộ ậ ệ ố ể ộ
b c a đ n vộ ủ ơ ị
b. K toán tr ng c a đ n v khi ki m tra k toánế ưở ủ ơ ị ể ế
c. Các nhân viên c a đ n v trong quá trình th c hi n ch c năngủ ơ ị ự ệ ứ
c a mìnhủ
d. KTV n i b khi ti n hành ki m toánộ ộ ế ể
ĐÁP ÁN: C
33. KTV đ c l p xem xét h th ng ki m soát n i b nh m:ộ ậ ệ ố ể ộ ộ ằ
a. Xác đ nh n i dung, th i gian, ph m vi c a công vi c ki m toánị ộ ờ ạ ủ ệ ể
b. Đánh giá k t qu c a công vi c qu n lýế ả ủ ệ ả
c. Duy trì m t thái đ đ c l p đ i v i v n đ liên quan đ n cu cộ ộ ộ ậ ố ớ ấ ề ế ộ
ki m toanể
d. 3 câu trên đúng
ĐÁP ÁN: A
34. KTV s thi t k và th c hi n các th nghi m ki m soát khi:ẽ ế ế ư ệ ử ệ ể
a. Ki m soát n i b c a đ n v y u kémể ộ ộ ủ ơ ị ế
b. C n thu th p b ng ch ng v s h u hi u c a h th ng ki mầ ậ ằ ứ ề ự ữ ệ ủ ệ ố ể
soát n i bộ ộ
c. R i ro ki m soát đ c đánh giá là caoủ ể ượ
d. 3 câu trên đúng
ĐÁP ÁN: B
35. Trong các th t sau đây v đ tin c y c a b ng ch ng, th t nàoứ ự ề ộ ậ ủ ằ ứ ứ ự
đúng:
a. Th gi i trình c a giám đ c> các biên b n h p n i b c a đ nư ả ủ ố ả ọ ộ ộ ủ ơ
v >th xác nh n công nị ư ậ ợ
b. Th xác nh n công n >b ng l ng c a đ n v có ký nh n>sư ậ ợ ả ươ ủ ơ ị ậ ổ
ph ngân hàngụ
c. Biên b n ki m qu có ch ký c a KTV>các phi u chi>hóa đ nả ể ỹ ữ ủ ế ơ
c a nhà cung c pủ ấ
d. 3 câu trên sai
ĐÁP ÁN: D
36. Lo i nào trong các b ng ch ng sau đây đ c ki m toán viên đánhạ ằ ứ ượ ể
đánh giá là cao nh t:ấ
a. Hóa đ n c a đ n v có ch ký c a khách hàngơ ủ ơ ị ữ ủ
b. Xác nh n n c a khách hàng đ c g i qua b u đi n tr c ti pậ ợ ủ ượ ử ư ệ ự ế
đ n KTVế
c. Hóa đ n c a ng i bánơ ủ ườ
d. Th gi i trình c a nhà qu n lýư ả ủ ả
ĐÁP ÁN: B
37. M c đích chính c a th gi i trình c a giám đ c là:ụ ủ ư ả ủ ố
a. Gi i thi u t ng quát v t ch c nhân s , quy n l i và tráchớ ệ ổ ề ổ ứ ự ề ợ
nhi m trong đ n vệ ơ ị
b. Giúp KTV tránh kh i các trách nhi m pháp lý đ i v i các cu cỏ ệ ố ớ ộ
ki m toánể
c. Nh c nh nhà qu n lý đ n v v trách nhi m c a h đ i v iắ ở ả ơ ị ề ệ ủ ọ ố ớ
BCTC
d. Xác nh n b ng văn b n s ch p nh n c a nhà qu n lý v gi iậ ằ ả ự ấ ậ ủ ả ề ớ
h n c a ph m vi ki m toánạ ủ ạ ể
ĐÁP ÁN: C
38.Trong m t cu c ki m toán, KTV có đ c th gi i trình c a nhàộ ộ ể ượ ư ả ủ
qu n lý, đi u này d i đây không ph i là m c đích c a th gi i trình:ả ề ướ ả ụ ủ ư ả
a. Ti t ki m chi phí ki m toán b ng cách gi m b t m t s thế ệ ể ằ ả ớ ộ ố ủ
t c ki m toán nh : quan sát, ki m tra, xác nh n.ụ ể ư ể ậ
b. Nh c nh nhà qu n lý v trách nhi m c a hắ ở ả ề ệ ủ ọ
c. L u tr trong h s ki m toán v nh ng gi i trình mi ng c aư ữ ồ ơ ể ề ữ ả ệ ủ
đ n v trong quá trình ki m toánơ ị ể
d. Cung c p thêm b ng ch ng v nh ng d tính trong t ng laiấ ằ ứ ề ữ ự ươ
c a đ n vủ ơ ị
ĐÁP ÁN: A
39. Khi thu th p b ng ch ng t hai ngu n khác nhau mà cho k t quậ ằ ứ ừ ồ ế ả
khác bi t tr ng y u, KTV s :ệ ọ ế ẽ
a. Thu th p thêm b ng ch ng th ba và k t lu n theo nguyên t cậ ằ ứ ứ ế ậ ắ
đa s th ng thi u số ắ ể ố
b. D a trên b ng ch ng có đ tin c y cao nh tự ằ ứ ộ ậ ấ
c. Tìm hi u và gi i thích nguyên nhân tr c khi đ a đ n k t lu nể ả ướ ư ế ế ậ
d. C 3 câu trên đúngả
ĐÁP ÁN: C
40. Trong giai đo n ti n k ho ch, vi c ph ng v n ki m toán viên ti nạ ề ế ạ ệ ỏ ấ ể ề
nhi m là m t th t c c n thi t nh m:ệ ộ ủ ụ ầ ế ằ
a. Xem xét vi c nó nên s d ng k t qu công vi c c a KTV ti nệ ử ụ ế ả ệ ủ ề
nhi m hay khôngệ
b. Xác đ nh khách hàng có th ng xuyên thay đ i KTV hay khôngị ườ ổ
c. Thu th p ý ki n c a KTV ti n nhi m v h th ng ki m soátậ ế ủ ề ệ ề ệ ố ể
n i b c a khách hàngộ ộ ủ
d. Đánh giá v kh năng nh n l i m i ki m toánề ả ậ ờ ờ ể
ĐÁP ÁN: D
41. Đi m khác bi t căn b n gi a RRTT và RRKS v i RRPH là:ể ệ ả ữ ớ
a. RRTT và RRKS phát sinh do đ n v đ c ki m toán áp d ng saiơ ị ượ ể ụ
các chính sách kinh doanh, còn RRPH do KTV áp d ng sai cácụ
th t c ki m toánủ ụ ể
b. RRTT và RRKS có th đ nh l ng đ c còn RRPH thì khôngể ị ượ ượ
c. RRTT và RRKS mang tính khách quan còn RRPH ch u nhị ả
h ng b i KTVưở ở
d. RRTT và RRKS có th thay đ i theo ý mu n c a KTV trong khiể ổ ố ủ
RRPH thì không
ĐÁP ÁN: C
42. KTV có th g p r i ro do không phát hi n đ c sai ph m tr ngể ặ ủ ệ ượ ạ ọ
y u trong BCTC c a đ n v . Đ gi m r i ro này, KTV ch y u d aế ủ ơ ị ể ả ủ ủ ế ự
vào:
a. Th nghi m c b nử ệ ơ ả
b. Th nghi m ki m soátử ệ ể
c. H th ng ki m soát n i bệ ố ể ộ ộ
d. Phân tích d a trên s li u th ng kêự ố ệ ố
ĐÁP ÁN: A
43. Khi m c r i ro phát hi n ch p nh n đ c gi m đi thì KTV ph i:ứ ủ ệ ấ ậ ượ ả ả
a. Tăng th nghi m c b nử ệ ơ ả
b. Gi m th nghi m c b nả ử ệ ơ ả
c. Tăng th nghi m ki m soátử ệ ể
d. Gi m th nghi m ki m soátả ử ệ ể
ĐÁP ÁN: A
44. M c tiêu c a vi c th c hi n phân tích s b trong giai đo n l p kụ ủ ệ ự ệ ơ ộ ạ ậ ế
ho ch ki m toán là nh n di n s t n t i c a:ạ ể ậ ệ ự ồ ạ ủ
a. Các nghi p v và s ki n b t th ngệ ụ ự ệ ấ ườ
b. Các hành vi không tuân th không đ c phát hi n do KTV n iủ ượ ệ ộ
b y u kémộ ế
c. Các nghi p v v i nh ng bên liên quanệ ụ ớ ữ
d. Các nghi p v đ c ghi chép nh ng không đ c xét duy tệ ụ ượ ư ượ ệ
ĐÁP ÁN: A
45. khi xem xet v s thích h p c a b ng ch ng ki m toán, ý ki n nàoề ự ợ ủ ằ ứ ể ế
sau đây luôn luôn đúng:
a. B ng ch ng thu th p t bên ngoài đ n v thì r t đáng tin c yằ ứ ậ ừ ơ ị ấ ậ
b. S li u k toán đ c cung c p t đ n v có h th ng ki m soátố ệ ế ượ ấ ừ ơ ị ệ ố ể
n i b h u hi u thì thích h p h n s li u đ c cung c p tộ ộ ữ ệ ợ ơ ố ệ ượ ấ ừ
đ n v có HTKSNB y u kémơ ị ế
Bài tập nhóm "Hình thức cho vay của Ngân hàng nhà nước"
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
4. Nguyên tắc cho vay cầm cố bằng giấy
tờ có giá :
Việc cho vay cầm cố của Ngân hàng
Nhà nước đối với các ngân hàng thực
hiện theo các nguyên tắc quy định
5. Phương thức thực hiện cho vay cầm
cố
a. Phương thức trực tiếp:
b. Phương thức gián tiếp
6. Cấp mã số, mã khoá, chữ ký điện tử
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
7. Giấy tờ có giá được cầm cố
a. Tiêu chuẩn giấy tờ có giá được cầm cố:
- Được phát hành bằng đồng Việt Nam (VND);
- Được phép chuyển nhượng;
- Có thời hạn còn lại tối thiểu bằng thời gian vay;
- Giấy tờ có giá thuộc sở hữu hợp pháp của ngân
hàng xin vay.
b. Danh mục, thứ tự ưu tiên các giấy tờ có giá được
sử dụng cầm cố vay vốn và tỷ lệ giữa giá trị giấy tờ
có giá và số tiền vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà
nước do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định
trong từng thời kỳ.
c. Ngân hàng Nhà nước chỉ chấp thuận cho vay cầm
cố giấy tờ có giá cấp 2 và các loại giấy tờ khác
trong trường hợp ngân hàng xin vay không sở hữu
hoặc đã sử dụng hết các loại giấy tờ có giá cấp 1
trong các giao dịch tiền tệ tại thời điểm xin vay.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
8. Giá trị giấy tờ có giá được sử dụng
làm tài sản bảo đảm cho khoản vay cầm
cố
a. Giá trị giấy tờ có giá được sử dụng
làm tài sản bảo đảm cho khoản vay cầm
cố là tổng giá trị phát hành của giấy tờ
có giá được tính theo mệnh giá.
b. Tỷ lệ bảo đảm của giá trị giấy tờ có
giá so với số tiền vay cầm cố được
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy
định trong từng thời kỳ.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
PII.QUY ĐỊNH
CHUNG
1. Điều kiện cho vay cầm cố
2. Thời hạn cho vay cầm cố
3. Lãi suất cho vay cầm cố
4. Mức cho vay cầm cố
5. Thẩm quyền tham gia nghiệp vụ vay cầm cố
6. Hồ sơ đề nghị vay cầm cố
7. Chấp thuận và từ chối đề nghị vay cầm cố của
ngân hàng
8. Giao nhận và hoàn trả giấy tờ có giá làm tài sản
cầm cố
9. Thực hiện cho vay cầm cố
10.Trả nợ vay cầm cố
11.Trách nhiệm của ngân hàng xin vay cầm cố
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
1. Điều kiện cho vay cầm cố
Ngân hàng Nhà nước xem xét và quyết định thực
hiện cho vay cầm cố đối với các ngân hàng khi có
đủ các điều kiện sau:
a. Là các ngân hàng quy định tại Điều 3 Thông tư
này và không bị đặt vào tình trạng kiểm soát đặc
biệt;
b. Có giấy tờ có giá đủ tiêu chuẩn cầm cố theo quy
định tại Điều 7 Thông tư này;
c. Có hồ sơ đề nghị vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà
nước theo đúng quy định tại Điều 14 Thông tư này;
d. Không có dư nợ quá hạn tại Ngân hàng Nhà
nước tại thời điểm xin vay;
e. Có cam kết về sử dụng tiền vay cầm cố đúng
mục đích và trả nợ (gốc và lãi) cho Ngân hàng Nhà
nước đúng thời gian quy định.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
2. Thời hạn cho vay cầm cố
a. Ngân hàng Nhà nước cho vay cầm cố đối
với các ngân hàng tối đa là 1 năm (365
ngày). Thời hạn cho vay cầm cố tính cả ngày
nghỉ, ngày lễ và ngày tết. Trường hợp ngày
trả nợ trùng vào ngày nghỉ, ngày lễ, ngày tết
thì thời hạn cho vay được kéo dài đến ngày
làm việc tiếp theo.
b. Căn cứ mục đích vay vốn của ngân hàng,
Ngân hàng Nhà nước quyết định thời hạn cho
vay, kỳ hạn thu nợ trong từng trường hợp cụ
thể.
c. Trường hợp đặc biệt, Ngân hàng Nhà nước
có thể xem xét gia hạn khoản vay cầm cố
nhưng thời gian gia hạn không vượt quá thời
hạn cho vay lần đầu.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
3. Lãi suất cho vay cầm cố
a. Lãi suất cho vay cầm cố đối với các
ngân hàng là lãi suất tái cấp vốn của
Ngân hàng Nhà nước áp dụng khi thực
hiện cho vay cầm cố đối với các ngân
hàng tại thời điểm giải ngân khoản vay
và duy trì trong suốt thời hạn cho vay.
b. Trường hợp dư nợ vay cầm cố bị
chuyển sang nợ quá hạn thì ngân hàng
phải chịu lãi suất quá hạn bằng 150% lãi
suất cho vay ghi trên hợp đồng tín dụng.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
4. Mức cho vay cầm cố
a. Căn cứ mục tiêu chính sách tiền tệ
trong từng thời kỳ, nhu cầu vay vốn, giá
trị giấy tờ có giá làm bảo đảm và dư nợ
các khoản vay khác của ngân hàng tại
Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nhà
nước quyết định mức cho vay cầm cố
đối với ngân hàng xin vay.
b. Mức cho vay tối đa không vượt quá
giá trị giấy tờ có giá làm bảo đảm được
quy đổi theo quy định của Ngân hàng
Nhà nước.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
5. Thẩm quyền tham gia nghiệp vụ vay
cầm cố
a. Tổng Giám đốc (Giám đốc) ngân hàng là
người có thẩm quyền ký các văn bản tham
gia nghiệp vụ vay cầm cố tại Ngân hàng
Nhà nước.
b. Tổng Giám đốc (Giám đốc) ngân hàng có
thể uỷ quyền cho Phó Tổng Giám đốc (Phó
Giám đốc) ký các văn bản tham gia nghiệp
vụ vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà nước phù
hợp với quy định của pháp luật và chịu
trách nhiệm về sự uỷ quyền này. Người
được ủy quyền không được ủy quyền lại
cho người thứ ba.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
6. Hồ sơ đề nghị vay cầm cố
Khi có nhu cầu vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà
nước, ngân hàng gửi tới Ngân hàng Nhà nước hồ sơ
đề nghị vay cầm cố, bao gồm:
a. Giấy đề nghị vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà nước
b. Bảng kê các giấy tờ có giá đề nghị cầm cố để vay
vốn tại Ngân hàng Nhà nước có xác nhận của tổ
chức phát hành, đại lý phát hành hoặc tổ chức lưu
ký
c. Một số chỉ tiêu về nguồn vốn và sử dụng vốn của
ngân hàng theo Mẫu Tình hình giao dịch của ngân
hàng với Ngân hàng Nhà nước theo Mẫu Bảng tính
toán nhu cầu vay vốn VND từ Ngân hàng Nhà nước
theo Mẫu
d. Bảng cân đối kế toán của ngân hàng tại thời
điểm gần nhất.
Company Logo
Company Logo
4. Nguyên tắc cho vay cầm cố bằng giấy
tờ có giá :
Việc cho vay cầm cố của Ngân hàng
Nhà nước đối với các ngân hàng thực
hiện theo các nguyên tắc quy định
5. Phương thức thực hiện cho vay cầm
cố
a. Phương thức trực tiếp:
b. Phương thức gián tiếp
6. Cấp mã số, mã khoá, chữ ký điện tử
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
7. Giấy tờ có giá được cầm cố
a. Tiêu chuẩn giấy tờ có giá được cầm cố:
- Được phát hành bằng đồng Việt Nam (VND);
- Được phép chuyển nhượng;
- Có thời hạn còn lại tối thiểu bằng thời gian vay;
- Giấy tờ có giá thuộc sở hữu hợp pháp của ngân
hàng xin vay.
b. Danh mục, thứ tự ưu tiên các giấy tờ có giá được
sử dụng cầm cố vay vốn và tỷ lệ giữa giá trị giấy tờ
có giá và số tiền vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà
nước do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định
trong từng thời kỳ.
c. Ngân hàng Nhà nước chỉ chấp thuận cho vay cầm
cố giấy tờ có giá cấp 2 và các loại giấy tờ khác
trong trường hợp ngân hàng xin vay không sở hữu
hoặc đã sử dụng hết các loại giấy tờ có giá cấp 1
trong các giao dịch tiền tệ tại thời điểm xin vay.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
8. Giá trị giấy tờ có giá được sử dụng
làm tài sản bảo đảm cho khoản vay cầm
cố
a. Giá trị giấy tờ có giá được sử dụng
làm tài sản bảo đảm cho khoản vay cầm
cố là tổng giá trị phát hành của giấy tờ
có giá được tính theo mệnh giá.
b. Tỷ lệ bảo đảm của giá trị giấy tờ có
giá so với số tiền vay cầm cố được
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy
định trong từng thời kỳ.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
PII.QUY ĐỊNH
CHUNG
1. Điều kiện cho vay cầm cố
2. Thời hạn cho vay cầm cố
3. Lãi suất cho vay cầm cố
4. Mức cho vay cầm cố
5. Thẩm quyền tham gia nghiệp vụ vay cầm cố
6. Hồ sơ đề nghị vay cầm cố
7. Chấp thuận và từ chối đề nghị vay cầm cố của
ngân hàng
8. Giao nhận và hoàn trả giấy tờ có giá làm tài sản
cầm cố
9. Thực hiện cho vay cầm cố
10.Trả nợ vay cầm cố
11.Trách nhiệm của ngân hàng xin vay cầm cố
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
1. Điều kiện cho vay cầm cố
Ngân hàng Nhà nước xem xét và quyết định thực
hiện cho vay cầm cố đối với các ngân hàng khi có
đủ các điều kiện sau:
a. Là các ngân hàng quy định tại Điều 3 Thông tư
này và không bị đặt vào tình trạng kiểm soát đặc
biệt;
b. Có giấy tờ có giá đủ tiêu chuẩn cầm cố theo quy
định tại Điều 7 Thông tư này;
c. Có hồ sơ đề nghị vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà
nước theo đúng quy định tại Điều 14 Thông tư này;
d. Không có dư nợ quá hạn tại Ngân hàng Nhà
nước tại thời điểm xin vay;
e. Có cam kết về sử dụng tiền vay cầm cố đúng
mục đích và trả nợ (gốc và lãi) cho Ngân hàng Nhà
nước đúng thời gian quy định.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
2. Thời hạn cho vay cầm cố
a. Ngân hàng Nhà nước cho vay cầm cố đối
với các ngân hàng tối đa là 1 năm (365
ngày). Thời hạn cho vay cầm cố tính cả ngày
nghỉ, ngày lễ và ngày tết. Trường hợp ngày
trả nợ trùng vào ngày nghỉ, ngày lễ, ngày tết
thì thời hạn cho vay được kéo dài đến ngày
làm việc tiếp theo.
b. Căn cứ mục đích vay vốn của ngân hàng,
Ngân hàng Nhà nước quyết định thời hạn cho
vay, kỳ hạn thu nợ trong từng trường hợp cụ
thể.
c. Trường hợp đặc biệt, Ngân hàng Nhà nước
có thể xem xét gia hạn khoản vay cầm cố
nhưng thời gian gia hạn không vượt quá thời
hạn cho vay lần đầu.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
3. Lãi suất cho vay cầm cố
a. Lãi suất cho vay cầm cố đối với các
ngân hàng là lãi suất tái cấp vốn của
Ngân hàng Nhà nước áp dụng khi thực
hiện cho vay cầm cố đối với các ngân
hàng tại thời điểm giải ngân khoản vay
và duy trì trong suốt thời hạn cho vay.
b. Trường hợp dư nợ vay cầm cố bị
chuyển sang nợ quá hạn thì ngân hàng
phải chịu lãi suất quá hạn bằng 150% lãi
suất cho vay ghi trên hợp đồng tín dụng.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
4. Mức cho vay cầm cố
a. Căn cứ mục tiêu chính sách tiền tệ
trong từng thời kỳ, nhu cầu vay vốn, giá
trị giấy tờ có giá làm bảo đảm và dư nợ
các khoản vay khác của ngân hàng tại
Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nhà
nước quyết định mức cho vay cầm cố
đối với ngân hàng xin vay.
b. Mức cho vay tối đa không vượt quá
giá trị giấy tờ có giá làm bảo đảm được
quy đổi theo quy định của Ngân hàng
Nhà nước.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
5. Thẩm quyền tham gia nghiệp vụ vay
cầm cố
a. Tổng Giám đốc (Giám đốc) ngân hàng là
người có thẩm quyền ký các văn bản tham
gia nghiệp vụ vay cầm cố tại Ngân hàng
Nhà nước.
b. Tổng Giám đốc (Giám đốc) ngân hàng có
thể uỷ quyền cho Phó Tổng Giám đốc (Phó
Giám đốc) ký các văn bản tham gia nghiệp
vụ vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà nước phù
hợp với quy định của pháp luật và chịu
trách nhiệm về sự uỷ quyền này. Người
được ủy quyền không được ủy quyền lại
cho người thứ ba.
www.themegallery.com
Company Logo
Company Logo
6. Hồ sơ đề nghị vay cầm cố
Khi có nhu cầu vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà
nước, ngân hàng gửi tới Ngân hàng Nhà nước hồ sơ
đề nghị vay cầm cố, bao gồm:
a. Giấy đề nghị vay cầm cố tại Ngân hàng Nhà nước
b. Bảng kê các giấy tờ có giá đề nghị cầm cố để vay
vốn tại Ngân hàng Nhà nước có xác nhận của tổ
chức phát hành, đại lý phát hành hoặc tổ chức lưu
ký
c. Một số chỉ tiêu về nguồn vốn và sử dụng vốn của
ngân hàng theo Mẫu Tình hình giao dịch của ngân
hàng với Ngân hàng Nhà nước theo Mẫu Bảng tính
toán nhu cầu vay vốn VND từ Ngân hàng Nhà nước
theo Mẫu
d. Bảng cân đối kế toán của ngân hàng tại thời
điểm gần nhất.
Thứ Tư, 22 tháng 1, 2014
Một số giải pháp nâng cao hiệu quả nhập khẩu ở Công ty xuất nhập khẩu tổng hợp ngành Muối.DOC
Vấn đề nghiên cứu thị trờng là mộg việc làm cần thiết đầu tiên đối với bất cứ
công ty nào muốn tham gia vào thị trờng thế giới. Nghiên cứu thị trờng theo nghĩa
rộng là quá trình điều tra để tìm triển vọng bán hàng cho một sản phẩm cụ thể hay
một nhóm sản phẩm, kể cả phơng pháp thực hiện mục tiêu đó. Quá trình nghiên cứu
thị trờng là quá trình thu thập thông tin, số liệu về thị trờng, so sánh, phân tích những
số liệu đó và rút ra kết luật, những kết luận này sẽ giúp cho nhà quản lý đa ra quyết
định đúng đắn để lập dế hoạch marketinh. Công tác nghiên cứu thị trờng phải góp
phần chủ yếu trong việc thực hiện phơng châm hành động chỉ bán cái thị trờng cần
chứ không phải bán cái có sẵn Công tác nghiên cứu thị trờng phải trả lời một số câu
hỏi sau đây:
Nớc nào là thị trờng có triển vọng nhất đối với sản phẩm của công ty?
Khả năng số lợng bán ra đợc bao nhiêu?
Sản phẩm cần có những thích ứng gì trớc những đòi hỏi của thị trờng?
Nên chọn phơng pháp bán nào cho phù hợp?
2.2. Lựa chọn đối tác giao dịch.
Việc nghiên cứu thị trờng giúp cho doanh nghiệp có thể lựa chọn thị trờng thời
cơ thuận lợi, phơng thức mua bán và điều kiện giao dịch thích hợp. Tuy nhiên trong
nhiều trờng hợp, kết quả hoạt động kinh doanh còn phụ thuộc vào đối tác giao dịch.
Trong những điều kiện nh nhau, việc giao dịch với khách hàng cụ thể này thì thành
công, nhng với khách hàng khác nhau thì sẽ gây thiệt hại cho doanh nghiệp. Mục
đích của lựa chọn đối tác là tìm kiếm ngời cộng tác khả dĩ, an toàn và có lợi. Trong
quá trình lựa chọn đối tác giao dịch doanh nghiệp cần nghiên cứu những vấn đề sau:
Tình hình sản xuất kinh doanh của đối tác: lĩnh vực kinh doanh, phạm vi kinh
doanh, chất lợng sản phẩm, giá cả, khả năng cung cấp sản phẩm lâu dài và thờng
xuyên
Khả năng về vốn và cơ sở vật chất của đối tác: cho thấy u thế của đối tác trên
thị trờng, thực trạng khả năng sản xuất kinh doanh của họ.
Thái độ và quan điểm của đối tác.
Uy tín và mối quan hệ với các bạn hàng của đối tác
5
Tình hình chính trị của nớc đối tác. đây là vấn đề quan trọng, nhất là khi trên
thế giới đang xảy ra nhiều xung đột lớn về chính trị, quân sự, có ảnh hởng lớn
đến quá trình nhập khẩu.
Muốn tìm đợc đối tác phù hợp, các nhân viên kinh doanh nhập khẩu cần phải tìm
hiểu thông tin thông qua các bạn hàng đã từng làm việc với đối tác mà doanh
nghiệp sẽ tiến hành đàm phán, phân tích tình hình hoạt động của họ nếu điều
kiện thông tin cho phép.
2.3. Đàm phán ký kết hợp đồng.
2.3.1. Đàm phán.
Đàm phán là quá trình bàn bạc, trao đổi với nhau các điều kiện mua bán giữa các
doanh nghiệp xuất nhập khẩu để đi đến thống nhất, ký kết hợp đồng.
Đàm phán có nhiều hình thức đàm phán khác nhau nh: đàm phán qua th tín, qua
điện thoại, qua gặp gỡ trực tiếp
2.3.2.Ký kết hợp động:
Hợp đồng XNK là hợp đồng mua bán đặc biệt, trong đó ngời bán có nghĩa vụ
chuyển quyền sở hữu hàng hoá cho ngời mua vợt qua biên giới quốc gia, còn ngời
mua có nghĩa vụ trả cho ngời bán một khoản tiền ngang giá trị hàng hoá bằng các ph-
ơng thức thanh toán quốc tế theo thoả thuận và không vi phạm pháp luật. Ngoài ra
hợp đồng coàn là cơ sở pháp lý để giải quyết mọi tranh chấp phát sinh (nếu có). Vì
vậy khi ký hợp đồng cần phải chú ý:
Ghi rõ và đầy đủ ngày tháng lập hợp đồng, các bên ký kết hợp đồng.
Liệt kê cụ thể các điều khoản của hợp đồng nh tên hàng, số lợng hàng, phẩm
chất
Trớc khi ký kết hợp đồng phải ghi rõ số bản hợp đồng, ngôn ngữ sử dụng,
thời gian và địa điểm ký hợp đồng, thời gian hợp đồng có hiệu lực
2.4. Tổ chức thực hiện hợp đồng.
6
Sau khi hợp đồng đợclý kết, đơn vị kinh doanh nhập khẩu với t cách là một bên
ký kết sẽ phải tổ chức thực hiện hợp đồng đó. Việc thực hiện hợp đồng sẽ phải trải
qua nhiều bớc để có thể đảm bảo đợc việc tuân thủ các quy định của Luật pháp Quốc
tế, bảo đảm đợc việc hàng hoá bên nhập khẩu đợc thoả mãn yêu cầu của mình. Các b-
ớc mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải trải qua trong qúa trình thực hiện hợp đồng
nhập khẩu đợc sơ đồ hoá nh sau:
Sơ đồ 1: Quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng nhập khẩu:
2.4.1 Xin giấy phép nhập khẩu.
Giấy phép nhập khẩu là một biện pháp quan trọng để Nhà nớc quản lý nhập
khẩu vì thế sau khi ký hợp đồng nhập khẩu, doanh nghiệp phải xin phép nhập khẩu để
thực hiện hợp đồng đó. Giấy phép do Bộ Thơng Mại làm thủ tục xin giấy phép nhập
khẩu khác nhau đối với hàng hoá thuộc các nhóm hàng khác nhau. Nó bảo đảm về
mặt pháp lý của các bên tham gia xuất nhập khẩu, hàng hoá đợc xuất nhập khẩu đúng
với Luật Pháp của các nớc.
2.4.2 Mở th tín dụng L/C
7
Ký
kết
HĐ-
KD-
NK
Xin
giấy
phép
NK
Mở
L/C
khi
bên
bán
Đôn đốc
bên bán
giao
hàng
Thuê
tàu
hoặc lư
u cước
Mua
bảo
hiểm
hàng
hoá
Làm thủ
tục hải
quan
Nhận
hàng
Kiểm
tra
hàng
hoá
Làm
thủ tục
thanh
toán
Khiếu nại và
xử lý khiếu
nại ( nếu có )
Nếu hợp đồng quy định thanh toán bằn phơng thức th tín dụng chứng từ bên mua
phải mở L/C ở ngân hàng khi có thông báo từ bên bán. Thời gian mở L/C phụ thuộc
vào thời gian giao hàng. Để cho chặt chẽ, hợp đồng thờng quy định cụ thể ngày giao
hàng, ngày mở L/C. Nếu nh hợp đồng không quy định cụ thể thì thông thờng thời
gian này là khoảng 15 đến 20 ngày trớc khi đến thời gian giao hàng. Cơ sở mở L/C là
các điều khoản của hợp đồng nhập khẩu. Đơn vị nhập khẩu dựa vào cơ sở đó làm đơn
xin mở L/C gng theo mẫu của ngân hàng.
2.4.3 Đôn đốc bên bán giao hàng.
Sau khi xin giấy pép nhập khẩu và mở th tín dụng L/C, bên doanh nghiệp nhập
khẩu cũng nên thờng xuyên liên lạc với bên đối tác xuất khẩu để đôn đốc thực hiện
giao hàng đúng hợp đồng đã đợc thảo thuận. Mặt khác, khi nảy sinh những trờng hợp
trục trặc thì sớm biết để phối hợp với bên xuất để kịp thời xử lý.
2.4.4 Thuê tàu chở hàng.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng mua bán ngoại thơng, việc thuê tàu chở hàng
dựa vào những căn cứ sau:
- Những điều khoản trong hợp đồng mua bán.
- Đặc điểm hàng hoá mua bán
- Điều kiện vân tải.
Nếu điều kiện cơ sở là FOB thì bên nhập khẩu phải thuê tàu để chở hàng, nếu
điều kiện giao hàng là CIF thì bên nhập khẩu phải thuê tàu mà nghĩa vụ đó thuộc về
ngời xuất khẩu.
Tuỳ theo đặc điểm của hàng hoá kinh doanh, phơng thức thuê tàu cho phù hợp :
thuê tàu chuyến, tàu chợ hay tàu bao. Nếu nhập khẩu thờng xuyên với khối lợng lớn
thì nên thuê tàu chuyến. Nếu nhập khẩu với khối lợng nhỏ thì nên thuê tàu chợ.
2.4.5 Mua bảo hiểm hàng hoá.
Chuyên chở hàng hoá bằng đờng biển thờng gặp rất nhiều rủi ro, tổn thất. Bởi
vậy, trong kinh doanh thơng mại quốc tế, bảo hiểm hàng hoá đờng biển là loại bảo
8
hiểm phổ biến nhất. Hợp đồng bảo hiểm có thể chia làm hai loại: Hợp đồng bảo hiểm
bao và hợp đồng bảo hiểm chuyến.
Ngoài ra, khi ký kết hợp đồng bảo hiểm, cần nắm vững các điều kiện bảo hiểm,
đó là : bảo hiểm mọi rủi ro ( điều kiện A), bảo hiểm có bồi thờng tổn thất riêng ( điều
kiện B ), bảo hiểm miễn bồi thờng tổn thất riêng ( điều kiện C). Ngoài ra còn có một
số điều kiện bảo hiểm đặc biệt nh : bảo hiểm chiến tranh, bảo hiểm đình công, bạo
động. Để lựa chọn điều kiện bảo hiểm cho phù hợp cần căn cứ vào tính chất, đặc
điểm của hàng hoá, thời tiết, khả năng vận chuyển bốc dỡ, đặc điểm quãng đờng.
2.4.6 Làm thủ tục hải quan.
Hàng hoá vận chuyển qua biên giới quốc gia để xuất khẩu hay nhập khẩu để
phải làm thủ tục hải quan. Thủ tục hải quan là một công cụ để quản lý hành vi buôn
bán theo pháp luật của nhà nớc để : ngăn chặn xuất nhập khẩu luậu qua biên giới; để
kiểm tra giấy tờ có sai sót, giả mạo hay không; để thống kê số liệu về hàng xuất nhập
khẩu. Việc làm thủ tục hải quan gồm 3 bớc chủ yếu sau:
Bớc 1: Khai báo hải quan
Chủ hàng phải kê khai chi tiết về hàng hoá lên tờ khai để cơ quan hỉa quan kiểm
tra các thủ tục giấy tờ. Việc kê khai phải trung thực, chính xác. Tờ khai hải quan phải
đợc xuất trình cùng với một số chứng từ khác: giấy phép nhập khẩu, hoá đơn, phiếu
đóng gói bản kê khai chi tiết, vận đơn.
Bớc 2: Xuất trình hàng hoá.
Hải quan đợc phép kiểm tra hàng hoá nếu thấy cần thiết. Thông thờng với khối l-
ợng ít, hàng lên bờ thì vận chuyển đến kho Hải quan kiểm lợng làm thủ tục hải quan
và nộp thuế ( nếu có ) đối với hàng nhập khẩu. Đối với hàng hoá nhập khẩu với khối
lợng lớn, việc kiểm tra hàng hoá và giấy tờ của Hải quan có thể diễn ra tại cửa khẩu
hay tại nơi giao hàng cuối cùng.
9
Bớc 3: Thực hiện các quyết định của Hải quan.
Sau khi kiểm ra giấy tờ và hàng hoá, Hải quan sẽ ra các quyết định : cho hàng
qua biên giới ( thông quan ); cho hàng qua biên giới có điều kiện ( ví dụ: phải sửa
chữa, khắc phụ khuyết tật, .) ; cho hàng qua biên giới sau khi chủ hàng đã nộp thuế
xuất nhập khẩu; không đợc phép nhập khẩu. Doanh nghiêp có trách nhiệm nghiêm
túc thực hiện các quyết định trên. Nếu vi phạm các quyết định trên sẽ thuộc vào tội
hình sự.
2.4.7 Nhận hàng.
Để nhận hàng hoá nhập khẩu từ nớc ngoài về, đơn vị nhập khẩu phải thực hiện
công việc sau:
- Ký kết hợp đồng uỷ thác cho cơ quan vận tải ( ga, cảng ) về việc giao nhận
hàng.
- Xác nhận với cơ quan vận tỉa kế hoạch tiếp nhận hàng hoá nhập khẩu.
- Cung cấp tài liệu cần thiết cho việc nhận hàng ( vận đơn, lệnh giao hàng )
nếu tàu biển không giao những tài liệu đó cho cơ quan vận tải.
- Theo dõi việc giao nhận, đôn đốc cơ quan vận tải lập biên bản ( nếu cần ) về
hàng hoá và giải quyết trong phạm vi của minhf những vấn đề xảy ra trong
giao nhận.
- Thanh toán cho cơ quan vận tải các khoản phí tổn về giao nhận, bốc xếp, bảo
quản và vận chuyển nhập khẩu.
- Thông báo cho các đơn vị trong nớc đặt mua hàng nhập khẩu ( nếu hàng
nhập khẩu cho một đơn vị trong nớc ) dự kiến ngày hàng về, ngày thực tế tàu
chở hàng về đến cảng hoặc ngày toa xe chở hàng vào sân ga giao nhận. Hoặc
thông báo cho các đơn vị đặt hàng chuẩn bị tiếp nhận hàng hoá.
- Chuyển hàng về kho của doanh nghiệp hoặc giao trực tiếp cho các đơn vị đặt
hàng
2.4.8 Kiểm tra hàng hoá.
10
Kiểm tra chất lợng hàng hoá có tác dụng đảm bảo quyền lợi cho khách hàng,
ngăn chặn kịp thời những hậu quả xấu và bảo đảm uy tín trong quan hệ buôn bán
xuất nhập khẩu, nó gồm những công việc nh kiểm tra hàng hoá và kiểm định hàng
hoá nếu hàng hoá là động thực vật, kiểm tra về số lợng hàng hoá xuất nhập khẩu đợc
thực hiện bởi các cơ quan chức năng đặc biệt nh Công ty giám định, cơ quan Hải
quan cở ga, cảng.
2.4.9 Làm thủ tục thanh toán.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng ngoại thơng, có thể nói thanh toán là khâu
trọng tâm và kết quả cuối cùng của tất cả các giao dịch kinh doanh thơng mại quốc
tế. Do đặc điểm buôn bán với nớc ngoài, nên thanh toán trong kinh doanh thơng mại
quốc tế phức tạp do vậy cần phải rất cẩn thận để tránh xảy ra tổn thất. Trong thủ tục
thanh toán, có nhiều phơng thức thanh toán nh: th tín dụng ( L/C), phơng thức nhờ
thu, chuyển tiền Việc thực hiện thanh toán theo phơng thức nào phải quy định cụ
trể trong hợp đồng. Doanh nghiệp phải tiến hành thanh toán theo đúng điều kiện của
hợp đồng.
2.4.10 Khiếu nại về hàng hoá ( nếu có )
Khi thực hiện hợp đồng nhập khẩu, nếu chủ hàng xuất khẩu phát hiện thấy hàng
nhập khẩu bị tổn thất, đổ vỡ, thiếu hụt, mất mát thì cần lập hồ sơ khiếu nại ngay để
khỏi bỏ lỡ thời hạn khiếu nại. Bên nhập khẩu phải viết đơn khiếu nại và gửi cho bên
bị khiếu nại trong thời hạn quy định, kèm theo những bằng chứng về việc tổn thất nh:
biên bản giám định, hoá đơn, vận đơn đờng biển, đơn bảo hiểm ( nếu khiêu nại Công
ty bảo hiểm )
Tuỳ theo nội dung khiếu nại mà ngời nhập khẩu và bên bị khiếu nại có các cách
giải quyết khác nhau. Nếu nh không tự giải quyết đợc thì làm đơn kiện gửi đến trọng
tài kình tế hoặc toà án kinh tế theo quy định trong hợp đồng.
Tổ chức thực hiện hợp đồng nhập khẩu là khâu quan trọng nhất và cũng là khâu
có chịu tác động của nhiều nhân tố. Nó bao gồm các nghiệp vụ, các giai đoạn khác
11
nhau nhng phải đợc tiến hành theo trình tự nhất định hoặc tiến hành song song. Trong
giai đoạn này, nếu thực hiện đợc tốt thì hiệu quả kinh doanh nhập khẩu của công ty sẽ
tăng lên do tiết kiệm đợc thời gian tranh thủ đợc cơ hội kinh doanh, tiết kiệm đợc chi
phí sở dụng vốn, tăng tốc độ quay vòng của vốn và tránh đợc các rủi ro trong khi
nhập hàng. Muốn làm tốt khâu này thì ngoài việc nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ
làm hàng thì công ty cũng cần thiết lập quan hệ tốt với các cơ quan nh ngân hàng,
thuế quan, hải quan, cơ quan vận chuyển
2.5. Tổ chức tiêu thụ hàng nhập khẩu.
Sau khi nhập hàng từ ngoài về, doanh nghiệp giao hàng cho đơn vị đặt hàng
hoặc tổ chức tiêu thụ tốt trên thị trờng nội địa. Doanh nghiệp nhập khẩu cần tiến hành
tiêu thụ hàng hoá có hiệu quả, đem lại lợi nhuận cao nhất cho doanh nghiệp, tạo điều
kiện tái đầu t vào quá trình nhập khẩu tiếp theo.
Đây là giai đoạn bán hàng hay tiêu thụ hàng nhập khẩu. Nó giúp cho giá trị đ-
ợc thực hiện. Tiêu thụ nhanh thì công ty sớm thu hồi vốn để sử dụng đầu t vào các
lĩnh vực có lãi khác. Ngoài ra, trong quá trình tiêu thụ, công ty mới có cơ hội xây
dựng chữ tín với các bạn hàng và tìm hiểu đợc nhu cầu của các khách hàng hiện tại và
tiềm năng. Để làm tốt khâu này, doanh nghiệp nhập khẩu cần đề ra các biện pháp
nhằm củng cố các quan hệ truyền thống, đồng thời thu hút nhiều khách hàng hơn nữa
đến với doanh nghiệp mình, nh các biện pháp về thanh toán, vận chuyển, lu kho
II/ Quan niệm và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả XNK.
1. Quan niệm về hiệu quả kinh doanh nhập khẩu.
Theo nghĩa tổng quát, hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh trình độ và
năng lực quản lý, bảo đảm thực hiện có kết quả cao những nhiệm vụ kinh tế - xã hội
đặt ra với chi phí nhỏ nhất.
Với nội dung nh vậy, ta cần phân biệt sự khác nhau và mối quan hệ giữa hiệu
quả kinh doanh và kết quả kính doanh. Hiệu quả kinh doanh về hình thức luôn là một
12
phạm trù so sánh thể hiện mối tơng quan gữa cái bỏ ra và cái thu về đợc, còn kết quả
chỉ là yếu tố cần thiết để tính toán và phân tích hiệu quả. Khi xem xét độc lập chỉ tiêu
kết quả kinh doanh thì nó cha thể hiện đợc nó tạo ra ở mức và với chi phí nào.
Mặt khác khi xem xét vấn đề hiệu quả kinh doanh cũng cần phải đặt nó trong
một quá trình mà trong đó các yếu tố tăng thêm có sự liên kết đến những yếu tố sẵn
có bới xét trên quan điểm triết học Mác-Lênin thì sự vật và hiện ợng đều có mối quan
hệ rang buộc chứ không tồn tại một cách riêng lẻ. Việc xem xét nh vậy để tránh ý kến
cho rằng hiệu quả kinh doanh là quan hệ tỉ lệ giữa phần tăng thêm của kết quả và
phần tăng thêm của chi phí. Việc quan niệm nh vậy là phù hợp hơn cho việc đánh giá
hiệu quả kinh doanh của việc mở rộng sản xuất kinh doanh.
Bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh là nâng coa năng suất lao động xã
hội và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là hai mặt có mối quan hệ mật thiết của vấn đề
hiệu quả kinh tế. Chính việc khan hiếm nguồn lực và việc sử dụng chúng có tính cạnh
tranh nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội, đặt ra yêu cầu phải khai
thác, tận dụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực. Để đạt đợc mục tiêu kinh doanh,
các doanh nghiệp buộc phải chú trọng các điều kiện nội tại, phát huy năng lực, hiệu
năng của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm mọi chi phí. Vì vậy, yêu cầu của việc nâng
coa hiệu quả sản xuất kinh doanh là phải đạt kết quả tối đa với chi phí tối thiểu, hay
chính xác hơn là đạt kết quả tối đa với chi phí nhất định hoặc ngợc lại đạt kết quả
nhất đinhj với chi phí tối thiểu. Chi phí ở đây đợc hiểu theo nghĩa rộng là chi phí tạo
ra nguồn lực và chi phí sử dụng nguồn lực đồng thời phải bao gồm cả chi phí cơ hội.
Khi đánh giá hiệu quả kinh doanh cần xem xét trên hai mặt định lợng và định
tính. Về mặt định lợng: Hiệu quả kinh doanh của việc thực hiện mỗi nhiệm vụ kinh
doanh biểu hiện ở mỗi tơng quan giữa kết quả thu đợc và chi phí bỏ ra. Nếu xét về
mặt tổng lợng thì hiệu quả kinh doanh chỉ có đợc khi kết quả lớn hơn chi phí, chênh
lệch này càng lớn thì thiệu quả kinh doanh càng cao và ngợc lại. Về mặt định tính,
mức độ hiệu quả kinh doanh coa thu đợc phản ánh sự cố gắng nỗ lực, trình độ quản lý
của mỗi khâu, mỗi bộ phận trong doanh nghiệp và sự gắn bó của việc giải quyết
những yêu cầu và mục tiêu kinh doanh với những yêu cầu và mục tiêu chính trị - xã
13
hội. Hai mặt định lợng và định tính của phạm trù này có quan hệ chặt chẽ với nhau.
Trong những biểu hiện về định lợng phải nhằm đạt đợc những mục tiêu chính trị xã
hội nhất định. Ngợc lại, việc quản lý kinh tế dù ở giai đoạn nào cũng không chấp
nhận việc thực hiện những yêu cầu mục tiêu chính trị- xã hội với bất kỳ giá nào.
Trên đây, ta đã đề cập tới quan niệm hiệu quả kinh doanh đối với các hoạt động
kinh doanh nói chung. Vậy hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu có
gì khác ?
Nh chúng ta đã biết, hoạt động nhập khẩu kà một trong hai hoạt động chính của
thơng mại quốc tế. Nó ra đời nhằm thoả mãn nhu cầu trao đổi giữa các quốc gia, cụ
thể là nhằm bù đắp những hàng hoá, vật t nguyên liệu trong nớc không có hoặc sản
xuất cha đủ, hoặc sản xuất kém hiệu quả. Xét theo ý nghĩa đó thì hoạt động nhập
khẩu là hết sức cần thiết, nó đóng góp vào việc nâng cao đời sống của nhân dân cũng
nhu góp phần vào việc nâng cao năng lực và ổn định sản xuất của các doanh nghiệp
trong nớc. Nh vậy, xét về mặt bản chất hiệu quả kinh doanh nhập khẩu là một hình
thái của hoạt động kinh doanh nói chung, nó kế thừa và xoay quanh bản chất của hoạt
động kinh doanh, nó đợc mở rộng về mặt không gian trao đổi hàng hoá và chủng loại
hàng hoá. Do vậy, bản chất của hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu là bản chất của
hoạt động kinh doanh nói chung. Tuy vậy, khi đề cập đến hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu chúng ta cũng cần quan tâm tới một số đặc
điểm có tính đặc trng của nó. Bởi vì, doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu là một
doanh nghiệp trao đổi buôn bán hàng hoá vợt qua biên giới đất nớc.
Tuy nhiên xét theo mục đích cuối cùng thì hiệu quả kinh doanh nhập khẩu là t-
ơng quan giữa kết quả thu về và chi phí bỏ ra để có đợc kết quả đó.
Mặt khác nếu đứng trên góc độ từng yếu tố riên lẻ để xem xét thì hiệu quả là thể
hiện tình độ và khả năng sử dụng các yếu tố, các nguồn lực cần thiết phục vụ cho quá
trình kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu.
Trong thực tế, hiệu quả kinh doanh xuất nhập khẩu trong các doanh nghiệp tăng
lên trong các trờng hợp sau:
- Kết quả tăng, chi phí giảm.
14
công ty nào muốn tham gia vào thị trờng thế giới. Nghiên cứu thị trờng theo nghĩa
rộng là quá trình điều tra để tìm triển vọng bán hàng cho một sản phẩm cụ thể hay
một nhóm sản phẩm, kể cả phơng pháp thực hiện mục tiêu đó. Quá trình nghiên cứu
thị trờng là quá trình thu thập thông tin, số liệu về thị trờng, so sánh, phân tích những
số liệu đó và rút ra kết luật, những kết luận này sẽ giúp cho nhà quản lý đa ra quyết
định đúng đắn để lập dế hoạch marketinh. Công tác nghiên cứu thị trờng phải góp
phần chủ yếu trong việc thực hiện phơng châm hành động chỉ bán cái thị trờng cần
chứ không phải bán cái có sẵn Công tác nghiên cứu thị trờng phải trả lời một số câu
hỏi sau đây:
Nớc nào là thị trờng có triển vọng nhất đối với sản phẩm của công ty?
Khả năng số lợng bán ra đợc bao nhiêu?
Sản phẩm cần có những thích ứng gì trớc những đòi hỏi của thị trờng?
Nên chọn phơng pháp bán nào cho phù hợp?
2.2. Lựa chọn đối tác giao dịch.
Việc nghiên cứu thị trờng giúp cho doanh nghiệp có thể lựa chọn thị trờng thời
cơ thuận lợi, phơng thức mua bán và điều kiện giao dịch thích hợp. Tuy nhiên trong
nhiều trờng hợp, kết quả hoạt động kinh doanh còn phụ thuộc vào đối tác giao dịch.
Trong những điều kiện nh nhau, việc giao dịch với khách hàng cụ thể này thì thành
công, nhng với khách hàng khác nhau thì sẽ gây thiệt hại cho doanh nghiệp. Mục
đích của lựa chọn đối tác là tìm kiếm ngời cộng tác khả dĩ, an toàn và có lợi. Trong
quá trình lựa chọn đối tác giao dịch doanh nghiệp cần nghiên cứu những vấn đề sau:
Tình hình sản xuất kinh doanh của đối tác: lĩnh vực kinh doanh, phạm vi kinh
doanh, chất lợng sản phẩm, giá cả, khả năng cung cấp sản phẩm lâu dài và thờng
xuyên
Khả năng về vốn và cơ sở vật chất của đối tác: cho thấy u thế của đối tác trên
thị trờng, thực trạng khả năng sản xuất kinh doanh của họ.
Thái độ và quan điểm của đối tác.
Uy tín và mối quan hệ với các bạn hàng của đối tác
5
Tình hình chính trị của nớc đối tác. đây là vấn đề quan trọng, nhất là khi trên
thế giới đang xảy ra nhiều xung đột lớn về chính trị, quân sự, có ảnh hởng lớn
đến quá trình nhập khẩu.
Muốn tìm đợc đối tác phù hợp, các nhân viên kinh doanh nhập khẩu cần phải tìm
hiểu thông tin thông qua các bạn hàng đã từng làm việc với đối tác mà doanh
nghiệp sẽ tiến hành đàm phán, phân tích tình hình hoạt động của họ nếu điều
kiện thông tin cho phép.
2.3. Đàm phán ký kết hợp đồng.
2.3.1. Đàm phán.
Đàm phán là quá trình bàn bạc, trao đổi với nhau các điều kiện mua bán giữa các
doanh nghiệp xuất nhập khẩu để đi đến thống nhất, ký kết hợp đồng.
Đàm phán có nhiều hình thức đàm phán khác nhau nh: đàm phán qua th tín, qua
điện thoại, qua gặp gỡ trực tiếp
2.3.2.Ký kết hợp động:
Hợp đồng XNK là hợp đồng mua bán đặc biệt, trong đó ngời bán có nghĩa vụ
chuyển quyền sở hữu hàng hoá cho ngời mua vợt qua biên giới quốc gia, còn ngời
mua có nghĩa vụ trả cho ngời bán một khoản tiền ngang giá trị hàng hoá bằng các ph-
ơng thức thanh toán quốc tế theo thoả thuận và không vi phạm pháp luật. Ngoài ra
hợp đồng coàn là cơ sở pháp lý để giải quyết mọi tranh chấp phát sinh (nếu có). Vì
vậy khi ký hợp đồng cần phải chú ý:
Ghi rõ và đầy đủ ngày tháng lập hợp đồng, các bên ký kết hợp đồng.
Liệt kê cụ thể các điều khoản của hợp đồng nh tên hàng, số lợng hàng, phẩm
chất
Trớc khi ký kết hợp đồng phải ghi rõ số bản hợp đồng, ngôn ngữ sử dụng,
thời gian và địa điểm ký hợp đồng, thời gian hợp đồng có hiệu lực
2.4. Tổ chức thực hiện hợp đồng.
6
Sau khi hợp đồng đợclý kết, đơn vị kinh doanh nhập khẩu với t cách là một bên
ký kết sẽ phải tổ chức thực hiện hợp đồng đó. Việc thực hiện hợp đồng sẽ phải trải
qua nhiều bớc để có thể đảm bảo đợc việc tuân thủ các quy định của Luật pháp Quốc
tế, bảo đảm đợc việc hàng hoá bên nhập khẩu đợc thoả mãn yêu cầu của mình. Các b-
ớc mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải trải qua trong qúa trình thực hiện hợp đồng
nhập khẩu đợc sơ đồ hoá nh sau:
Sơ đồ 1: Quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng nhập khẩu:
2.4.1 Xin giấy phép nhập khẩu.
Giấy phép nhập khẩu là một biện pháp quan trọng để Nhà nớc quản lý nhập
khẩu vì thế sau khi ký hợp đồng nhập khẩu, doanh nghiệp phải xin phép nhập khẩu để
thực hiện hợp đồng đó. Giấy phép do Bộ Thơng Mại làm thủ tục xin giấy phép nhập
khẩu khác nhau đối với hàng hoá thuộc các nhóm hàng khác nhau. Nó bảo đảm về
mặt pháp lý của các bên tham gia xuất nhập khẩu, hàng hoá đợc xuất nhập khẩu đúng
với Luật Pháp của các nớc.
2.4.2 Mở th tín dụng L/C
7
Ký
kết
HĐ-
KD-
NK
Xin
giấy
phép
NK
Mở
L/C
khi
bên
bán
Đôn đốc
bên bán
giao
hàng
Thuê
tàu
hoặc lư
u cước
Mua
bảo
hiểm
hàng
hoá
Làm thủ
tục hải
quan
Nhận
hàng
Kiểm
tra
hàng
hoá
Làm
thủ tục
thanh
toán
Khiếu nại và
xử lý khiếu
nại ( nếu có )
Nếu hợp đồng quy định thanh toán bằn phơng thức th tín dụng chứng từ bên mua
phải mở L/C ở ngân hàng khi có thông báo từ bên bán. Thời gian mở L/C phụ thuộc
vào thời gian giao hàng. Để cho chặt chẽ, hợp đồng thờng quy định cụ thể ngày giao
hàng, ngày mở L/C. Nếu nh hợp đồng không quy định cụ thể thì thông thờng thời
gian này là khoảng 15 đến 20 ngày trớc khi đến thời gian giao hàng. Cơ sở mở L/C là
các điều khoản của hợp đồng nhập khẩu. Đơn vị nhập khẩu dựa vào cơ sở đó làm đơn
xin mở L/C gng theo mẫu của ngân hàng.
2.4.3 Đôn đốc bên bán giao hàng.
Sau khi xin giấy pép nhập khẩu và mở th tín dụng L/C, bên doanh nghiệp nhập
khẩu cũng nên thờng xuyên liên lạc với bên đối tác xuất khẩu để đôn đốc thực hiện
giao hàng đúng hợp đồng đã đợc thảo thuận. Mặt khác, khi nảy sinh những trờng hợp
trục trặc thì sớm biết để phối hợp với bên xuất để kịp thời xử lý.
2.4.4 Thuê tàu chở hàng.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng mua bán ngoại thơng, việc thuê tàu chở hàng
dựa vào những căn cứ sau:
- Những điều khoản trong hợp đồng mua bán.
- Đặc điểm hàng hoá mua bán
- Điều kiện vân tải.
Nếu điều kiện cơ sở là FOB thì bên nhập khẩu phải thuê tàu để chở hàng, nếu
điều kiện giao hàng là CIF thì bên nhập khẩu phải thuê tàu mà nghĩa vụ đó thuộc về
ngời xuất khẩu.
Tuỳ theo đặc điểm của hàng hoá kinh doanh, phơng thức thuê tàu cho phù hợp :
thuê tàu chuyến, tàu chợ hay tàu bao. Nếu nhập khẩu thờng xuyên với khối lợng lớn
thì nên thuê tàu chuyến. Nếu nhập khẩu với khối lợng nhỏ thì nên thuê tàu chợ.
2.4.5 Mua bảo hiểm hàng hoá.
Chuyên chở hàng hoá bằng đờng biển thờng gặp rất nhiều rủi ro, tổn thất. Bởi
vậy, trong kinh doanh thơng mại quốc tế, bảo hiểm hàng hoá đờng biển là loại bảo
8
hiểm phổ biến nhất. Hợp đồng bảo hiểm có thể chia làm hai loại: Hợp đồng bảo hiểm
bao và hợp đồng bảo hiểm chuyến.
Ngoài ra, khi ký kết hợp đồng bảo hiểm, cần nắm vững các điều kiện bảo hiểm,
đó là : bảo hiểm mọi rủi ro ( điều kiện A), bảo hiểm có bồi thờng tổn thất riêng ( điều
kiện B ), bảo hiểm miễn bồi thờng tổn thất riêng ( điều kiện C). Ngoài ra còn có một
số điều kiện bảo hiểm đặc biệt nh : bảo hiểm chiến tranh, bảo hiểm đình công, bạo
động. Để lựa chọn điều kiện bảo hiểm cho phù hợp cần căn cứ vào tính chất, đặc
điểm của hàng hoá, thời tiết, khả năng vận chuyển bốc dỡ, đặc điểm quãng đờng.
2.4.6 Làm thủ tục hải quan.
Hàng hoá vận chuyển qua biên giới quốc gia để xuất khẩu hay nhập khẩu để
phải làm thủ tục hải quan. Thủ tục hải quan là một công cụ để quản lý hành vi buôn
bán theo pháp luật của nhà nớc để : ngăn chặn xuất nhập khẩu luậu qua biên giới; để
kiểm tra giấy tờ có sai sót, giả mạo hay không; để thống kê số liệu về hàng xuất nhập
khẩu. Việc làm thủ tục hải quan gồm 3 bớc chủ yếu sau:
Bớc 1: Khai báo hải quan
Chủ hàng phải kê khai chi tiết về hàng hoá lên tờ khai để cơ quan hỉa quan kiểm
tra các thủ tục giấy tờ. Việc kê khai phải trung thực, chính xác. Tờ khai hải quan phải
đợc xuất trình cùng với một số chứng từ khác: giấy phép nhập khẩu, hoá đơn, phiếu
đóng gói bản kê khai chi tiết, vận đơn.
Bớc 2: Xuất trình hàng hoá.
Hải quan đợc phép kiểm tra hàng hoá nếu thấy cần thiết. Thông thờng với khối l-
ợng ít, hàng lên bờ thì vận chuyển đến kho Hải quan kiểm lợng làm thủ tục hải quan
và nộp thuế ( nếu có ) đối với hàng nhập khẩu. Đối với hàng hoá nhập khẩu với khối
lợng lớn, việc kiểm tra hàng hoá và giấy tờ của Hải quan có thể diễn ra tại cửa khẩu
hay tại nơi giao hàng cuối cùng.
9
Bớc 3: Thực hiện các quyết định của Hải quan.
Sau khi kiểm ra giấy tờ và hàng hoá, Hải quan sẽ ra các quyết định : cho hàng
qua biên giới ( thông quan ); cho hàng qua biên giới có điều kiện ( ví dụ: phải sửa
chữa, khắc phụ khuyết tật, .) ; cho hàng qua biên giới sau khi chủ hàng đã nộp thuế
xuất nhập khẩu; không đợc phép nhập khẩu. Doanh nghiêp có trách nhiệm nghiêm
túc thực hiện các quyết định trên. Nếu vi phạm các quyết định trên sẽ thuộc vào tội
hình sự.
2.4.7 Nhận hàng.
Để nhận hàng hoá nhập khẩu từ nớc ngoài về, đơn vị nhập khẩu phải thực hiện
công việc sau:
- Ký kết hợp đồng uỷ thác cho cơ quan vận tải ( ga, cảng ) về việc giao nhận
hàng.
- Xác nhận với cơ quan vận tỉa kế hoạch tiếp nhận hàng hoá nhập khẩu.
- Cung cấp tài liệu cần thiết cho việc nhận hàng ( vận đơn, lệnh giao hàng )
nếu tàu biển không giao những tài liệu đó cho cơ quan vận tải.
- Theo dõi việc giao nhận, đôn đốc cơ quan vận tải lập biên bản ( nếu cần ) về
hàng hoá và giải quyết trong phạm vi của minhf những vấn đề xảy ra trong
giao nhận.
- Thanh toán cho cơ quan vận tải các khoản phí tổn về giao nhận, bốc xếp, bảo
quản và vận chuyển nhập khẩu.
- Thông báo cho các đơn vị trong nớc đặt mua hàng nhập khẩu ( nếu hàng
nhập khẩu cho một đơn vị trong nớc ) dự kiến ngày hàng về, ngày thực tế tàu
chở hàng về đến cảng hoặc ngày toa xe chở hàng vào sân ga giao nhận. Hoặc
thông báo cho các đơn vị đặt hàng chuẩn bị tiếp nhận hàng hoá.
- Chuyển hàng về kho của doanh nghiệp hoặc giao trực tiếp cho các đơn vị đặt
hàng
2.4.8 Kiểm tra hàng hoá.
10
Kiểm tra chất lợng hàng hoá có tác dụng đảm bảo quyền lợi cho khách hàng,
ngăn chặn kịp thời những hậu quả xấu và bảo đảm uy tín trong quan hệ buôn bán
xuất nhập khẩu, nó gồm những công việc nh kiểm tra hàng hoá và kiểm định hàng
hoá nếu hàng hoá là động thực vật, kiểm tra về số lợng hàng hoá xuất nhập khẩu đợc
thực hiện bởi các cơ quan chức năng đặc biệt nh Công ty giám định, cơ quan Hải
quan cở ga, cảng.
2.4.9 Làm thủ tục thanh toán.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng ngoại thơng, có thể nói thanh toán là khâu
trọng tâm và kết quả cuối cùng của tất cả các giao dịch kinh doanh thơng mại quốc
tế. Do đặc điểm buôn bán với nớc ngoài, nên thanh toán trong kinh doanh thơng mại
quốc tế phức tạp do vậy cần phải rất cẩn thận để tránh xảy ra tổn thất. Trong thủ tục
thanh toán, có nhiều phơng thức thanh toán nh: th tín dụng ( L/C), phơng thức nhờ
thu, chuyển tiền Việc thực hiện thanh toán theo phơng thức nào phải quy định cụ
trể trong hợp đồng. Doanh nghiệp phải tiến hành thanh toán theo đúng điều kiện của
hợp đồng.
2.4.10 Khiếu nại về hàng hoá ( nếu có )
Khi thực hiện hợp đồng nhập khẩu, nếu chủ hàng xuất khẩu phát hiện thấy hàng
nhập khẩu bị tổn thất, đổ vỡ, thiếu hụt, mất mát thì cần lập hồ sơ khiếu nại ngay để
khỏi bỏ lỡ thời hạn khiếu nại. Bên nhập khẩu phải viết đơn khiếu nại và gửi cho bên
bị khiếu nại trong thời hạn quy định, kèm theo những bằng chứng về việc tổn thất nh:
biên bản giám định, hoá đơn, vận đơn đờng biển, đơn bảo hiểm ( nếu khiêu nại Công
ty bảo hiểm )
Tuỳ theo nội dung khiếu nại mà ngời nhập khẩu và bên bị khiếu nại có các cách
giải quyết khác nhau. Nếu nh không tự giải quyết đợc thì làm đơn kiện gửi đến trọng
tài kình tế hoặc toà án kinh tế theo quy định trong hợp đồng.
Tổ chức thực hiện hợp đồng nhập khẩu là khâu quan trọng nhất và cũng là khâu
có chịu tác động của nhiều nhân tố. Nó bao gồm các nghiệp vụ, các giai đoạn khác
11
nhau nhng phải đợc tiến hành theo trình tự nhất định hoặc tiến hành song song. Trong
giai đoạn này, nếu thực hiện đợc tốt thì hiệu quả kinh doanh nhập khẩu của công ty sẽ
tăng lên do tiết kiệm đợc thời gian tranh thủ đợc cơ hội kinh doanh, tiết kiệm đợc chi
phí sở dụng vốn, tăng tốc độ quay vòng của vốn và tránh đợc các rủi ro trong khi
nhập hàng. Muốn làm tốt khâu này thì ngoài việc nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ
làm hàng thì công ty cũng cần thiết lập quan hệ tốt với các cơ quan nh ngân hàng,
thuế quan, hải quan, cơ quan vận chuyển
2.5. Tổ chức tiêu thụ hàng nhập khẩu.
Sau khi nhập hàng từ ngoài về, doanh nghiệp giao hàng cho đơn vị đặt hàng
hoặc tổ chức tiêu thụ tốt trên thị trờng nội địa. Doanh nghiệp nhập khẩu cần tiến hành
tiêu thụ hàng hoá có hiệu quả, đem lại lợi nhuận cao nhất cho doanh nghiệp, tạo điều
kiện tái đầu t vào quá trình nhập khẩu tiếp theo.
Đây là giai đoạn bán hàng hay tiêu thụ hàng nhập khẩu. Nó giúp cho giá trị đ-
ợc thực hiện. Tiêu thụ nhanh thì công ty sớm thu hồi vốn để sử dụng đầu t vào các
lĩnh vực có lãi khác. Ngoài ra, trong quá trình tiêu thụ, công ty mới có cơ hội xây
dựng chữ tín với các bạn hàng và tìm hiểu đợc nhu cầu của các khách hàng hiện tại và
tiềm năng. Để làm tốt khâu này, doanh nghiệp nhập khẩu cần đề ra các biện pháp
nhằm củng cố các quan hệ truyền thống, đồng thời thu hút nhiều khách hàng hơn nữa
đến với doanh nghiệp mình, nh các biện pháp về thanh toán, vận chuyển, lu kho
II/ Quan niệm và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả XNK.
1. Quan niệm về hiệu quả kinh doanh nhập khẩu.
Theo nghĩa tổng quát, hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh trình độ và
năng lực quản lý, bảo đảm thực hiện có kết quả cao những nhiệm vụ kinh tế - xã hội
đặt ra với chi phí nhỏ nhất.
Với nội dung nh vậy, ta cần phân biệt sự khác nhau và mối quan hệ giữa hiệu
quả kinh doanh và kết quả kính doanh. Hiệu quả kinh doanh về hình thức luôn là một
12
phạm trù so sánh thể hiện mối tơng quan gữa cái bỏ ra và cái thu về đợc, còn kết quả
chỉ là yếu tố cần thiết để tính toán và phân tích hiệu quả. Khi xem xét độc lập chỉ tiêu
kết quả kinh doanh thì nó cha thể hiện đợc nó tạo ra ở mức và với chi phí nào.
Mặt khác khi xem xét vấn đề hiệu quả kinh doanh cũng cần phải đặt nó trong
một quá trình mà trong đó các yếu tố tăng thêm có sự liên kết đến những yếu tố sẵn
có bới xét trên quan điểm triết học Mác-Lênin thì sự vật và hiện ợng đều có mối quan
hệ rang buộc chứ không tồn tại một cách riêng lẻ. Việc xem xét nh vậy để tránh ý kến
cho rằng hiệu quả kinh doanh là quan hệ tỉ lệ giữa phần tăng thêm của kết quả và
phần tăng thêm của chi phí. Việc quan niệm nh vậy là phù hợp hơn cho việc đánh giá
hiệu quả kinh doanh của việc mở rộng sản xuất kinh doanh.
Bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh là nâng coa năng suất lao động xã
hội và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là hai mặt có mối quan hệ mật thiết của vấn đề
hiệu quả kinh tế. Chính việc khan hiếm nguồn lực và việc sử dụng chúng có tính cạnh
tranh nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội, đặt ra yêu cầu phải khai
thác, tận dụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực. Để đạt đợc mục tiêu kinh doanh,
các doanh nghiệp buộc phải chú trọng các điều kiện nội tại, phát huy năng lực, hiệu
năng của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm mọi chi phí. Vì vậy, yêu cầu của việc nâng
coa hiệu quả sản xuất kinh doanh là phải đạt kết quả tối đa với chi phí tối thiểu, hay
chính xác hơn là đạt kết quả tối đa với chi phí nhất định hoặc ngợc lại đạt kết quả
nhất đinhj với chi phí tối thiểu. Chi phí ở đây đợc hiểu theo nghĩa rộng là chi phí tạo
ra nguồn lực và chi phí sử dụng nguồn lực đồng thời phải bao gồm cả chi phí cơ hội.
Khi đánh giá hiệu quả kinh doanh cần xem xét trên hai mặt định lợng và định
tính. Về mặt định lợng: Hiệu quả kinh doanh của việc thực hiện mỗi nhiệm vụ kinh
doanh biểu hiện ở mỗi tơng quan giữa kết quả thu đợc và chi phí bỏ ra. Nếu xét về
mặt tổng lợng thì hiệu quả kinh doanh chỉ có đợc khi kết quả lớn hơn chi phí, chênh
lệch này càng lớn thì thiệu quả kinh doanh càng cao và ngợc lại. Về mặt định tính,
mức độ hiệu quả kinh doanh coa thu đợc phản ánh sự cố gắng nỗ lực, trình độ quản lý
của mỗi khâu, mỗi bộ phận trong doanh nghiệp và sự gắn bó của việc giải quyết
những yêu cầu và mục tiêu kinh doanh với những yêu cầu và mục tiêu chính trị - xã
13
hội. Hai mặt định lợng và định tính của phạm trù này có quan hệ chặt chẽ với nhau.
Trong những biểu hiện về định lợng phải nhằm đạt đợc những mục tiêu chính trị xã
hội nhất định. Ngợc lại, việc quản lý kinh tế dù ở giai đoạn nào cũng không chấp
nhận việc thực hiện những yêu cầu mục tiêu chính trị- xã hội với bất kỳ giá nào.
Trên đây, ta đã đề cập tới quan niệm hiệu quả kinh doanh đối với các hoạt động
kinh doanh nói chung. Vậy hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu có
gì khác ?
Nh chúng ta đã biết, hoạt động nhập khẩu kà một trong hai hoạt động chính của
thơng mại quốc tế. Nó ra đời nhằm thoả mãn nhu cầu trao đổi giữa các quốc gia, cụ
thể là nhằm bù đắp những hàng hoá, vật t nguyên liệu trong nớc không có hoặc sản
xuất cha đủ, hoặc sản xuất kém hiệu quả. Xét theo ý nghĩa đó thì hoạt động nhập
khẩu là hết sức cần thiết, nó đóng góp vào việc nâng cao đời sống của nhân dân cũng
nhu góp phần vào việc nâng cao năng lực và ổn định sản xuất của các doanh nghiệp
trong nớc. Nh vậy, xét về mặt bản chất hiệu quả kinh doanh nhập khẩu là một hình
thái của hoạt động kinh doanh nói chung, nó kế thừa và xoay quanh bản chất của hoạt
động kinh doanh, nó đợc mở rộng về mặt không gian trao đổi hàng hoá và chủng loại
hàng hoá. Do vậy, bản chất của hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu là bản chất của
hoạt động kinh doanh nói chung. Tuy vậy, khi đề cập đến hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu chúng ta cũng cần quan tâm tới một số đặc
điểm có tính đặc trng của nó. Bởi vì, doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu là một
doanh nghiệp trao đổi buôn bán hàng hoá vợt qua biên giới đất nớc.
Tuy nhiên xét theo mục đích cuối cùng thì hiệu quả kinh doanh nhập khẩu là t-
ơng quan giữa kết quả thu về và chi phí bỏ ra để có đợc kết quả đó.
Mặt khác nếu đứng trên góc độ từng yếu tố riên lẻ để xem xét thì hiệu quả là thể
hiện tình độ và khả năng sử dụng các yếu tố, các nguồn lực cần thiết phục vụ cho quá
trình kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu.
Trong thực tế, hiệu quả kinh doanh xuất nhập khẩu trong các doanh nghiệp tăng
lên trong các trờng hợp sau:
- Kết quả tăng, chi phí giảm.
14
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)