Thứ Bảy, 8 tháng 2, 2014

kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty vật tư thiết bị nông sản Thanh Trì - Hà Nội

Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
Chơng I
Các vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản
phẩm
1.1Đặc điểm tổ chức sản xuất của ngành sản xuất công nghiệp
Trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, việc tổ chức công tác kế toán
vận dụng các phơng pháp kỹ thuật hạch toán, đặc biệt là vận dụng phơng pháp kế
toán tập hợp, phân bố chi phí sản xuất và phơng pháp tính giá thành sản phẩm
trong pham vi ngành sản xuất công nghiệp bắt nguồn từ những đặc điểm của quy
trình kỹ thuật và tổ chức sản xuất, từ tính đa dạng và khối lợng sản phẩm đợc sản
xuất ra, nói cách khác là bắt nguồn từ loại hình sản xuất của doanh nghiệp. Vì
vậy, nghiên cứu loại hình sản xuất của doanh nghiệp sẽ giúp cho việc tổ chức
công tác kế toán trong doanh nghiệp đợc hợp lý, đúng đắn và do đó phát huy đợc
chức năng, vai trò và vị trí của kế toán, trong đó công tác kế toán, quản lý kinh
tế, quản lý doanh nghiệp nói chung và quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản
phẩm nói riêng.
Từ ngành kinh tế cấp I sẽ đợc phân chia thành các ngành kinh tế cấp II,
cấp III; có loại hình công nghệ sản xuất, tính chất quy trình công nghệ, phơng
pháp sản xuất sản phẩm, định kỳ sản phẩm và sự lặp lại của sản phẩm đợc sản
xuất ra khác nhau. Để nghiên cứu các loại hình sản xuất công nghiệp cần phải
tiến hành phân loại theo các tiêu thức khác nhau.
1.2Khái niệm chi phí sản xuất và các cách phân loại chi phí sản xuất chủ
yếu.
1.2.1Khái niệm chi phí sản xuất.
Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động
sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp chi ra để
tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ.
1.2.2Các cách phân loại chi phí sản xuất chủ yếu.
1.2.2.1Phân loại chi phí sản xuất theo tính chất kinh tế (yếu tố chi phí).
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
- Chi phí nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị của các
loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ
tùng thay thế, công cụ, dụng cụ sản xuất dành cho sản xuất kinh
doanh trong kỳ báo cáo.
- Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ chi phí trả cho ngời lao
động (tạm thời hay thờng xuyên) về tiền lơng (tiền công), các
khoản phụ cấp, trợ cấp có tính chất lơng, tiền ăn giữa ca và các
khoản trích theo lơng (KPCĐ, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế)
trong kỳ báo cáo.
- Chi phí khấu hao tài sản cố định: bao gồm chi phí khấu hao toàn
bộ tài sản cố định của các doanh nghiệp trong sản xuất kinh
doanh trong kỳ báo cáo.
- Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm các chi phí về nhận cung
cấp dịch vụ từ các đơn vị khác phục vụ hoạt động sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo nh: điện, nớc,
điện thoại, vệ sinh và các dịch vụ khác.
- Chi phí khác bằng tiền:Bao gồm các chi phí sản xuất kinh doanh
cha đợc phản ánh ở các chỉ tiêu trên, đã chi bằng tiền trong kỳ
báo cáo nh: tiếp khách, hội họp, thuê quảng cáo
1.2.2.2Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế chi phí (khoản mục
chi phí)
- Khoản mục chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi
phí về nguyên liệu chính, vật liệu phụ sử dụng trực tiếp cho hoạt
động sản xuất sản phẩm.
- Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản phải
trả cho ngời lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, dịch vụ nh: l-
ơng, các khoản phụ cấp lơng, tiền ăn giữa ca và các khoản trích
theo lơng (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, KPCĐ).
- Khoản mục chi phí sản xuất chung: Gồm những chi phí phát
sinh tại bộ phận sản xuất (phân xởng, đội, trại sản xuất ),
ngoài hai khoản mục trên.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
1.2.2.3Phân loại chi phí theo quan hệ với quan hệ sản lợng sản phẩm sản
xuất.
- Chi phí biến đổi (biến phí): là những chi phí có sự thay đổi về l-
ợng tơng quan tỉ lệ thuận với sự thay đổi của khối lợng sản phẩm
sản xuất trong kỳ nh: Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi
phí nhân công trực tiếp
- Chi phí cố định (định phí): là những chi phí không thay đổi về
tổng số khi có sự thay đổi khối lợng sản phẩm sản xuất trong
mức độ nhẩt định nh chi phí khấu hao tài sản cố định theo phơng
pháp bình quân, chi phí điện thắp sáng
1.3ý nghĩa của công tác quản lý chi phí sản xuất trong quá trình hoạt động
sản xuất kinh doanh.
- Quản lý chi phí sản xuất là phân tích tình hình dự toán chi phí
sản xuất.
- Quản lý chi phí sản xuất giúp lập kế hoạch cung ứng vật t, tiền
vốn, sử dụng lao động cho kỳ sau, cung cấp tài liệu để tính toán
thu nhập quốc dân. Công việc quản lý chi phí sản xuất cung cấp
số liệu cho công tác tính giá thành, phân tích tình hình thực hiện
tính giá thành làm tài liệu tham khảo để lập định mức chi phí
sản xuất và lập kế hoạch giá thành sản phẩm kỳ sau. Giúp cho
các nhà quản lý xác định phơng pháp kế toán tổng hợp phân bổ
chi phí cho các đối tợng một cách đúng đắn và hợp lý. Giúp cho
công tác quản lý kinh doanh phân tích điểm hòa vốn và phục vụ
cho việc ra quyết định quản lý, cần thiết để hạ giá thành sản
phẩm, tăng hiệu quả kinh doanh.
1.4Giá thành sản phẩm, phân loại giá thành sản phẩm.
1.4.1Giá thành sản phẩm:
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
Giá thành sản xuất của sản phẩm, dịch vụ là chi phí sản xuất tính cho một khối l-
ợng hoặc một đơn vị sản phẩm, công việc, lao vụ do doanh nghiệp sản xuất đã
hoàn thành trong điều kiện công suất bình thờng.
Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lợng họat
động sản xuất và quản lý sản xuất, là căn cứ quan trọng để xác định giá bán và
xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất.
1.4.2Phân loại giá thành sản phẩm.
1.4.2.1Phân loại giá thành sản phẩm theo thời gian và cơ sở số liệu tính giá
thành.
- Theo cách phân loại này, giá thành sản phẩm chia làm 3 loại:
+ Giá thành kế hoạch: Là giá thành sản phẩm đợc tính trên cơ sở chi
phí sản xuất, kế hoạch và sản lợng kế hoạch. Giá thành kế hoạch do bộ phận
kế hoạch xác định trớc khi tiến hành sản xuất.
Giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ
để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành.
+ Giá thành định mức: Là giá thành sản phẩm đợc tính trên cơ sở định
mức chi phí sản xuất hiện hành và chỉ tính cho một đơn vị sản phẩm. Việc
tính giá thành định mức đợc thực hiện trớc khi tiến hành sản xuất, chế tạo sản
phẩm.
Giá thành định mức là công cụ quản lý định mức của doanh nghiệp, là
thớc đo chính xác để đánh giá kết quả sử dụng tài sản, vật t, lao động và giúp
cho việc đánh giá đúng đắn các giải pháp kinh tế, kỹ thuật mà doanh nghiệp
đã thực hiện trong quá trình sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh
doanh.
+ Giá thành thực tế: là giá thành sản phẩm đợc tính toán trên cơ sở số
liệu chi phí sản xuất thực tế phát sinh tập hợp đợc trong kỳ và sản lợng sản
phẩm thực tế đã sản xuất trong kỳ. Giá thành thực tế đợc tính toán sau khi kết
thúc quá trình sản xuất sản phẩm.
Giá thành thực tế là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp để xác định kết quả hoạt
động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
1.4.2.2Phân loại giá thành theo phạm vi tính toán.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
Theo cách phân loại này giá thành sản phẩm chia làm 2 loại:
- Giá thành sản xuất ( còn gọi là giá thành công xởng): Bao gồm
chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp; Chi phí nhân công trực
tiếp; Chi phí sản xuất chung tính cho sản phẩm hoàn thành, dịch
vụ đã cung cấp. Giá thành sản xuất đợc sử dụng để ghi sổ kế
toán thành phẩm đã nhập kho hoặc giao cho khách hàng và là
căn cứ để doanh nghiệp tính giá vốn hàng bán, tính lợi nhuận
gộp của hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ.
- Giá thành toàn bộ: Bao gồm giá thành sản xuất và chi phí bán
hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp tính cho sản phẩm đã bán.
Giá thành toàn bộ của sản phẩm là căn cứ để xác định kết quả hoạt động
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
1.5Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất, đối tợng tính giá thành sản phẩm.
1.5.1Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất.
1.5.1.1Khái niệm chi phí sản xuất.
Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động
sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp chi ra để
tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ.
1.5.1.2Căn cứ để xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất.
- Đặc điểm và công dụng của chi phí trong quá trình sản xuất.
- Đặc điểm cơ cấu tổ chức sản xuất của doanh nghiệp.
- Quy trình công nghệ sản xuất, chế tạo sản phẩm.
- Đặc điểm của sản phẩm (đặc tính kỹ thuật, đặc điểm sử dụng,
đặc điểm thơng phẩm )
- Yêu cầu, trình độ quản lý sản xuất kinh doanh.
1.5.1.3Các đối tợng tập hợp chi phí sản xuất.
- Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn và chi phí
sản xuất cần tập hợp nhằm để kiểm tra, giám sát chi phí sản xuất
và phục vụ công tác tính giá thành sản phẩm.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Giá thành
toàn bộ
=
Giá thành
sản xuất
+
Chi phí bán
hàng
+
Chi phí quản lý
doanh nghiệp
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
- Đối với ngành công nghiệp, đối tợng tập hợp chi phí sản xuất có
thể là loại sản phẩm, dịch vụ; nhóm sản phẩm cùng loại; chi tiết,
bộ phận sản phẩm; phân xởng, bộ phận; giai đoạn công nghệ;
đơn đặt hàng.
1.5.2Đối tợng tính giá thành sản phẩm.
1.5.2.1Khái niệm giá thành sản phẩm.
Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lợng
hoạt động sản xuất và quản lý sản xuất, là căn cứ quan trọng để xác định giá bán
và xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất.
1.5.2.2Các căn cứ để xác định đối tợng tính giá thành sản phẩm.
- Để xác định đối tợng tính giá thành đúng đắn phải dựa vào các
căn cứ sau: Đặc điểm tổ chức sản xuất; Quy trình công nghệ sản
xuất sản phẩm; Yêu cầu trình độ quản lý; Trình độ ứng dụng
máy vi tính trong công tác kế toán của doanh nghiệp.
- Xét về mặt tổ chức sản xuất:
+ Nếu tổ chức sản xuất đơn chiếc (nh doanh nghiệp đóng tàu, công ty
xây dựng cơ bản ) thì từng sản phẩm, từng công việc là đối tợng tính giá
thành.
+ Nếu tổ chức sản xuất hàng loạt hoặc sản xuất theo đơn đặt hàng thì
đối tợng tính giá thành là từng loạt sản phẩm hoặc từng đơn đặt hàng.
+ Nếu tổ chức sản xuất nhiều loại sản phẩm, khối lợng lớn (nh dệt vải,
sản xuất bánh kẹo ) thì mỗi loại sản phẩm là một đối tợng tính giá thành.
- Xét về qui trình công nghệ sản xuất.
+ Nếu quy trình công nghệ sản xuất giản đơn thì đối tợng tính giá
thành là thành phẩm hoàn thành hoặc có thể là nửa thành phẩm tự chế biến.
+ Nếu quy trình công nghệ sản xuất phức tạp kiểu song song thì đối t-
ợng tính giá thành có thể là bộ phận, chi tiết sản phẩm hoặc sản phẩm lắp ráp
hoàn chỉnh.
1.5.2.3Các loại đối tợng tính giá thành sản phẩm.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
Đối tợng tính giá thành là các loại sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra
dịch vụ cung cấp cho khách hàng cần phải tính tổng giá thành và giá thành đơn
vị.
1.6Nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
- Căn cứ vào đặc điểm quy trình công nghệ, đặc điểm tổ chức sản
xuất sản phẩm của doanh nghiệp để xác định đối tợng tập hợp
chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành.
- Tổ chức tập hợp và phân bổ từng loại chi phí sản xuất theo đúng
đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và bằng phơng pháp thích hợp.
Cung cấp kịp thời những số liệu, thông tin tổng hợp về các
khoản mục chi phí, yếu tố chi phí đã quy định, xac định đúng
đắn trị giá sản phẩm dở dang cuối kỳ.
- Vận dụng phơng pháp tính giá thành thích hợp để tính toán giá
thành và giá thành đơn vị của các đối tợng tính giá thành theo
đúng khoản mục quy định và đúng kỳ tính giá thành sản phẩm
đã xác định.
- Định kỳ cung cấp các báo cáo về chi phí sản xuất và giá thành
cho các cấp quản lý doanh nghiệp tiến hành phân tích tình hình
thực hiện các định mức và dự toán chi phí, phân tích tình hình
thực hiện kế hoạch giá thành và kế hoạch hạ giá thành sản
phẩm, phát hiện các hạn chế và khả năng tiềm tàng, đề xuất các
liệu pháp để giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm.
1.7Kế toán tập hợp chi phí sản xuất.
1.7.1Tài khoản kế toán chủ yếu sử dụng.
1.7.1.1Tài khoản 621 - chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp.
Để phản ánh chi phí nguyên liệu, vật liệu sử dụng trực tiếp cho hoạt động
sản xuất sản phẩm, dịch vụ của các ngành công nghiệp, xây lắp, nông, lâm, ng
nghiệp
Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 621 - chi phí NL,VL trực tiếp:
Bên nợ:
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
Trị giá thực tế nguyên liệu, vật liệu xuất dùng trực tiếp cho họat động sản
xuất sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trong kỳ hạch toán.
Bên có:
- Trị giá nguyên liệu, vật liệu sử dụng không hết nhập lại kho.
- Kết chuyển chi phí NL, VL trực tiếp trên mức bình thờng không đợc tính
vào trị giá hàng tồn kho, tính vào giá vốn hàng bán trong kỳ.
- Kết chuyển chi phí NL, VL trực tiếp binh thờng phát sinh ở mức bình th-
ờng vào bên Nợ TK 154 - chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (hoặc bên
Nợ TK 631 - Giá thành sản xuất)
TK 621 không có số d cuối kỳ và phản ánh chi tiết cho từng đối tợng tập hợp
chi phí.
1.7.1.2Tài khoản 622 - chi phí nhân công trực tiếp.
Để phản ánh chi phí lao động trực tiếp tham gia vào quá trình hoạt động
sản xuất kinh doanh trong các ngành công nghiệp, nông, lâm, ng nghiệp, xây
dựng cơ bản, dịch vụ.
Kết cấu và nội dung của TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
Bên Nợ:
Chi phí nhân công trực tiếp tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất sản
phẩm.
Bên Có:
- Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp trên mức bình thờng không đợc
tính vào trị giá hàng tồn kho, tính vào giá vốn hàng bán trong kỳ.
- Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp binh thờng phát sinh ở mức bình
thờng vào bên Nợ TK 154 - chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (hoặc bên
Nợ TK 631 - Giá thành sản xuất)
TK 622 không có số d cuối kỳ và phản ánh chi tiết cho từng đối tợng tập hợp
chi phí.
1.7.1.3Tài khoản 627 - chi phí sản xuất chung.
Để phản ánh chi phí phục vụ sản xuất, kinh doanh chung phát sinh ở phân
xởng, bộ phận sản xuất, đội, công trờng
Kết cấu và nội dung TK 627 - chi phí sản xuất chung.
Bên Nợ:
Các chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ.
Bên Có:
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Trờng Trung học Kinh tế
_______________________________________________________________
- Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất chung.
- Chi phí sản xuất chung cố định phát sinh ở mức bình thờng và chi phí sản
xuất chung biến đổi đợc kết chuyển vào TK 154 - chi phí sản xuất kinh
doanh dở dang ( hoặc tài khỏan 631 - giá thành sản xuất).
- Chi phí sản xuất chung cố định phát sinh trên mức bình thờng đợc kết
chuyển vào TK 632 - giá vốn hàng bán.
- Tài khoản 627 - chi phí sản xuất chung không có số d cuối kỳ.
Tài khoản 627 có các tài khoản cấp II
Tài khoản 627 1 chi phí nhân viên phân xởng
Tài khoản 627 2 chi phí vật liệu
Tài khoản 627 3 chi phí dụng cụ sản xuất
Tài khoản 637 4 chi phí khấu hao tài sản cố định
Tài khoản 627 7 chi phí dịch vụ mua ngoài
Tài khoản 627 8 chi phí bằng tiền khác.
______________________________________________________________
Lê Thanh Phơng - 38/A7

Một số điều cần biết về Hệ thống kế toán Pháp

Kế toán pháp
Trong phạm vi KTQT:
Các TK sử dụng là TK loại 9.
Ghi chép vào những TK loại này theo những tiêu chuẩn riêng.
d. Cơ cấu thập phân của các TK.
STT từ 1 9 làm thành số đầu tiên của TK chúng dùng để chỉ loại TK.
Mỗi TK đợc chia thành các tiểu khoản, tiết khoản, số hiệu của TK chi tiết này bao giờ cũng mở đầu bằng
số hiệu đã chia ra nó.
Vị trí của từng chữ số trong toàn bộ số hiệu của TK có giá trị chỉ dẫn các nghiệp vụ đợc ghi chép vào TK
này
e. ý nghĩa của số 0 tận cùng.
Trong những TK có 2 chữ số, số 0 tận cùng dùng để phân tách nghiệp vụ.
Những TK có 3 chữ số trở lên thì số 0 tận cùng của TK có tác dụng nh là 1 TK tập hợp hay TK
tổng hợp đối với những TK cùng bậc với nó nhng có số tận cùng từ 1 8.
g. ý nghĩa của số 9 tận cùng.
Trong TK có 2 chữ số, các TK thuộc bảng CĐKT nếu có số 9 tận cùng chỉ ra đó là các TK dự phòng
giá TS.
Ví dụ: TK 29, 39, 49, 59.
Đối với TK có 3 chữ số trở lên, nếu có số 9 tận cùng cho phép hạch toán các nghiệp vụ có ND ngợc
lại và các ND đã ghi trên TK cùng bậc có số tận cùng từ 1 8.
Ví dụ 1: TK 409 là TK có kết cấu ngợc với TK 401 408 (TK 401 408 luôn d có còn TK 409
d nợ).
Ví dụ 2: TK 709 luôn có kết ngợc với TK 701 708 (TK 701 708 đợc ghi, đợc ghi nợ,
còn TK 709 thì ngợc lại).
III. Sổ Kế toán.
1. Sổ nhật ký.
a. Khái niệm.
5
Kế toán pháp
Là sổ dùng để ghi hàng ngày các nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian. Theo luật thơng
mại Pháp, các doanh nghiệp phải sử dụng sổ nhật ký, các trang sổ đợc đánh số liên tục. Quá trình sử
dụng sổ không đợc xé sổ, không đợc bỏ trống trên sổ, không đợc ghi ngoài lề, không đợc tẩy xoá,
gạch bỏ bằng cách cạo sửa hoặc tẩy hay bằng mực hoá học mà phải chữa sổ theo phơng pháp quy
định (nếu có sai sót).
Sổ nhật ký phải đợc lu giữ trong 10 năm kể từ ngày ghi chép nghiệp vụ cuối cùng.
b. Ph ơng pháp ghi sổ nhật ký.
- Dùng để ghi tất cả các nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian.
- Mỗi TK đợc ghi 1 dòng vào sổ nhật ký.
- Các nghiệp vụ đợc ngăn cách nhau bởi ngày tháng phát sinh của nghiệp vụ và số liệu của
chứng từ gốc.
- Phần diễn giải các sổ nhật ký là phần giải thích cụ thể về nghiệp vụ kế toán.
Thông tin dùng để diễn giải lấy từ chứng từ.
- Cuối trang phải tiến hành cộng cột nợ và cột có và ghi Cộng mang sang ở cuối trang. Sang
trang sau số tổng cột ở cuối trang trớc đợc viết Cộng trang trớc.
Sổ nhật ký
Số hiệu TK
Ghi Nợ Ghi Có
Diễn giải Số tiền
Ghi Nợ Ghi Có
Cộng
VD1:
Tại dn M trong tháng 1/N có một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh sau đây:
1. Ngày 2.1.
Khách hàng thanh toán nợ cho dn =TGNH, số tiền 500.000 F chứng từ số 0123
2. Ngày 5.1.
Mua hàng hoá nhập kho theo giá cha thuế TVA 20.000 F, thuế TVA 18,6%.
Dn đã thanh toán cho nhà cung cấp = TGNH, séc chuyển tiền số 0567.
3. Ngày 20.1.
Dn đã thanh toán tiền quảng cáo 2.000 F.
điện thoại 5.000 F.
bằng TGNH (séc chuyển tiền số 0568).
Yêu cầu: Ghi nhật ký 3 nghiệp vụ trên.
6
Kế toán pháp
H ớng dẫn:
NV1: Nợ TK 512 : 50.000
Có TK 411 : 50.000
NV2: Nợ TK 607 : 50.000
Nợ TK 4456 : 9.300
Có TK 512 : 59.300
NV3: Nợ TK 623 : 2.000
Nợ TK 626 : 5.000
Có TK 512 : 7.000
Số hiệu TK
Ghi Nợ Ghi Có
Diễn giải
Số tiền
Ghi Nợ Ghi Có
512
607
4456
623
626
411
512
512
Ngày 2.1.N, số CT: 0123
Ngân hàng
Khách hàng
(Khách hàng thanh toán nợ qua ngân hàng)
Ngày 5.1.N, số CT: 0567
Mua hàng hoá
Thuế TVA
Ngân hàng
(Mua h
2
nhập kho, TVA 18,6%, thanh toán = TGBH)
Ngày 20.1.N, số CT: 0568
Quảng cáo
Tiền điện thoại
Ngân hàng
(Dn thanh toán tiền quảng cáo, tiền điện thoại = TGNH).
50.000
50.000
9.300
2.000
5.000
50.000
59.300
7.000
Cộng 116.300 116.300
2. Sổ cái.
a. Khái niệm:
Là sổ phân loại các nghiệp vụ kinh tế đã đợc ghi trên sổ nhật ký theo từng TK. Sổ này cần đợc
thiết kế theo sổ quyển, sổ tờ rời, sổ có hình thức 2 bên hay 1 bên.
Ghi vào sổ cái trên cơ sở các thông tin đã ghi trên sổ nhật ký.
Mẫu sổ cái:
Sổ cái
Tên TK: Số hiệu:
7
Kế toán pháp
Ngày tháng TK đối ứng và diễn giải Trang sổ
nhật ký
Số tiền
Nợ Có
Số d đầu kỳ.
Số PS trong kỳ.
Cộng phát sinh:
SDCK (cộng cột):
Cộng luỹ kế CK:
b. Ph ơng pháp ghi sổ cái.
Ghi sổ cái đợc ghi định kỳ.
ợ Ghi ngày tháng PS của nghiệp vụ.
G Thông tin ghi sổ cái là sổ nhật ký. Sau khi ghi sổ cái phải đánh dấu vào sổ nhật ký để phân biệt
nghiệp vụ này đã đợc ghi vào sổ cái.
VD2:
Với tài liệu đã cho ở VD1. Giả sử TGNH đầu tháng 1 dn là 200.000 F.
Yêu cầu: Mở và ghi sổ cái TK tiền NH.
Sổ cái
Tên TK: Ngân hàng, Số hiệu: 512
Ngày tháng TK đối ứng và diễn giải Trang sổ
nhật ký
Số tiền
Nợ có
1/1/N.
2/1/N.
5/1/N.
20/1/N
SDĐK
TK 411 khách hàng thanh toán.
TK 607 Mua hàng hoá nhập kho.
TK 4456 TVA đợc khấu trừ.
TK 623 CP quảng cáo.
TK 626 CP tiền điện thoại.
01
01
01
01
01
200.000
50.000
50.000
9.300
2.000
5.000
Cộng PS 50.000 66.300
D CK 183.700
Cộng luỹ kế 250.000 250.000
3. Bảng cân đối số phát sinh.
8
Kế toán pháp
Cuối kỳ sau khi đã hoàn tất ghi sổ nhật ký vào sổ cái cho các TK, kế toán tiến hành cộng sổ cái
cho tất cả các TK. Tính d cuối kỳ trên các TK, số PS trong kỳ và số d cuối kỳ đợc dùng làm căn cứ để lập
bảng cân đối số PS.
Bảng cân đối số phát sinh
Tháng năm
Số hiệu
TK
Tên TK Số PS SDCK
Nợ Có Nợ Có
512 Ngân hàng 50.000 66.300 183.700
Cộng:
A A B B
Chú ý:
o Bảng CĐ số PS là bảng kiểm tra dùng để kiểm tra tính chính xác của việc ghi sổ KT thông qu việc
kiểm tra tính cân đối của các cặp số liệu trên bảng:
PS Nợ trong kỳ các TK = PS Có trong kỳ
d nợ CK các TK = d có
o Nếu tính CĐ của các cặp số liệu này không đợc duy trì thì nguyên nhân có thể là:
Định khoản sai
Tính d CK trên TK sai
Có sự nhầm lẫn hoặc sai sót trong quá trình đa số liệu vào bảng.
Cộng sai trên các cột.
o Tuy nhiên, bảng CĐ số PS không thể hiện đợc hết các sai sót trong quá trình ghi chép.
iv. báo cáo kế toán. (xem chơng VIII)
9
Chứng từ gốc
Sổ nhật ký
Sổ cái
Bảng CĐ số PS
Báo cáo kế toán
Kế toán pháp
Chơng ii.
Kế toán tài sản bất động
I. Khái niệm và nghiệp vụ kế toán TSBĐ.
1. Khái niệm và phân loại.
a. Khái niệm:
TSBĐ là những t liệu lao động có giá trị lớn, thời gian sử dụng dài. Những t liệu lao động này đợc
xây dựng, mua sắm, sản xuất cho quá trình sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp chứ không phải (phục
vụ) cho mục đích bán ra ngoài.
(Theo quy định hiện hành của chế độ kế toán pháp, những t liệu lao động có giá trị
>= 2.500F và thời gian sử dụng >= 1 năm thì đợc coi là TSBĐ).
b. Phân loai.
b Bằng sáng chế:
Là CP mà doanh nghiệp bỏ ra để mua lại bằng phát minh sáng chế của ngời phát minh
hoặc những CP mà doanh nghiệp bỏ ra cho việc nghiên cứu, thử nghiệm đợc Nhà nớc cấp bằng sáng
chế.
c Nhãn hiệu:
CP mà doanh nghiệp bỏ ra để mua lại nhãn hiệu hoặc tên sản phẩm, dịch vụ nào đó, thời
gian của nhãn hiệu kéo dài suốt thời gian tuổi thọ của chúng trừ trờng hợp mất giá của sản phẩm.
ờ Quyền thuê nhà:
Là CP phải trả cho ngời thuê nhà trớc đó để đợc thừa kế các quyền lợi về thuê nhà theo
hợp đồng hoặc theo luật định.
h Lợi thế thơng mại:
10
Kế toán pháp
Là CP phải trả thêm ngoài giá trị của TSBĐ hữu hình bởi các yếu tố thuận lợi cho kinh doanh nh vị trí th-
ơng mại, sự tín nhiệm của khách hàng, danh tiếng của dn, sự cần cù sáng tạo, sự thành thạo công việc của
CNV.
2. Nhiệm vụ kế toán TSBĐ.
2 Hạch toán chính xác, kịp thời số lợng, giá trị TSBĐ hiện có, tình hình biến động , trong toàn
doanh nghiệp và trong từng bộ phận sử dụng TSBĐ - tạo điều kiện cho việc cung cấp thông tin,
kiểm tra, giám sát việc sử dụng, bảo dỡng, đầu t, đổi mới.
, Tính toán và phân bổ chính xác mức khấu hao TSBĐ và CP Sxkd.
T Tham gia lập kế hoạch sửa chữa, dự toán CP sửa chữa, giám sát CP phát sinh và kết quả của việc
sửa chữa.
3. Xác định nguyên giá.
a. Đối với TSBĐ hữu hình.
a Tăng do mua ngoài:
L u ý:
Các CP nh: thù lao, hoa hồng, CP chứng th và thuế trớc bạ không đợc tính vào nguyên giá của
TSBĐ mà chúng đợc coi nh một khoản cpkd.
Tăng do tự xây dựng, tự sản xuất:
L u ý:
Các CP tài chính, CP nghiên cứu và phát triển, CP quản lý chung toàn dn không đợc tính vào
nguyên giá TSBĐ xây dựng.
n Tăng do nhận vốn góp liên doanh:
Nguyên giá đợc xác định theo giá trị thoả thuận do HĐ giao nhận đánh giá và đợc ghi
trong hợp đồng liên doanh.
t Tăng do trao đổi:
Nguyên giá đợc xác định theo thời giá của TSBĐ tơng đơng trên thị trờng.
b. Đối với TSBĐ vô hình:
11
Nguyên giá TSBĐ
mua ngoài
Giá trị thoả thuận giữa ngư
ời mua và người bán.
Các CP PS khác
=
+
(CP vận chuyển, bốc dỡ, lắp đặt,
chạy thử, thuế NK, bảo hiểm, )
Nguyên giá
CP vật liệu cho quá trình
xây dựng (sản xuất)
Các CP PS
(CP nhân viên, CP chung )
= +
Kế toán pháp
Nguyên giá là số CP thực tế mà doanh nghiệp bỏ ra để có đợc các TSBĐ vô hình đó.
c. Xác định giá trị TSBĐ cuối niên độ KT.
Khi kết thúc niên độ KT, nguyên giá của TSBĐ đợc so sánh với thời giá:
Nếu thời giá > nguyên giá của TSBĐ thì KT không ghi sổ khoản chênh lệch .
Nếu thời giá < nguyên giá - KT so sánh thời giá với giá trị còn lại, nếu: thời giá quá thấp so với giá trị còn
lại thì dn phải lập khấu hao ngoại lệ (khấu hao bổ sung). Nếu giảm giá cha chắc chắn thì dn phải lập dự
phòng giá.
II. Hạch toán biến động , TSBĐ.
1. Các TK sử dụng.
21 TSBĐ hữu hình là TK theo dõi tình hình hiện có và biến động , của TSBĐ hữu hình trong dn
theo nguyên giá
Nợ phản ánh các nghiệp vụ làm TSBĐ hữu hình theo nguyên giá.
Có phản ánh nguyên giá TSBĐ .
SD nợ phản ánh nguyên giá TSBĐ hữu hình hiện có.
(đợc chi tiết thành 6 tiểu khoản).
20 TSBĐ vô hình theo dõi TSBĐ vô hình hiện có và biến động , .
Nợ nguyên giá .
Có nguyên giá .
SD nợ nguyên giá TSBĐ vô hình hiện có.
(đợc chi tiết thành 6 tiểu khoản).
2. Hạch toán các nghiệp vụ làm TSBĐ.
a. Tăng do mua sắm.
a Khi mua TSBĐ căn cứ vào hoá đơn, chứng từ KT ghi:
Nợ TK 20, 21 : nguyên giá (chi tiết theo tiểu khoản)
Nợ TK 4456 : TVA đầu vào.
Có TK 531, 512 : số trả bằng tiền.
Có TK 404 : số còn nợ nhà cung cấp.
Có TK 164 : số trả bằng tiền vay.
: Khi thanh toán số nợ cho nhà cung cấp:
Nợ TK 404
Có TK 531, 512
C Các CP về hoa hồng, thù lao, lệ phí chứng th, thuế trớc bạ PS trong quá trình mua TSBĐ không đ-
ợc hạch toán vào nguyên giá mà đa vào cpkd:
12
Kế toán pháp
Nợ TK 6221 : tiền hoa hồng
Nợ TK 6226 : thù lao môi giới
Nợ TK 6227 : lệ phí chứng th
Nợ TK 6554 : thuế trớc bạ
Có TK 531, 512
Ví dụ:
dn mua một ô tô vận tải, giá mua không TVA là 50.000F, TVA 18,6%. Dn đã thanh toán một nửa
bằng tiền ngân hàng, số còn lại nợ nhà cung cấp:
yêu cầu: ghi nhật ký nghiệp vụ trên.
ĐK:
Nợ TK 2182 :50.000
Nợ TK 4456 :9.300
Có TK 512 :29.650
Có TK 404 :29.650
b. Tăng do nhận vốn góp từ đơn vị khác.
Đối với công ty hợp danh và công ty TNHH:
Đ Khi các thành viên hứa góp vốn:
Nợ TK 4561 : hội viên TK góp vốn hội.
Có TK 101 : vốn.
: Khi các thành viên thực hiện góp bằng TSBĐ:
Nợ TK 20, 21 : nguyên giá
Có TK 4561 : nguyên giá
Đối với công ty cổ phần:
Đ Khi đăng ký vốn góp:
Nợ TK 109 : cổ đông vốn dự góp.
Có TK 101
C Khi gọi góp: Nợ TK 4561
Có TK 109
C Khi cổ đông thực hiện góp bằng TSBĐ:
Nợ TK 20, 21
Có TK 4561
c. Tăng do SP của dn chuyển thành.
Bút toán 1: ghi nguyên giá.
Nợ TK 21
13
Kế toán pháp
Có TK 72 : SP bất động hoá
Bút toán 2: khấu trừ TVA
Nợ TK 4456
Có TK 4457
d. Tăng do xây dựng.
d B1: Tập hợp các CP PS trong quá trình xây dựng.
Nợ TK 60, 61, 62, 64, 68 : Tập hợp các CP thực tế PS.
Nợ TK 4456 (nếu có)
Có TK 531, 512
Có TK 40 : Số còn nợ nhà cung cấp.
Có TK 42 : Số còn nợ CNV.
Có TK 28 : CP khấu hao TSBĐ cho xây dựng.
: B2: cuối niên độ kế toán:
Trờng hợp 1: công trình đã hoàn thành bàn giao đa vào sử dụng
BT1: kết chuyển giá thành công trình nh là 1 khoản thu nhập niên độ.
Nợ TK 20, 21
Có TK 72
BT2: kết chuyển thu nhập về SP xây dựng.
Nợ TK 72
Có TK 128 : xác định kết quả.
BT3: kết chuyển CP.
Nợ TK 128
Có TK 60, 61, 62, 64, 68
Trờng hợp 2:
BT1 : nếu vào cuối niên độ KT công trình cha hoàn thành thì giá trị công trình dở dang tính đến
cuối niên độ cũng đợc coi là một khoản thu nhập.
Nợ TK 23
Có TK 72
BT2 : kết chuyển giá trị công trình dở dang.
Nợ TK 72
Có TK 128
BT3 : kết chuyển CP để xác định kết quả (ghi nh BT3 TH1).
B3: áp dụng trong trờng hợp công trình xây dựng trong nhiều năm.
Trong năm thứ nhất KT tập hợp CP và kết chuyển cuối năm nh trên. Sang năm thứ 2 các CP PS vẫn đợc
tập hợp vào TK loại 6.
14

Hiện tượng thẩm thấu và những ứng dụng

1/13/2010
5
• Có những phương pháp cơ bản để giảm
AA
w
:
• Lấy nước ra
: người ta lấy nước ra khỏi
nông sản bằng cách làm cho nước bốc
hơi như trong trường hợp cô đặc các dung
dịch (cô đặc nước trái cây) hay lấynướcdịch (cô đặc nước trái cây) hay lấy nước
ra bằng cách sấy thực phẩm dạng rắn
(sấy thịt, cá, rau, trái …)
Bốc hơi
1/13/2010
6
Sấy
• Thêm chất tan vào (chất làm khô thực phẩm):
Chất tan được thêm vào cũng làm giảm A
w
, do
ồ ấ ế
gg
w
tăng nồng độ chất liên kết với nước, và giúp bảo
quản thực phẩm.
• Bên cạnh đó chúng thêm vị vào sản phẩm, làm
các sản phẩm có hương vị tốt hơn.
•Các chất thêm có thể còn có vai trò trợ giúp bảo
quản sản phẩm nhờ các gia vị có chất bảo quản
tự nhiên như chống vi sinh vậtvàchống oxy hóatự nhiên như chống vi sinh vật và chống oxy hóa
v v (hành, tỏi, gừng, riềng ….).
•Chất thêm được dùng nhiều nhất là muối, đường,
acid các gia vị.
1/13/2010
7
Ướp muối
1/13/2010
8
Muối phó mát
Muối phó mát kỹ nghệ
1/13/2010
9
• Kết hợp hai phương pháp: vừa lấy bớt
ớ ừ thấ hất t à để ảnước ra, vừa thấm chất tan vào để sản
phẩm lâu hư, bảo vệ chất thực phẩm có
giá trị cao (vitamin, chất chống oxy hóa tự
nhiên), tăng vị, cải thiện giá trị cảm quan
cho sản phẩm. Chúng ta có thể kể đến
các sản phẩm như các thứ xốt rau, trái,
thịt khô, vịt lạp, trái cây khô, các sản phẩm
độ ẩm trung gian
Vịt lạp
1/13/2010
10
1/13/2010
11
Salami
1/13/2010
12
1/13/2010
13
1/13/2010
14

Hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại công ty TNHH Nhà thép Tiền chế Zamil Việt Nam

Báo cáo thực tập tốt nghiệp
2. Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban.
1/ Tổng giám đốc.
Là ngời chịu trách nhiệm chính trớc pháp luật và là ngời điều hành quản
lý chung
2/ Văn phòng bán hàng.
Văn phòng bán hàng có chức năng giới thiệu sản phẩm , ký nhận các hợp
đồng bán hàng cho công ty. Hiện nay công ty có 17 văn phòng đại diện bán
hàng ở cả trong nớc và ngoài nớc.
3/ Phòng kỹ thuật.
Là bộ phận giúp việc giám đốc công ty phụ trách toàn bộ công tác quản
lý kỹ thuật, thực hiện thiết kế, chịu trách kỹ thuật trong quá trình sản xuất.
Công ty có trên 100 kỹ s thiết kế và kỹ s thi công.
4/ Phòng dịch vụ chăm sóc khách hàng.
Là bộ phận hớng dẫn giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng trớc trong và
sau khi mua hàng.
5/ Phòng tài chính kế toán
Có nhiệm vụ giúp giám đốc công ty quản lý về nghiệp vụ hệ thống kế
toán nhờ đó phản ánh đợc kịp thời đầy đủ chính xác những biến động trong quá
trình sản xuất kinh doanh.
6/ Bộ phận hành chính và quản trị nhân sự :
Là cơ quan chịu trách nhiệm về nhân sự nh công tác tổ chức và cán bộ
trong đào tạo, bổ nhiệm sắp xếp, bố trí và tăng lơng cho cán bộ nhân viên. Giải
quyết các chế độ chính sách cho ngời lao động. Giúp cho GĐ nắm đợc tình hình
nhân sự của công ty để đáp ứng nhiệm vụ sản xuất kinh doanh.
7/ Phòng Marketing:
Chịu trách nhiệm xúc tiến bán hàng, giới thiệu sản phẩm. Phòng còn
nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển thị trờng.
8/ Phòng quản lý chất lợng:
Có nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra quá trình sản xuất, chất lợng sản phẩm,
chất lợng ngyên vật liệu. Bộ phận quản lý chất lợng còn có nhiệm vụ đa ra
những quy tắc để thực hiện tiêu chuẩn chất lợng .
9/ Phòng công nghệ thông tin:
Chịu trách nhiệm toàn bộ hệ thống mạng của toàn bộ công ty, sửâ chữa,
giám sát sự hoạt động của hệ thống mạng trong công ty.
10/ Phòng mua sắm vật t:
Là bộ phận chịu trách nhiệm mua sắm , cung cấp, phân phối các thiết bị
máy móc, văn phòng phẩm của toàn công ty.
5
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
11/ Phòng quản lý sản xuất:
Là một bộ phận chức năng thuộc công ty, giúp GĐ quản lý các hoạt động
sản xuất kinh doanh của đơn vị, quản lý nguyên vật liệu đầu vào cho quá trình
sản xuất, đảm bảo quá trình sản xuất diễn ra liên tục, quản lý kho bãi tập kết, lu
trữ nguyên vật liệu, sản phẩm, tính toán hiệu quả cho quá trình sản xuất.
Với chức năng nhiệm vụ của từng bộ phận có thể thấy đợc những u
khuyết điểm nh sau:
* Ưu điểm:
- Bộ máy gọn nhẹ, tiết kiệm phòng ban.
- Truyền đạt thông tin, mệnh lệnh nhanh chóng
- Dễ kiểm tra hoạt động sản xuất
- Thể hiện sự chuyên môn của từng phòng ban
* Nhợc điểm:
- Tính tập trung quản lý cao nên yêu cầu đối với ngời quản lý phải có
kiến thức sâu rộng
- Những ngời đứng đầu phải giải quyết khối lợng công việc lớn
- Không tận dụng đợc nhiều sự tham mu của những chuyên gia giỏi
Vì vậy , nhu cầu về đào tạo là rất lớn để đáp ứng đợc nhu cầu trên.
III. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh:
1. Các lĩnh vực ngành nghề sản xuất kinh doanh:
Công ty TNHH Nhà thép Tiền chế Zamil Việt Nam chuyên về thiết kế,
chế tạo và cung cấp nhà thép tiền chế. Đây là ngành sản xuất công nghiệp
nặng .
Nhà thép tiền chế là sản xuất sẵn kết cấu nhà trớc. Ngành nhà thép tiền
chế là ngành lớn nhất và ra đời sớm nhất trong số 3 ngành của tập đoàn. Zamil
Việt Nam là công ty chuyên về ngành nhà thép.
2. Đặc điểm các yếu tố đầu vào :
2.1 Vốn kinh doanh:
Vốn điều lệ là: 26.500.000 USD trong đó cơ cấu vốn nh sau:
- Vốn của Zamil Arap Xêut: 23.850.000 USD chiếm 90%
- Vốn của Mitsui Nhật Bản: 2.650.000 USD chiếm 10%
2.2 Lao động:
Tổng số CBCNV tại công ty tính đến 04/2007 là: 813 ngời, trong đó cơ
cấu cụ thể nh sau:
6
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Bảng 1: Cơ cấu lao động tính đến 04/2007
STT Chỉ tiêu
Số lợng
( ngời)
Tỷ lệ(%)
I Phân loại theo lao dộng 813
1 Lao động chính thức 775 95.3
2 Lao động thời vụ 0
3 Lao động nớc ngoài 38 4.7
II Phân loại theo giới 813
1 Lao động Nữ 99 12.2
2 Lao động Nam 714 87.8
Nguồn: Báo cáo tình hình sử dụng lao động tháng 04/2007
Nhận xét:
Tổng số lao động tại công ty TNHH Nhà thép Tiền chế Zamil Việt Nam
là 813 ngời. Từ báo cáo tình hình sử dụng lao động trên cho ta thấy, lao động
thời vụ ở công ty là không nhiều bởi lẽ yêu cầu của công việc là ngời thợ phải
có trình độ mà không cần đến thợ thủ công. Nên nhu cầu đào tạo lại cho công
nhân mới vào làm là hết sức cần thiết.
Lao động nớc ngoài ban đầu khi mới thành lập công ty là rất lớn nhng
khi đã đi vào ổn định nh hiện nay thì số lao động nớc ngoài còn lại là 4.7%.
Lao động nam chiếm tỷ lệ 87.8%.Con số này lớn nh vậy là do tính chất
công việc nặng nhọc nên rất cần tới sự khoẻ mạnh của nam giới.
2.3 Máy móc thiết bị.
Toàn bộ dây chuyền sản xuất của Công ty TNHH Nhà thép Tiền chế
Zamil Việt Nam đều đợc nhập khẩu từ Arâp Xêut. Vì vậy công nhân cần phải
đào tạo chuyên môn kỹ thuật thì mới có thể sử dụng và vận hành máy móc thiết
bị một cách thành thạo nhất.
3.Đặc điểm về quy trình công nghệ.
Dây chuyền công nghệ sản xuất theo dây chuyền bán tự động hoá nên
đòi hỏi ngời lao động cần phải thành thạo để kịp đợc với tiến độ của máy. Vì
vậy ngời lao động khi mới tuyển vào rất cần đợc đào tạo lại để quen đợc tiến độ
và cung cách làm việc của công ty.
Có những dây chuyền hiện đại sẽ đòi hỏi khắt khe về trình độ của ngời
lao động mới có thể sử dụng nó. Nên để đáp ứng đợc những yêu cầu trên thì cần
thiết phải đào tạo
7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
4. Đặc điểm về các mặt hàng của doanh nghiệp và thị trờng tiêu thụ
sản phẩm
Công ty TNHH Nhà thép Tiền chế Zamil Việt Nam cung cấp các loại sản
phẩm nh:
- Nhà thép tiền chế
- Các bộ phận cơ bản của nhà thép tiền chế
- Khung chuẩn
- Tấm mái và tấm tờng
- Tấm Tempcon (3 lớp)
Cung cấp cho các khu công nghiệp, sân vận động, sân bay
Sản phẩm của tập đoàn không chỉ trên thị trờng Việt Nam mà trên toàn
thế giới. Tập đoàn là nhà sản xuất, cung cấp nhà thép tiền chế lớn nhất Châu á
và Châu Phi. Từ năm 1977 sản phẩm của tập đoàn đã có mặt ở Philipin, Trung
Quốc, Hàn Quốc và phía đông. Tập đoàn Zamil Steel có tới 50 văn phòng bán
hàng và 52 nhà thầu đợc công nhận trên khắp thế giới. Hiện nay Zamil Việt
Nam có hệ thống bán hàng là 15 văn phòng trong đó có 4 văn phòng trong nớc
và 11 văn phòng nớc ngoài.
IV. Một số kết quả đạt đợc trong thời gian qua và phơng hớng nhiệm vụ
trong thời gian tới.
1.Một số kết quả đạt đợc trong thời gian qua
Trong giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2006 Công ty sản xuất cung cấp
cho thị trờng một khối lợng lớn các sản phẩm về nhà thép tiền chế, đợc thể hiện
qua con số về doanh thu nh sau:
Năm 2003 doanh thu của công ty đạt 4.000.000 USD nhng đến năm 2006
thì doanh thu của công ty đạt đợc là 15.000.000 USD. Nh vậy, trong vòng 3
năm doanh thu của công ty tăng gấp 3.75 lần. Qua đó cuộc sống của ngời lao
động đợc tăng lên đáng kể, động viên tinh thần trách nhiệm làm việc của họ
trong lao động
Sản phẩm của công ty ngày càng có uy tín chất lợng trên thị trờng.Và sản
phẩm của công ty đạt tiêu chuẩn ISO 9001: 2000 do tổ chức BVQI chứng nhận
2. Phơng hớng và nhiệm vụ trong thời gian tới của Công ty TNHH
Nhà thép Tiền chế Zamil Việt Nam.
Phơng hớng:
Zamil Việt Nam trở thành nhà cung cấp giải pháp hệ thống nhà thép thấp
tầng hàng đầu thế giới. Đa Zamil Steel trở thành thơng hiệu nổi tiếng nhất trong
nghành công nghiệp nhà thép tiền chế. Tạo sự tăng trởng bền vững và phát triển
lực lợng lao động tích cực và trung thành
8
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Nhiệm vụ:
-Trở thành nhà cung cấp nhà thép tiền chế thấp tầng đợc a chuộng và tin
cậy nhất trên thế giới. Với cam kết đem lại những sản phẩm tuyệt vời, Zamil
Việt Nam sẽ tiếp tục đặt ra những tiêu chuẩn cho nghành công nghiệp nhà thép
tiền chế thông qua sản phẩm và dịch vụ chất lợng cao.
- Zamil Việt Nam sẽ đa ra các giải pháp sáng tạo cho các công trình xây
dựng.
- Zamil Việt Nam sẽ điều chỉnh hệ thống và phơng pháp nội bộ nhằm
thích nghi và đáp ứng các yêu cầu của thị trờng quốc tế.
- Zamil Việt Nam sẽ tiếp tục đi đầu trong quá trình nghiên cứu và phát
triển sản phẩm và dịch vụ.
- Zamil Việt Nam luôn duy trì môi trờng văn hoá doanh nghiệp với tinh
thần hợp tác và công bằng để các cán bộ nhân viên của Zamil Việt Nam có thể
tiếp tục phục vụ khách hàng một cách tốt nhất.
9
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Chơng II: Thực trạng công tác quản lý lao động tại
Công ty TNHH Nhà thép Tiền chế Zamil Việt Nam
1. Thực trạng quản lý nhân lực.
1.1 Hệ thống chức danh công việc của công ty
Hệ thống chức danh công việc
1. Tổng giám đốc
2.Giám đốc bán hàng
3.Quản lý bộ phận kỹ thuật
4.Giám đốc tài chính
5.Giám đốc hành chính
6.Quản lý bộ phận Marketing
7.Quản lý bộ phận quản lý chất lợng
8.Giám sát vật t
9.Giám sát sản xuất
10.Giám sát mạng
11.Giám sát bộ phận chăm sóc khách hàng
12.Th ký
13.Kỹ s thiết kế
14.Kỹ s dự án
15.Kỹ s thi công
16.Kế toán trởng
17.Kế toán viên
18.Cán bộ nhân sự
19.Kỹ s bán hàng
20. Kỹ thuật viên
21.Nhân viên kiểm tra chất lợng
22.Công nhân kỹ thuật
23.Công nhân phục vụ
1.2 Phân công lao động theo chuyên môn- nghề nghiệp đợc đào tạo và hiệp
tác lao động
1.2.1 Phân công lao động theo chuyên môn- nghề nghiệp đợc đào tạo
10
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Theo báo cáo tổng kết năm 2006 của công ty TNHH Nhà thép Tiền chế
Zamil Việt Nam thì tình hình phân công theo chuyên môn nghề nghiệp đợc đào
tạo nh sau: ( Bảng 2 )
Từ bảng phân công lao động trên cho ta thấy việc bố trí phân công lao
động của công ty là tơng đối đúng chuyên môn, nghề nghiệp đợc đào tạo. Nhng
bên cạnh đó tại phòng hành chính và quản trị nhân sự của công ty thì lao động
đầu vào cha đúng chuyên môn đào tạo bởi lẽ đây là công ty có vốn đầu t 100%
nớc ngoài nên rất chuộng lao động có trình độ tiếng anh tốt mà không quan tâm
đến chuyên môn về ngành quản trị nhân sự. Vì vậy nhu cầu đào tạo về chuyên
môn nghiệp vụ cho những lao động nh trên là hết sức cần thiết.
1.2.2 Hiệp tác lao động.
Vấn đề hiệp tác lao động tại công ty TNHH Nhà thép Tiền chế Zamil
Việt Nam đợc thể hiện qua sự kết hợp giữa các phòng ban chức năng. Tuy mỗi
phòng ban đều có những chức năng nhiệm vụ riêng của nhng giữa họ vẫn luôn
có sự kết hợp hài hoà để đảm bảo hoàn thành kế hoạch đề ra.Tại công ty có hai
hình thức hiệp tác lao động cụ thể nh sau:
a.Hiệp tác lao động về không gian
- Hiệp tác lao động giữa các phân xỏng trong công ty
Các phân xởng trong công ty gắn kết rất chặt chẽ với nhau để hoàn thành
nhiệm vụ.Ví dụ phân xởng vận chuyển và phân xởng thi công hiệp tác với nhau
để đến nơi lắp đặt, thi công và phân xởng thi công có quan hệ chặt chẽ với các
phân xởng khác
- Hiệp tác lao động giữa những tổ sản xuất chuyên môn hoá trong công
ty: tổ hàn, tổ nguội, tổ cắt luôn phối hợp chặt chẽ nhịp nhàng với nhau
-Hiệp tác lao động giữa những ngời lao động trong cùng một tổ sản xuất
giữa những công nhân chính và công nhân phụ luôn kết hợp ăn khớp với nhau.
b.Hiệp tác lao động về thời gian
Hiệp tác lao động về thời gian tại đây đợc thể hiện ở cách bố trí thời gian
làm việc, cụ thể nh sau:
-Đối với lao động gián tiếp:
Thời gian làm việc : 8h- 17h
Mỗi tuần cán bộ nhân viên đợc nghỉ 2 ngày thứ 7 và chủ nhật
-Đối với lao động trực tiếp: làm việc theo ca
Ca 1: 6h-15h
Ca 2: 15h-21h30
Mỗi tuần công nhân đợc nghỉ 1 ngày vào chủ nhật
1.3 Quản lý chất lợng lao động tại Công ty TNHH Nhà thép Tiền chế
Zamil Việt Nam
11
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Bảng 3: Cơ cấu lao động của công ty TNHH Nhà thép Tiền chế
Zamil Việt Nam
S
T
T
Trình độ
chuyên
môn đợc
đào tạo
Tổng
số
(Ngời
Tỷ lệ
% nữ
Thâm niên nghề (%)
Tuổi (%)
< 2
năm
2-5
năm
5-10
năm
>10
năm
<30
tuổi
30-50
tuổi
>50
tuổi
1 Trên đại
học
7 28.57 0 0 42.86 54.14 14.28 57.14 35
2 Cao đẳng ,
đại học
359 22.09 13.25 28.92 35.74 22.09 37.75 36.14 26.1
3 Trung
cấp , sơ
cấp
85 23.75 11.76 32.94 31.76 23.52 47.06 31.76 21.18
4 Công nhân
kỹ thuật
191 4.19 19.89 16.23 34.03 27.23 36.41 40.6 22.98
5 Cha qua
đào tạo
171 5.24 34.62 25.17 23.43 16.78 46.7 38.67 14.61
Chung cho toàn
công ty
813 12.18 22.14 24.97 30.87 22.02 41.2 34.07 24.47
Nguồn : Phòng Hành chính- Quản trị nhân sự
Qua bảng số liệu ta thấy:
+ Tỷ lệ lao động nam chiếm số đông hơn nhiều so với nữ. Tỷ lệ lao động
nam chiếm tới 88,92% và tỷ lệ lao động nữ chiếm 12,18%. Bởi ngành sản xuất
của công ty là ngành công nghiệp nặng nên lao động nam chiếm số đông.
+ Lao động có thâm niên nghề từ 5 đến 10 năm tại công ty là 30,7% cho
thấy lực lợng lao động của công ty là nguồn nhân lực trẻ. Nguồn lao động trẻ
này rất năng động, sáng tạo sẽ là một thế mạnh của công ty.
+ Tuổi lao động trung bình của công ty là 30,11 tuổi. Số lao động ở trên
tuổi 50 là 24,47% và lao động dới 30 tuổi chiếm 41,2%. Vì vậy, khi lao động
hết tuổi làm việc sẽ có đội ngũ lao động kế cận thay thế.
+ ở công ty TNHH Nhà thép Tiền chế Zamil Viêt Nam có số lao động
cha qua đào tạo là 35,17%. Vì vậy, công ty cần có chơng trình đào tạo cho đội
ngũ lao động này.
1.4 Thực trạng công tác đào tạo tại công ty TNHH Nhà thép Tiền chế
Zamil Việt Nam
12
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Đào tạo và phát triển là nhu cầu thiết yếu của mỗi công ty. Nó quyết định
phần nào sự sống còn cũng nh sự phát triển của công ty. Nhng đó lại là vấn đề
mà ít công ty làm đợc và có hiệu quả cao. Vì thế tôi cũng đã lựa chọn vấn đề về
đào tạo, phát triển nguồn nhân lực cho đề tài báo cáo của mình và sẽ phân tích
kỹ trong phần chuyên đề chuyên sâu.
1.5 Thực trạng công tác đánh giá kết quả thực hiện công việc :
Đánh giá là công việc so sánh tình hình thực hiện công việc với yêu cầu đề
ra.
- Phơng pháp đánh giá thực hiện công việc: Để đánh giá kết quả thực hiện
công việc của cán bộ nhân viên, công ty đã áp dụng phơng pháp thang
điểm với hai tiêu thức là đánh giá chất lợng làm việc và đánh giá kỷ luật
làm việc của cán bộ nhân viên.
- Cán bộ công nhân viên trong công ty phải tự đánh giá lại kết quả thực
hiện công việc của mình . Sau đó các phòng ban sẽ tổ chức họp để bình
bầu lấy ý kiến của toàn bộ nhân viên trong toàn bộ phận, kết quả đánh
giá phải đợc trên 50% cán bộ nhân viên trong bộ phận tán thành và công
bố kết quả cho nhân viên đợc biết.
- Kết quả đánh giá đợc sử dụng để xếp loại khen thởng, thăng chức, đánh
giá nhân sự để phục vụ cho các mục tiêu nhân sự.
1.6 Thực trạng công tác tạo động lực :
Để có thể nâng cao năng suất lao động, chất lợng và hiệu quả công việc,
hiệu quả sản xuất kinh doanh, cần phải có sự quan tâm tốt đến ngời lao động.
Nhận thức rõ điều này, ban lãnh đạo Công ty đã có những việc làm thiết
thực để chăm lo đến các nhân viên từ đời sống vật chất đến tinh thần.
*Về vật chất:
Công ty đã phần nào phát huy tối đa thế mạnh của tiền lơng, tiền thởng,
các chế độ phụ cấp.
Hiện nay Công ty sử dụng các hình thức thởng có kích thích ngời lao
động nh: thởng sáng kiến, thởng cho tăng năng suất lao động, thởng cuối
nămcó tác dụng khuyến khích ngời lao động không ngừng phấn đấu học tập,
nâng cao trình độ, hăng hái sản xuất
Cán bộ công nhân viên là ngời ngoại tỉnh, ngời nớc ngoài sẽ đợc phụ cấp
tiền nhà và phụ cấp đi lại. Bên cạnh đó, mỗi ngời lao động đều đợc hởng một
suất ăn tra tơng ứng 12.000 đồng/bữa và đợc ăn một suất ăn nhẹ gồm bánh mì
và sữa khi làm thêm giờ. Các bữa ăn đảm bảo đủ dinh dỡng giúp ngời lao động
phục hồi sức khỏe để tiếp tục thực hiện công việc.
Công ty luôn quan tâm đến các chế độ cho ngời lao động nh: đóng
BHXH đầy đủ cho mọi CBCNV, tạo điều kiện thuận lợi khi giải quyết các chế
độ BHXH liên quan đến ngời lao động.Thực hiện đầy đủ chế độ BHYT khám
sức khỏe cho 100% CBCNV theo đúng quy định của Luật lao động. Hàng năm
13
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
vào các dịp lễ, tết Ban lãnh đạo đều trích quỹ cho mỗi CBCNV một khoản tiền
để động viên.
* Về tinh thần:
Hàng năm công ty tổ chức những chuyến tham quan nghỉ mát.thờng
xuyên thăm hỏi động viên ngời lao động.
Song song với những đòn bẩy kích thích về vật chất và tinh thần nói trên,
Công ty còn áp dụng chặt chẽ Nội quy lao động, điều lệ làm việc, góp phần
nâng cao tính tự giác trong lao động, tạo niềm tin chung vào tập thể, gắn ngời
lao động với Công ty hơn.
Nhận xét: Đây là một chính sách đúng đắn của Công ty cần phải phát huy
hơn nữa.
2. Định mức lao động:
Định mức lao động hiện nay đợc coi là công cụ có hiệu lực để khai thác
khả năng tiềm tàng trong sản xuất. Công ty TNHH Nhà thép Tiền chế Zamil
Việt Nam sử dụng mức nh một phơng tiện hữu hiệu để quản lơ ý, tổ chức lao
động khoa học và hiệu quả.
+ Mục đích xây dựng mức lao động của Công ty là căn cứ giao việc cho
công nhân, cho phân xởng; là cơ sở để lập kế hoạch lao động, tiền lơng và thanh
toán lơng cho ngời lao động. Vì vậy, mức phải đảm bảo tính chính xác cao.
+ Công ty đã thành lập Hội đồng định mức lao động bán chuyên trách bao
gồm các chức danh:
- Trởng phòng Kỹ thụât: Chủ tịch hội đồng định mức lao động
- Trởng phòng Quản lý sản xuất : Phó chủ tịch
- Phòng Hành chính- Quản trị nhân sự : Uỷ viên
- Phòng Quản lý chất lợng: Uỷ viên
- Ban An toàn lao động: Uỷ viên
Loại mức hiện nay đang sử dụng chủ yếu trong Công ty là Msl và Mtg.
+ Khi thấy cần thiết phải xây dựng mức mới, cán bộ định mức lao động tiến
hành xây dựng mức theo phơng pháp thống kê kinh nghiệm thu thập số liệu
thống kê trong một thời gian về sản lợng và lao động để tính năng suất lao động
bình quân, từ đó đa ra mức.
+ Phòng Quản lý sản xuất tham khảo ý kiến các phân xởng đợc làm mức, sau
đó đa lên hội đồng định mức đánh giá. Nếu mức đợc duyệt sẽ đa xuống các
phân xởng, các tổ sản xuất áp dụng thử. Phòng Kỹ thuật tiếp tục theo dõi việc
thực hiện mức và đánh giá phù hợp để kịp thời điều chỉnh mức.
Nhận xét: Phơng pháp và cách xây dựng mức lao động của Công ty đơn
giản, dễ xác định, không mất nhiều thời gian và chi phí. Song do việc định mức
mang tính thống kê kinh nghiệm, do vậy có ảnh hởng đến chất lợng của mức
cũng nh kết quả sản xuất. Cần lựa chọn những phơng pháp xây dựng mức tiên
14

So sánh hiệu quả của hai chế phẩm sinh học PM-6 và enchoice trong xử lý nước thải của quá trình sản xuất mủ cao su

iii
TÓM TẮT
Khóa luận: “SO SÁNH HIỆU QUẢ CỦA HAI CHẾ PHẨM SINH HỌC PM-6
VÀ ENCHOICE TRONG XỬ LÝ NƯỚC THẢI CỦA QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT
MỦ CAO SU” nghiên cứu về khả năng xử lí nước thải cao su của hai chế phẩm sinh
học ENCHOICE và PM-6. Từ đó đưa ra kết quả so sánh về hiệu quả xử lí của hai chế
phẩm ENCHOICE và PM-6.
Tiến hành thí nghiệm bố trí theo kiểu 1 yếu tố và được bố trí hoàn toàn ngẫu
nhiên RCBD (Randomized Complete Block Design) với 3 nghiệm thức và 5 khối
tương ứng với 5 lần lặp lại.
1. Không dùng chế phẩm (DC).
2. Bổ sung chế phẩm ECHOICE (EM).
3. Bổ sung chế phẩm PM-6 (PM).
Tiến hành phân tích các chỉ tiêu: Đánh giá cảm quan, N-NH
3
, H
2
S, BOD, COD,
pH. Từ đó đưa ra kết quả so sánh giữa các nghiệm thức.
Kết quả đạt được:
- Có sự khác biệt giữa hai chế phẩm ENCHOICE và PM-6 trong việc xử lí
nước thải cao su.
+ ENCHOICE cho kết quả tốt hơn trong khả năng xử lí mùi (đánh giá cảm
quan, N-NH
3
, H
2
S).
+ PM-6 cho kết quả tốt hơn về các chỉ tiêu BOD, COD.

iv
Mục Lục
Đề Mục Trang

Lời Cám Ơn ii
Tóm tắt iii
Mục lục iv
Danh mục các bảng vii
Danh mục các biểu đồ vii
Danh mục các sơ đồ vii
Danh mục các hình viii
PHẦN 1. Mở đầu 1
1.1.Đặt vấn đề 1
1.2.Mục đích 2
1.3.Mục Tiêu 2
1.4.Yêu cầu 2
1.5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 2
1.6.Đối tượng nghiên cứu 2
1.7.Ý nghĩa thực tiễn 2
PHẦN 2. Tổng quan tài liệu 3
2.1.Tình hình ô nhiễm nước thải công nghiệp 3
2.1.1.Tình hình ô nhiễm nước ở Việt Nam 3
2.1.2.Hiện trạng hệ thống xử lí nước thải ở Việt Nam 3
2.1.3.Các công nghệ ứng dụng xử lí nước thải 4
2.1.4.Tình hình chung của nhà máy chế biến mủ cao su K’Dang 4
2.2.Các yếu tố gây ô nhiễm trong sản xuất mủ cao su 6
2.2.1.Các yếu tố gây ô nhiễm 6
2.2.2.Sự tác động của nước thải cao su lên môi trường 7
2.2.3.1. Ô nhiễm không khí 7
2.2.3.2. Sự ô nhiễm nước 7
2.2.3.2. Sự ô nhiễm đất 7
2.3.Các phương pháp xử lí nước thải 7
2.3.1. Phương pháp xử lí cơ học 7
v
2.3.2. Phươngpháp xử lí hóa học 8
2.3.3. Phương pháp xử lí sinh học 8
2.3.4.Xử lí cặn(bùn) của nước thải 9
2.4.Các chỉ tiêu đánh giá và xác định nước thải 11
2.4.1.Oxy hòa tan ( DO-Dissolved Oxygen) 11
2.4.2. Nhu cầu oxy sinh hóa(BOD-Biochemical Oxygen Demand) 12
2.4.3. Nhu cầu oxy hóa học(COD-Chemical Oxygen Demand) 12
2.4.4.pH 12
2.4.5.Hàm lượng N-NH
3
13
2.4.6.Hydrosulful(H
2
S) 13
2.4.7.Mùi 13
2.5. Giới thiệu hai chế phẩm PM-6 và ENCHOICE 14
2.5.1.Chế phẩm PM-6 14
2.5.1.1. Giới thiệu chung 14
2.5.1.2. Công dụng chế phẩm 14
2.5.1.3. Ứng dụng chế phẩm trong xử lí nước thải 14
2.5.2.Chế phẩm ENCHOICE 15
2.5.2.1. Giới thiệu chung 15
2.5.2.1. Thành Phần 15
2.5.2.3. Công dụng của chế phẩm 15
2.5.2.4. Tính chất hoạt động 16
2.5.2.5. Các đề tái ứng dụng của chế phẩm 17
PHẦN 3. Vật liệu và Phƣơng pháp thí nghiệm 18
3.1.Thời gian và địa điểm 18
3.1.1.Thời gian 18
3.1.2.Địa điểm 18
3.2.Vât Liệu 18
3.3.Phương pháp tiến hành 19
3.3.1.Mô tả thí nghiệm 19
3.3.2.Bố Trí thí nghiệm 19


vi
3.3.3.Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xử lí 20
3.3.3.1.Đánh giá cảm quan(mùi) 20
3.3.3.2.Chỉ tiêu hóa lí 20
3.3.4.Phương pháp xử lí số liệu 21
PHẦN 4. Kết quả và thảo luận 22
4.1.Đánh giá cảm quan(mùi) 22
4.2.N-NH
3
24
4.3.H
2
S 26
4.4.BOD 27
4.5.COD 29
4.6. pH 31
PHẦN 5. Kết Luận và kiến nghị 33
5.1.Kết luận 33
5.2.Kiến Nghị 33
PHẦN 6. Tài liệu Tham Khảo 34
PHỤ LỤC.










vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Bảng chỉ tiêu Việt Nam về nước thải.
Bảng 4.1. Bảng 4.1 Kết quả đánh giá tổng hợp mùi (ý kiến)
Bảng 4.2: Hàm lượng N-NH3 trung bình của các nghiệm thức (sau xử lí)
Bảng 4.3: Hàm lượng trung bình H2S các nghiệm thức sau xử lí
Bảng 4.4: BOD trung bình của các nghiệm thức sau xử lí
Bảng 4.5: COD trung bình của các nghiệm thức sau xử lí
Bảng 4.6: pH trung bình của các nghiệm thức sau xử lí
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 4.1. Ý kiến đánh giá tổng hợp mùi
Biểu đồ 4.2. Hàm lượng N-NH3 trung bình của các nghiệm thức (sau xử lí).
Biểu đồ 4.3. Tỷ lệ giảm N-NH3 trung bình so với đầu vào
Biểu đồ 4.4. Hàm lượng H2S trung bình các nghiệm thức sau xử lí
Biểu đồ 4.5. Tỷ lệ giảm H2S trung bình so với đầu vào
Biểu đồ 4.6. BOD trung bình của các nghiệm thức sau xử lí
Biểu đồ 4.7. Tỷ lệ giảm BOD trung bình so với đầu vào
Biểu đồ 4.8. Hàm lượng COD trung bình các nghiệm thức sau xử lí
Biểu đồ 4.9. Tỷ lệ giảm COD trung bình so với đầu vào
Biểu đồ 4.10. pH trung bình so với đầu vào
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1. Dây chuyền xử lí nước thải cao su








viii
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1. Nhà máy chế biến mủ cao su K’Dang
Hình 2.2. Sản xuất tại nhà máy
Hình 2.3. Hệ thống xử lí nước thải đang xây dựng
Hình 2.4. Chế phẩm PM-6
Hình 2.5. Chế phẩm ENCHOICE
Hình 3.1. Vị trí lấy mẫu
Hình 4.1. Xô chứa ENCHOICE
Hình 4.2. Xô chứa PM-6




1
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
Sản xuất mủ cao su đem lại nguồn lợi lớn về kinh tế cho nước ta, nhưng ta
không thể không quan tâm đến một lượng nước thải lớn từ việc sản xuất mủ cao su.
Các nhà máy sản xuất và chế biến mủ cao su tạo ra một lượng nước thải lớn có độ ô
nhiễm cao, gây mùi khó chịu nếu như không được xử lí kĩ. Việc xử lí nước thải ở các
nhà máy cao su phải được quan tâm từ giai đoạn thiết kế, nước thải phải xử lí trước khi
đổ ra nguồn. Việc xử lí tốt nước thải trong chế biến mủ cao su sẽ có lợi cho chúng ta
trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, có thể dùng lại nguồn nước thải qua xử lí để
sản xuất mủ cao su.
Nhận thức rằng sự phát triển công nghiệp, quá trình đô thị hóa, hiện đại hóa có
liên quan đến sự khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên nhưng vẫn giữ
được môi trường trong lành, Công ty Cao Su MangYang trực thuộc tổng công ty cao su
Việt Nam đang đầu tư qui trình kỹ thuật và công nghệ cũng như phương án xử lý chất
thải tại Nhà máy chế biến mủ cao su K’Dang huyện Đak Đoa tỉnh Gia Lai; nhằm đảm
bảo cho sự phát triển khu vực, không tạo ra tác hại lớn gây ô nhiễm môi trường.
Song song với việc chú trọng xây dựng hệ thống xử lí nước thải phù hợp thì
việc sử lí nước thải bằng phương pháp sinh học (Biological treatment process) thường
được áp dụng như một quy trình công nghệ cho hiệu quả xử lí cao đối với nước thải
giàu chất hữu cơ và thân thiện với môi trường. Một số phương pháp xử lí sinh học như:
sử dụng khả năng sống và hoạt động của vi sinh vật để phân hủy các chất hữu cơ trong
nước thải; dùng chế phẩm sinh học để xử lí, và chế phẩm sinh học có hiệu quả cao đối
với xử lí mùi. Việc sử dụng chế phẩm sinh học hợp lí đem lại hiệu quả về mặt xử lí và
kinh tế ảnh hưởng lớn đến quá trình xử lí nước thải cao su.
Xuất phát từ thực tế này, được sự cho phép của của Bộ Môn Công nghệ Sinh
Học – Trường Đại Học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh, công ty cao su MangYang, dưới
sự hướng dẫn của Tiến sĩ Bùi Xuân An, tôi tiến hành thực hiện khóa luận tốt nghiệp:
“SO SÁNH HIỆU QUẢ CỦA HAI CHẾ PHẨM SINH HỌC PM-6 VÀ
ENCHOICE TRONG XỬ LÝ NƢỚC THẢI CỦA QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT MỦ
CAO SU”


2
1.2. Mục đích
So sánh khả năng xử lí nước thải cao su của hai chế phẩm sinh học ENCHOICE
và PM-6
1.3. Mục tiêu
Phân tích, đánh giá khả năng xử lí của 2 chế phẩm trên; đưa ra kết quả và phân
tích so sánh
1.4. Yêu cầu
+ Đánh giá khả năng xử lí của 2 chế phẩm qua các chỉ tiêu
- Cảm quan về mùi
- Các chỉ tiêu về vật lí, hóa học, sinh học.
+ So sánh khả năng xử lí của 2 chế phẩm ENCHOICE và PM-6 : đặc biệt khả
năng xử lí về mùi.
1.5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Thời gian nghiên cứu từ 15-03-2006 đến 30-07-2006
- Nước thải chưa qua các giai đoạn xử lí khác.
- Thực hiện nghiên cứu ở qui mô phòng thí nghiệm.
1.6.Đối tƣợng Nghiên cứu
- Nước thải được lấy tại nhà máy chế biến mủ cao su K’Dang thuộc công ty cao
su MangYang tại huyện Đak Đoa tỉnh Gia Lai.
1.7. Ý nghĩa thực tiễn
- So sánh, đánh giá được hiệu quả xử lí chế phẩm PM-6 (được sản xuất trong
nước) và ENCHOICE ( được sản xuất tại Mĩ).








3
PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1.Tình hình ô nhiễm nƣớc thải công nghiệp
2.1.1. Tình hình ô nhiễm nƣớc ở Việt Nam
Theo Cục Bảo Vệ Môi Trường thuộc Bộ Tài Nguyên Môi Trường Việt Nam[7],
hiện nay tình hình ô nhiễm nước thải do quá trình sản xuất công nghiệp ở Việt Nam rất
đáng lo ngại. Nước thải gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước sinh hoạt của
người dân.
Như ở nguồn nước sông Sài Gòn – Đồng Nai, nơi cung cấp nước cho
Tp. Hồ Chí Minh, Biên Hòa, Thủ Dầu Một đang bị ô nhiễm nặng nề. Kết quả kiểm tra
mới đây cho thấy các tiêu chuẩn vệ sinh đều không đạt yêu cầu. Qua kết quả quan trắc
mới nhất của Viện Tài Nguyên và Môi Trường (Khoa Môi Trường-Tài Nguyên, Đại
học quốc gia Tp. Hồ Chí Minh)[10] thực hiện từ mẫu nước lấy ở khu vực sông
Sài Gòn – Đồng Nai cho thấy tình hình nước ở đây đang có chiều hướng xấu đi, đặc
biệt các chỉ tiêu về BOD, COD, DO đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép của nguồn nước
mặt. Nếu ô nhiễm hữu cơ như vậy thì tôm cá khó mà sống được (BOD=62mg/l). Vì
vậy các cơ quan Tài Nguyên-Môi Trường cần sớm cảnh báo và có biện pháp kiểm tra
các cở sở sản xuất thải nước thải ô nhiễm ra các khu vực sông.
Nước thải công nghiệp chưa qua xử lí gây ảnh hưởng lớn đến nước ngầm: Theo
báo cáo của tổ chức UNICEF thì tình hình ô nhiễm asen trong nước ngầm ở Hà Nội là
nghiêm trọng và tình hình có chiều hướng ngày càng xấu đi. Không chỉ riêng gì Hà
Nội và các tỉnh thành khác trên nước ta cũng bị ô nhiễm asen rất cao (Một khảo sát của
UNICEF với 12461 mẫu nước tại các giếng khoan ở 12 tỉnh thành).
Vì vậy xử lí tốt nguồn nước trong sản xuất công nghiệp mang lại sự trong sạch
cho môi trường và đảm bảo cuộc sống của người dân.
2.1.2. Hiện trạng hệ thống xử lí nƣớc thải ở Việt Nam
Theo CIRENet [11], Trong cuộc hội thảo về xử lí nước thải công nghiệp và đô
thị (4/2003), TS. Phạm Minh Tân – Phó giám đốc Sở KHCN&MT tp. Hồ Chí Minh
cho biết đây là vấn đề hết sức là bức bách. Gần như tất cả các doanh nghiệp vừa và
nhỏ trên Việt Nam đều chưa có hệ thống xử lí nước thải, ngoài ra Tp. Hồ Chí Minh
còn 12 khu công nghiệp chưa có hệ thống xử lí chất thải.
4
Hầu hết các nhà máy sản xuất mủ cao su trước đây đều chưa có hệ thống xử lí
chất thải, và hiện nay thì nhiều công ty sản xuất mủ cao su trong nước đang đầu tư hệ
thống xử lí nước thải hiện đại theo tiêu chuẩn về môi trường của Việt Nam. Như Gia
Lai: công ty cao su MangYang và công ty cao su Chư Sê đang xây dựng hệ thống xử lí
chất thải đạt tiêu chuẩn và chất lượng. Ở Bình Phước đang xây dựng hệ thống xử lí
chất thải với vốn đầu tư 17 tỉ đồng với công suất 2500m
3
/ngày đêm [9]. Ở Đồng Nai
thì hầu hết các nhà máy chế biến mủ cao su đã có hệ thống xử lí nước thải cao su.
2.1.3. Các công nghệ ứng dụng xử lí nƣớc thải
- Phương pháp xử lí nước thải theo công nghệ Glowtec Enviroment – công ty
chuyên về xử lí nước thải ở Singapore. Dùng bùn sinh học để xử lí nước thải cao su
trong quá trình xử lí sinh học (theo CIRENet [11]).
- Phương pháp xử lí nước thải bằng hệ thống đất ngập nước nhân tạo: có liên
quan tới quá trình vật lí, hóa học, đặc biệt là sinh học xảy ra trong đó. Từ kết quả
nghiên cứu cho thấy tất cả các thông số ô nhiễm như DO, BOD
5
, COD, N-NH
3
, PO
4
3-
,
SS đều giảm đáng kể, pH về mức trung tính. Hệ thống xử lí này chủ yếu dùng xử lí
nước thải chứa nhiều chất hữu cơ như: nước thải nhà máy chế biến giấy, chế biến thực
phẩm, bia rượu, cà phê và các cơ sở giết mổ [4]
- Dùng chế phẩm sinh học để xử lí nước thải công nghiệp: dùng chế phẩm
ENCHOICE xử lí nước thải trong quá trình chế biến mủ cao su (theo công ty
Envoromental Choices tại Việt Nam[8]). Dùng chế phẩm sinh học PM-6 trong xử lí
mùi hôi nước thải ( theo Công ty Công trình Đô Thị Ninh Thuận [6])
2.1.4. Tình hình chung của nhà máy chế biến mủ cao su K’Dang
Theo Công ty cao su MangYang [2], nhà máy chế biến mủ cao su K’Dang nằm
trên địa bàn 13 xã thuộc 3 huyện của tỉnh Gia Lai. Hiện nhà máy đang sản xuất với sản
phẩm chủ yếu là mủ tờ với công suất 2500 tấn/năm. Trong tương lai nhà máy sẽ đầu tư
dây chuyên sản xuất mủ tạp để chế biến những sản phẩm dư thừa còn sót lại trong quá
trình sản xuất mủ tờ với công suất 5000 tấn/năm. Ước tính mỗi tấn cao su tạp được sản
xuất tiêu thụ 25m
3
nước và 20m
3
nước cho một tấn mủ tờ.

Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động phần 4

Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
1 0 0 0
0 1 0 0
3. Lệnh BLKBUILD, CONNECT
a) Công dụng:
Chuyển sơ đồ khối thành mô hình không gian trạng thái.
b) Cú pháp:
blkbuild
[aa,bb,cc,dd] = connect(a,b,c,d,Q,inputs,outputs)
c) Giải thích:
[aa,bb,cc,dd] = connect(a,b,c,d,Q,inputs,outputs) tạo ra các ma trận mô hình không gian trạng
thái (ac,bc.cc,dc) của hệ thống trong sơ đồ khối, các ma trận (a,b,c,d) và ma trận Q (ma trận cho
biết sự kết nối bên trong hệ thống). Vector inputs và outputs dùng để chọn các ngõ vào và ngõ ra
sau cùng cho hệ thống (ac,bc,cc,dc).
Việc thực hiện xây dựng mô hình dùng lệnh connect được thực hiện qua các bước:
c.1) Xác đònh hàm truyền hay hệ thống không gian trạng thái: nhập các hệ số số của tử số và
mẫu số mỗi hàm truyền sử dụng tên biến n1, n2, n3, …, và d1, d2, d3,… hoặc nhập ma trận
(A,B,C,D) sử dụng tên biến a1, b1, c1, d1; a2, b2, c2, d2; a3, b3, c3, d3,…
c.2) Xây dựng mô hình không gian trạng thái chưa nối: hình thành mô hình bao gồm tất cả
hàm truyền chưa được kết nối. Điều này được thực hiện bằng cách lặp đi lặp lại lệnh append cho
các khối không gian trạng thái hay tf2ss và append cho các khối hàm truyền. tf2ss có thể chuyển
mỗi khối thành hệ không gian trạng thái nhỏ sau đó dùng lệnh append để tập hợp các khối nhỏ
thành một mô hình hoàn chỉnh.
c.3) Chỉ ra các kết nối bên trong: xác đònh ma trận Q chỉ ra cách kết nối các khối của sơ đồ
khối. Trong một hàng của ma trận Q thành phần đầu tiên là số ngõ vào. Những thành phần tiếp
theo chỉ các ngõ đượïc nối vào ngõ vào trên.
Ví dụ: nếu ngõ vào 7 nhận các ngõ vào khác từ ngõ ra 2, 15 và 6 trong đó ngõ vào âm thì
hàng tương ứng trong Q là [7 2 -15 6].
c.4) Chọn ngõ vào và ngõ ra: tạo các vector inputs và outputs để chỉ ra ngõ vào và ngõ ra nào
được duy trì làm ngõ vào và ngõ ra của hệ thống.
Ví dụ: nếu ngõ vào 1, 2 và 15 và ngõ ra 2 và 7 được duy trì thì inputs và outputs là:
inputs = [1 2 15]
outputs = [2 7]
c.5) Kết nối bên trong: dùng lệnh:
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 5 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
[ac,bc,cc,dc] = connect(a,b,c,d,Q,inputs,outputs) lệnh này lấy thông tin trong ma trận Q tiến
hành nối chéo các khối tạo thành hệ thống với các ngõ vào và các ngõ ra được chọn bởi biến
inputs và outputs.
d) Ví du ï:
Xét sơ đồ khối của hệ MIMO (Mylti Input Milti Output) sau:
Để tạo ra mô hình không gian trạng thái của hệ thống này, ta sử dụng các lệnh sau:
% Khai báo hàm truyền khâu (1):
n1 = 10;
d1 = [1 5];
% Khai báo các ma trận của hệ không gian trạng thái (2):
a2 = [1 2
-5 3];
b2 = [2 -4
6 5];
c2 = [-3 9
0 4];
d2 = [2 1
-5 6];
% Khai báo hàm truyền khâu điều khiển (3):
n3 = 2*[1 1];
d3 = [1 2];
% Khai báo số khâu của sơ đồ khối:
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 6 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
u
c

Hệ thống KGTT
= Ax + Bu
y = Cx + Du
1
2

3
-
+
u
2
u
1
y
1
y
2
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
nblocks = 3;
% Thực hiện các lệnh kết nối:
blkbuild;
% Khai báo ma trận điều khiển kết nối bên trong (Q):
Q = [3 1 -4
4 3 0];
inputs = [1 2]
outputs = [2 3];
[ac,bc,cc,dc] = connect(a,b,c,d,Q,inputs,outputs)
Và ta được hệ thống có các ma trận ac, bc, cc, dc như sau:
ac =
-5.0000 0 0 0
-3.0769 1.0000 4.4615 -6.6154
3.8462 -5.0000 -0.0769 0.7692
4.6154 0 0.3077 -1.0769
bc =
1.0000
0 -1.0769
0 9.8462
0 -0.3846
cc =
0.7692 -3.0000 8.3846 0.1538
4.6154 0 0.3077 0.9231
dc =
0 2.7692
0 -0.3846
Hệ thống này có 2 ngõ vào là 1 và 2 và có 2 ngõ ra là 2 và 3.
4. Lệnh CLOOP
a) Công dụng:
Hình thành hệ thống không gian trạng thái vòng kín.
b) Cú pháp:
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 7 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
[ac,bc,cc,dc] = cloop(a,b,c,d,sign)
[ac,bc,cc,dc] = cloop(a,b,c,d,inputs,outputs)
[numc,denc] = cloop(num,den,sign)
c) Giải thích:
cloop tạo ra hệ thống vòng kín bằng cách hồi tiếp các ngõ ra và các ngõ vào của hệ thống.
Tất cả các ngõ vào và ngõ ra của hệ vòng hở được giữ lại trong hệ vòng kín. cloop sử dụng được
cho cả hệ liên tục và gián đoạn.
[ac,bc,cc,dc] = cloop(a,b,c,d,sign) tạo ra mô hình không gian trạng thái của hệ vòng kín bằng
cách hồi tiếp tất cả ngõ ra tới tất cả các ngõ vào.
sign = 1: hồi tiếp dương.
sign = -1: hồi tiếp âm.
Nếu không có tham số sign thì xem như là hồi tiếp âm.
Kết quả ta được hệthống vòng kín:
[ ] [ ]
uDIBxCDIBAx
11
.
)()(
−−
+±= 
[ ] [ ]
uCIDxCDIDCy
11
)()(
−−
+±= 
trong đó dấu “-“ ứng với hồi tiếp dương và dấu “+” ứng với hồi tiếp âm.
[numc,denc]= cloop(num,den,sign) thực hiện hồi tiếp đơn vò với dấu được cho bởi tham số
sign để tạo ra hệ thống vòng kín có hàm truyền đa thức.
)()(
)(
)(1
)(
)(
)(
snumsden
snum
sG
sG
sden
snum

==
[ac,bc,cc,dc] = cloop(a,b,c,d,outputs,inputs) thực hiện hồi tiếp các ngõ ra được chỉ đònh trong
vector outputs về ngõ vào được chỉ đònh rõ trong vector inputs để tạora mô hình không gian trạng
thái của hệ vòng kín.
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 8 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
System
y u +
±
Hệ thống vòng kín
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
Vector outputs chứa chỉ số các ngõ ra nào được hồi tiếp về ngõ vào. Trong trường hợp này,
hồi tiếp dương được sử dụng. Muốn chọn hồi tiếp âm, ta dùng tham số –inputs thay cho inputs.
d) Ví dụ:
Xét hệ không gian trạng thái (a,b,c,d) có 5 ngõ ra và 8 ngõ vào. Để hồi tiếp các ngõ ra 1, 3 và
5 về các ngõ vào 2, 8 và 7 và chọn hồi tiếp âm.
outputs = [1 3 5];
inputs = [2 8 7];
[ac,bc,cc,dc] = cloop(a,b,c,d,outputs,-inputs)
Cho hệ không gian trạng thái:
[ ]






+=
2
1
21
.
u
u
BBAxx












+






=






2
1
2221
1211
2
1
2
1
u
u
DD
DD
x
C
C
y
y
Giả sử vòng kín được tạo ra bằng cách hồi tiếp ngõ ra y
2
về ngõ vào u
2
thì ta được hệ không
gian trạng thái:
[ ] [ ]






±+±=
2
1
2212122
.
u
u
EBEDBBxECBAx












±
±
+






±
±
=






2
1
22212221
12211211
2222
2121
2
1
u
u
EDEDDD
EDEDDD
x
ECDC
ECDC
y
y
trong đó E = (I

D
2
D
1
)
-1
với I là ma trận đơn vò.
Các biểu thức trên đều đúng cho mô hình gián đoạn khi thay phép vi phân bằng phép sai phân
và hàm truyền trong mặt phẳng z thay cho hàm truyền trong mặt phẳng s. Chú ý: ma trận (I


D
2
D
1
)
-1
phải có thể nghòch đảo được.

5. Lệnh FEEDBACK
a) Công dụng:
Kết nối hồi tiếp hai hệ thống.
b) Cú pháp:
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 9 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
System
Outputs
Inputs
u
1


u
2


y
1


y
2


+

±
Hệ thống vòng kín
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
[a,b,c,d] = feedback(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2)
[a,b,c,d] = feedback(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2,sign)
[a,b,c,d] = feedback(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2, inputs1, outputs1)
[num,den] = feedback(num1,den1, num2,den2)
[num,den] = feedback(num1,den1, num2,den2,sign)
c) Giải thích:
[a,b,c,d] = feedback(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2,sign) tạo ra hệ thống không gian trạng thái tổ
hợp với kết nối hồi tiếp của hệ thống 1 và 2:
Hệ thống hồi tiếp được tạo ra bằng cách nối các ngõ ra của hệ thống 1 tới các ngõ vào của hệ
thống 2 và các ngõ ra của hệ thống 2 tới các ngõ vào của hệ thống 1.
sign = 1: Hồi tiếp dương.
sign = -1: Hồi tiếp âm.
Nếu bỏ qua tham số sign thì lệnh sẽ hiểu là hồi tiếp âm.
Sau khi hồi tiếp ta thu được thống:
1
1212
121
2
1
222122212
211211
.
2
.
1
)(
)(
u
DEDIDB
DEDIB
x
x
ECDBACEDDBCB
ECBCEDBA
x
x






±
±
+












±±
±±
=









[ ] [ ]
1121
2
1
2112111
( uDEDID
x
x
ECDCEDDCy ±+






±±=
trong đó:
E = (I

D
2
D
1
)
-1
với I là ma trận đơn vò, dấu “-“ ứng với hồi tiếp dương và dấu “+” ứng với
hồi tiếp âm.
[num,den] = feedback(num1,den1, num2,den2,sign) tạo ra hàm truyền đa thức của hệ thống
hồi tiếp.
sign = 1: Hồi tiếp dương.
sign = -1: Hồi tiếp âm.
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 10 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
System 1
System 2
u
2
y
2

y
1
u
1

+
±
Hệ thống hồi tiếp
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
Nếu bỏ qua tham số sign thì lệnh sẽ hiểu là hồi tiếp âm.
Hàm truyền của hệ thống là:
)()()()(
)()(
)()(1
)(
)(
)(
2121
21
21
1
snumsnumsdensden
sdensnum
sGsG
sG
sden
snum

==
[a,b,c,d] = feedback(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2, inputs1, outputs1) tạo ra hệ thống hồi tiếp bằng
cách hồi tiếp các ngõ ra trong outputs của hệ thống 2 tới các ngõ vào trong inputs của hệ thống 1.
Vector inputs 1 chứa các chỉ số ngõ vào của hệ thống 1 và chỉ ra ngõ ra nào của hệ thống 1
được chọn hôi tiếp. Vector outputs1 chứa các chỉ số ngõ ra của hệ thống 1 và chỉ ra ngõ ra nào của
hệ thống 1 được hồi tiếp về ngõ vào của hệ thống 2. Trong hệ thống này, hồi tiếp là hồi tiếp
dương. Nếu muốn dùng hồi tiếp âm thì dùng tham số –inputs thay cho inputs1.
d) Ví dụ:
Kết nối khâu có hàm truyền
3
152
)(
2
2
++
++
=
ss
ss
sG
với khâu hồi tiếp có hàm truyền
10
)2(5
)(
+
+
=
s
s
sH
theo dạng hồi tiếp âm như sau:
numg = [2 5 1];
deng = [1 2 3];
numh = [5 10];
denh = [1 10];
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 11 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
System 1

System 1

System 2
outputs1 inputs1
v z
y
1


y
2


u
2


u
1


+
±
Hệ thống hồi tiếp
G(s)
H(s)
+
-
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
[num,den] = feedback(numg, deng, numh, denh);
Kết quả:
num =
2 25 51 10
den =
11 57 78 40
6. Lệnh PARALLEL
a) Công dụng:
Nối song song các hệ thống.
b) Cú pháp:
[a,b,c,d] = parallel(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2)
[a,b,c,d] = parallel(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2, in1, in2, out1, out2)
[num,den] = parallel(num1,den1, num2,den2)
c) Giải thích:
[a,b,c,d] = parallel(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2) nối song song 2 hệ thống tạo thành hệ thống tổ
hợp có ngõ ra là tổng các ngõ ra của 2 hệ thống y = y
1
+ y
2
và các ngõ vào được nối lại với nhau.
Cuối cùng, ta có hệ thống:
u
B
B
x
x
A
A
x
x






+












=








2
1
2
1
2
1
2
.
1
.
0
0
y = y
1
+ y
2
= [C
1
+ C
2
] + [D
1
+ D
2
]u
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 12 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
System 1
System 2
y
1
y
2
u
1
u
2
+
+
u y
Hệ thống song song
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
[num,den] = parallel(num1,den1, num2,den2) tạo ra hàm truyền đa thức của hệ thống nối
song song. num và den chứa các hệ số đa thức theo thứ tự giảm dần số mũ của s.
Kết quả ta có hàm truyền:
)()(
)()()()(
)()(
)(
)(
21
1221
21
sdensden
sdensnumsdensnum
sGsG
sden
snum
+
=+=
[a,b,c,d] = parallel(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2, in1, in2, out1, out2) nối song song 2 hệ thống để
tạo thành một hệ thống tổ hợp. Các ngõ vào của hệ thống 1 được nối với các ngõ vào của hệ
thống 2 và các ngõ ra của hệ thống 1 và 2 được cộng lại với nhau cho ra ngõ ra chung của hệ
thống.
Vector in1 chứa chỉ số các hệ thống vào của hệ thống 1 và chỉ ra ngõ vào nào nối với ngõ vào
tương ứng của hệ thống 2 được chỉ ra trong vector in2. Tương tự, vector out1 chứa chỉ số các ngõ ra
của hệ thống 1 và chỉ ra ngõ ra nào là ngõ ra tổng của các ngõ ra tương ứng của hệ thống 2 được
chỉ ra trong vector out2.
Các ngõ vào của hệ thống song song bao gồm các ngõ vào được nối và các ngõ vào không
nối. Tương tự, ngõ ra của hệ thống song song gồm các ngõ vào đã nối và các ngõ vào chưa nối của
cả hai hệ thống.
Parallel sử dụng cho cả hệ thống liên tục và hệ thống gián đoạn.
d) Ví dụï:
Nối 2 khâu có hàm truyền G(s) và H(s) thành hệ thống song song:
4
3
)(
+
=
s
sG
42
42
)(
2
++
+
=
ss
s
sH
numg = 3;
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 13 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
System 1
System 2
z
1
z
2
v
1
v
2
u
1
u
2
y
2
y
1
+
+
u y
Hệ thống song song
Khảo sát ứng dụng MATLAB trong điều khiển tự động
deng = [1 4];
numh = [2 4];
denh = [1 2 3];
[num,den] = parallel(numg, deng, numh, denh);
và ta được hệ thống song song có hàm truyền
G’(s) = num(s)/den(s) với các hệ số:
num = [0 5 18 25]
den = [1 6 11 12]
7. Lệnh SERIES
a) Công dụng:
Nối nối tiếp hai hệ thống không gian trạng thái.
b) Cú pháp:
[a,b,c,d] = series(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2)
[a,b,c,d] = series(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2, outputs1, inputs2) [num,den]
= series(num1,den1, num2,den2)
c) Giải thích:
Lệnh [a,b,c,d] = series(a1,b1,c1,d1,a2,b2,c2,d2) nối các ngõ ra của hệ thống 1 với các ngõ vào
của hệ thống 2, u
2
= y
1
.
Để được hệ thống:
1
12
1
2
1
212
1
2
.
1
.
0
u
DB
B
x
x
ACB
A
x
x






+












=








[ ] [ ]
112
2
1
2122
uDD
x
x
CCDy +






=
[num,den] = series(num1,den1, num2,den2) tạo ra hàm truyền đa thức của hệ thống nối tiếp.
num và den chứa các hệ số đa thức theo chiều giảm dần số mũ của s. Hệ thống nối tiếp có hàm
truyền như sau:
Thực hiện: PHẠM QUỐC TRƯỜNG - 14 - GVHD: PHẠM QUANG HUY
System 1 System 2
u
1


y
1
u
2


y
2
Hệ thống nối tiếp

Hoàn thiện các hình thức trả lương, trả thưởng tại C.ty Xây dựng sông Đà 8

Tiền lơng tối thiểu là mức lơng để trả cho ngời lao động làm công việc đơn
giản nhất( không qua đào tạo) với điều kiện lao động và môi trờng làm việc bình
thờng.
Luật hoá mức lơng tối thiểu nhằm hạn chế sự giãn cách quá lớn giữa tiền l-
ơng danh nghĩa và tiền lơng thực tế, là hình thức can thiệp của chính phủ vào
chính sách tiền lơng trong điều kiện thị trờng lao động luôn có số cung tiềm tàng
hơn số cầu.
2.3.2. Tiền lơng tối thiểu điều chỉnh trong doanh nghiệp.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có lợi nhuận, thực hiện đầy
đủ nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nớc, nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiềm y tế cho ngời
lao động theo đúng quy định. Bảo đảm tăng tiền lơng bình quân thì đợc phép áp
dụng hệ số điều chỉnh tăng thêm trong khung quy định để xác định tiền lơng tối
thiểu của doanh nghiệp.
Hệ số điều chỉnh tăng thêm đợc xác định nh sau:
K
đc
= K
1
+ K
2
Trong đó:
K
đc
: Hệ số điều chỉnh tăng thêm.
K
1
: Hệ số điều chỉnh theo vùng.
K
2
: Hệ số điều chỉnh theo ngành.
Khi đó tiền lơng tối thiểu tối đa doanh nghiệp đợc phép áp dụng là:
TL
minđc
= TL
min
x ( 1+ K
đc
)
Trong đó:
TL
minđc
: Tiền lơng tối thiểu tối đa doanh nghiệp đợc áp dụng.
TL
min
: Là mức lơng tối thiểu chung do nhà nớc quy định cũng là giới
hạn dới của khung lơng tối thiểu.
Nh vậy khung lơng tối thiểu của doanh nghiêp là TL
min
đến TL
minđc
Doanh nghiệp có thể lựa chọn một mức lơng tối thiểu bất kỳ trong khung
này sao cho phù hợp với hiệu quả sản xuất kinh doanh và khả năng thanh toán chi
trả cho mình.
3. ý nghĩa và vai trò của tiền lơng trong sản xuất kinh doanh.
5
3.1. ý nghĩa.
Đối vối ngời sử dụng lao động, tiền lơnglà một yếu tố cấu thành chi phí sản
xuất - kinh doanh. Do đó nó đòi hỏi phải đợc sử dụng một cách hợp lý cùng với
các yếu tố đầu vào khác để đem lại hiệu quả cao trong sản xuất kinh doanh.
Đối với ngời lao động, tiền lơng là nguồn thu nhập chủ yếu, ảnh hởng trực
tiếp đến mức sống của họ. Do vậy tiền lơng góp phần tạo động lực để ngời lao
động phát triển nâng cao trình độ và khả năng lao động của mình.
Khi doanh nghiệp trả lơng thoả đáng cho ngời lao động sẽ góp phần làm
cho ngời lao động yên tâm làm việc, tạo ra sự gắn bó chặt chẽ giữa ngời lao động
với doanh nghiệp, xoá bỏ ngăn cách giữa ngời chủ và ngời lao động làm cho ngời
lao động có trách nhiệm hơn, tự giác hơn trong công việc.
Ngợc lại, nếu doanh nghiệp trả lơng không thoả đáng cho ngời lao động thì
chất lợng công việc sẽ bị giảm sút ngời lao động làm việc không nhiệt tình kém
hiệu quả. Biểu hiện rõ nhấy là tình trạng cắt xén thời gian làm việc, sự lãng phí
nguyên vật liệu, sự di chuyển lao động sang doanh nghiệp khác có mức lơng hấp
dẫn hơn
3.2.Vai trò.
Các nhu cầu tối thiểu của con ngời nh ăn mặc, ở, sinh hoat là không thể
thiếu đợc. Điều này chỉ có thể đợc giải quyết bằng tiền lơng thông qua lao động.
Nh vậy, tiền lơng là công cụ đắc lực, là động cơ chủ yếu thúc đẩy con ngời làm
việc. Cụ thể tiền lơng có những vai trò sau đây:
Tiền lơng nhằm đảm bảo chi phí để tái sản xuất mở rộng sức lao động. Tức
là tiền lơng không chỉ bảo đảm bù đắp lại hao phí sức lao động mất đi mà còn góp
phần vào việc nâng cao sức khoẻ chất lợng ngời lao động và nuôi sống gia đình
họ.
Vai trò kích thích của tiền lơng: Tiền lơng làm cho ngời lao độngcó trách
nhiệm trong công việc, tạo ra sự say mê nghề nghiệp, kích thích ngời lao động
phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, không ngừng học tập để nâng cao trình độ
nghề nghiệp.
6
Vai trò điều phối lao động của tiền lơng: với mức tiền lơng thoả đáng ngời
lao động có thể tự nguyện nhận mọi công việc đợc giao dù ở đâu, làm gì hay bất
cứ khi nào trong điều kiện sức lực và trí tuệ của họ cho phép.
Vai trò quản lý lao động của tiền lơng: Với mức tiền lơng thoả đáng ngời
lao động sẽ làm việc với tinh thần tự nguyện, có ý thức về chất lợng công việc, hạn
chế đợc tình trạng vi phạm kỷ luật lao động, hạn chế các bất bình trong lao động
và giảm sự luân chuyển lao động trong doanh nghiệp.
II. những nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lơng.
1. Yêu cầu của tổ chức tiền lơng.
- Bảo đảm tái sản xuất lao động và không ngừng nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần cho ngời lao động:
Đây là một yêu cầu quan trọng nhằm đảm bảo thực hiện đúng chức năng và
vai trò của tiền lơng trong đời sống xã hội. Yêu cầu này cũng đặt ra những đòi hỏi
cần thiết khi xây dựng các chính sách tiền lơng. Một chính sách tiền lơng đợc coi
là hợp lý nếu nh nó bảo đảm cho ngời lao động có đợc mức thu nhập ổn định để
trang trải cho cuộc sống sinh hoạt hằng ngày, không ngừng nâng cao đời sống vật
chất và tinh thần. Mặt khác nó phải tạo điều kiện nâng cao trình độ lành nghề và
phát triển cá nhân cho ngời lao động.
- Làm cho năng suất lao động không ngừng nâng cao :
Tiền lơng là một đòn bẩy kinh tế quan trọng để nâng cao năng xuất lao
động, tạo cơ sở quan trọng nâng cao hiệu quả kinh doanh. Do vậy tổ chức tiền l-
ơng phải đạt yêu cầu làm tăng năng suất lao động. Mặt khác đây cũng là yêu cầu
đặt ra đối với sự phát triển, nâng cao trình độ và kỹ năng của ngời lao động.
- Bảo đảm tính đơn giản, rõ ràng dễ hiểu:
Tiền lơng luôn là mối quan tâm hàng đầu của ngời lao động. Một chế độ
tiền lơng đơn giản, rõ ràng, dễ hiểu có tác động trực tiếp tới động cơ và thái độ
làm việc của họ, đồng thời làm tăng hiệu quả của hoạt động quản lý, nhất là quản
lý về tiền lơng.
- Tiền lơng trả cho ngời lao động phải có tác dụng tạo động lực. Chính sách
tiền lơng phải cho thấy mối quan hệ trực tiếp giữa kết quả hoàn thành công việc
với mức lơng mà ngời lao động nhận đợc. Ngoài ra khi xây dựng các chính sách
7
tiền lơng, doanh nghiệp cũng cần phải tính đến các yếu tố nh: ý thức chấp hành kỷ
luật, sự nỗ lực phấn đấu vơn lên trong công việc của ngời lao động.
- Hệ thống tiền lơng của doanh nghiệp phải tuân thủ các yêu cầu về mặt luật
pháp nh mức lơng tối thiểu, thời hạn trả thởng, lơng thêm giờ, tiền lơng phép và
các chế độ phụ cấp, tiền thởng cụ thể là:
+ Tiền lơng trả cho ngời lao động không đợc thấp hơn mức lơng tối thiểu do
nhà nớc quy định.
+ Doanh nghiệp trả lơng và các khoản phụ cấp cho ngời lao động một cách
trực tiếp, đầy đủ, đúng thời hạn tại nơi làm việc bằng tiền mặt.
+ Ngời lao động khi làm thêm giờ, thêm buổi, làm đêm mà không đợc nghỉ
bù thì đợc trả lơng theo quy định.
+ Khi doanh nghiệp bị phá sản phải giải thể, thanh lý thì tiền lơng phải là
khoản thanh toán u tiên cho ngời lao động.
2. Những nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lơng.
Nguyên tắc cơ bản trong tổ chức tiền lơng là cơ sở quan trọng nhất để xây
dựng đợc một cơ chế trả lơng, quản lý tiền lơng và chính chính sách thu nhập thích
hợp trong một thể chế kinh tế nhất định. ở nớc ta khi xây dựngcác chế độ tiền lơng
và tổ chức trả lơng phải theo các nguyên tắc sau đây:
Nguyên tắc 1: Trả lơng ngang nhau cho lao động nh nhau.
Trả công ngang nhau cho lao động nh nhau xuất phát từ nguyên tắc phân
phối theo lao động. Nguyên tắc này dùng thớc đo lao động để đánh giá và so sánh
và thực hiện trả lơng. Những lao động khác nhau về tuổi tác, giới tính, trình độ nh-
ng có mức hao phí sức lao động ( đóng góp sức lao động) nh nhau thì đợc trả lơng
nh nhau.
Đây là một nguyên tắc rất quan trọng vì nó bảo đảm đợc sự công bằng,
bảo đảm sự bình đẳng trong trả lơng. Điều này sẽ có khuyến khích rất lớn đối với
ngời lao động.
Nguyên tắc trả lơng ngang nhau cho lao động nh nhau nhất quán trong
từng chủ thể kinh tế trong từng doanh nghiệp cũng nh trong từng khu vực hoạt
động. Nguyên tắc này đợc thể hiện trong các thang lơng, bảng lơng và các hình
thức trả lơng, trong chính sách về tiền lơng.
8
Tuy nhiên, dù là một nguyên tắc rất quan trọng thì việc áp dụng nguyên
tắc này và phạm vi mở rộng việc áp dụng trong một nền kinh tế phụ thuộc rất
nhiều vào trình độ phát triển và tổ chức và quản lý kinh tế xã hội của từng nớc
trong từng thời kỳ khác nhau.
Trả lơng ngang nhau cho lao động nh nhau bao hàm ý nghĩa đối với những
công việc khác nhau thì cần thiết phải có sự đánh giá đúng mức và phân biệt công
bằng, chính xác trong tính toán trả lơng.
ở nớc ta hiện nay chúng ta đang phấn đấu cho một xã hội công bằng, văn
minh và tiến bộ, trong đó có công bằng trong trả lơng. Trong khu vực hành chính
sự nghiệp các chế độ tiền lơng đợc thống nhất trong các thang bảng lơng của từng
nghành, từng hoạt động và từng lĩnh vực. Trong các tổ chức hoạt động kinh doanh,
nhà nớc hớng các doanh nghiệp thực hiện tổ chức trả lơng theo chính sách tiền l-
ơng và có những điều tiết cần thiết để tiền lơng phù hợp với lao động thực tế bỏ ra
trong quá trình làm việc thông qua những cơ chế thích hợp.
Nguyên tắc 2: Bảo đảm năng suất lao động tăng nhanh hơn tiền lơng bình
quân.
Năng suất lao động không ngừng tăng lên đó là một quy luật. Tiền lơng
của ngời lao động cũng tăng lên không ngừng do tác động của nhiều nhân tố
khách quan. Tăng tiền lơng và tăng năng suất lao động có liên quan chặt chẽ với
nhau. Xét các yếu tố, các nguyên nhân trực tiếp làm tăng tiền lơng và tiền lơng
bình quân ta thấy tiền lơng tăng là do trình độ tổ chức và quản lý lao động ngày
càng hiệu quả hơn đối với tăng năng suất lao động ngoài các yếu tố gắn liền với
việc nâng cao kỹ năng làm việc và trình độ tổ chức quản lý lao động nh trên thì
tăng năng suất lao động còn do các nguyên nhân khác tạo ra nh đổi mới công nghệ
sản xuất, nâng cao trình độ trang bị kỹ thuật trong lao động, khai thác và sử dụng
hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên rõ ràng là năng suất lao động có khả
năng khách quan tăng nhanh hơn tiền lơng bình quân.
Trong từng doanh nghiệp thì thấy rằng tăng tiền lơng dẫn đến tăng chi phí
sản xuất kinh doanh, tăng năng suất lao động lại làm giảm chi phí cho từng đơn vị
sản phẩm. Một doanh nghiệp chỉ thực sự kinh doanh có hiệu quả khi chi phí nói
chung cũng nh chi phí cho một đơn vị sản phẩm giảm đi, tức mức giảm
9
chi phí do tăng năng suất lao động phải lớn hơn mức tăng chi phí do tăng tiền lơng
bình quân.
Rõ ràng nguyên tắc này là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh doanh của
doanh nghiệp, nâng cao đời sống của ngời lao động và phát triển nền kinh tế.
Nguyên tắc 3: Đảm bảo mối quan hệ hợp lý về tiền lơng giữa những ngời
lao động làm các nghề khác nhau trong nền kinh tế quốc dân
Đảm bảo mối quan hệ hợp lý về tiền lơng giữa những ngời lao động làm
việc trong các nghề khác nhau nhằn đảm bảo sự công bằng, bình đẳng trong trả l-
ơng cho ngời lao động. Thực sự nguyên tắc này là cần thiết và dựa trên những cơ
sở sau đây:
Một là, trình độ lành nghề bình quân của ngời lao động ở trong một
nghành:
Do đặc điểm và tính chất phức tạp về kỹ thuật và công nghệ ở các nghành
nghề khác nhau là khác nhau. Điều này làm cho trình độ lành nghề bình quân của
ngời lao động giữa các nghành khác nhau cũng khác nhau. Sự khác nhau này cần
thiết phải đợc phân biệt trong trả lơng. Có nh vậy mới khuyến khích ngời lao động
tích cực học tập, rèn luyện nâng cao trình độ lành nghề và kỹ năng làm việc, nhất
là trong các nghành nghề đòi hỏi kiến thức và tay nghề cao.
Hai là, điều kiện lao động:
Điều kiện lao động khác nhau có ảnh hởng đến mức hao phí sức lao động
trong quá trình làm việc. Những ngời làm việc trong điều kiện năng nhọc độc hại
hao tốn nhiều sức lực phải đợc trả lơng cao hơn so với những ngời làm việc trong
điều kiện bình thờng. Sự phân biệt này làm cho tiền lơng bình quân trả cho ngời
lao động làm việc ở những nơi, những nghành có điều kiện lao động khác nhau là
rất khác nhau. Để làm tăng tính linh hoạt trong trả lơng, phân biệt theo điều kiện
lao động, ngời ta sử dụng các loại phụ cấp về điều kiện lao động để trả cho lao
động ở những công việc có điều kiện làm việc rất khác nhau.
Ba là, ý nghĩa kinh tế của mỗi nghành nghề trong nền kinh tế quốc dân:
Nền kinh tế bao gồm rất nhiều ngành khác nhau. Trong từng thời kỳ, từng
giai đoạn của sự phát triển của mỗi nớc, một số nghành đợc xem là trọng điểm vì
có tác dụng rất lớn đến sự phát triển chung của toàn bộ nền kinh tế. Các ngành này
10
cũng cần phải đợc u tiên phát triển. Trong đó, dùng tiền lơng để thu hút và khuyến
khích ngời lao động trong các ngành có ý nghĩa quan trọng, Đó là một biện pháp
về đòn bẩy kinh tế và cần phải đợc thực hiện tốt. Thực hiện sự phân biệt này thờng
rất đa dạng, có thể trong tiền lơng cũng có thể dùng các loại phụ cấp khuyến
khích.
Bốn là, sự phân bố theo khu vực sản xuất:
Một ngành có thể đợc phân bố ở những khu vực khác nhau về địa lý kéo
theo những khác nhau về đời sống vật chất và tinh thần, văn hoá tập quán. Những
sự khác nhau đó gây ảnh hởng và làm cho mức sống của ngời lao động hởng lơng
khác nhau. Để thu hút khuyến khích lao động làm việc ở vùng xa xôi, hẻo lánh,
vùng có điều kiện kinh tế khó khăn, phải có chính sách tiền lơng thích hợp với
những loại phụ cấp u đãi thoả đáng. Có nh vậy thì mới có thể sử dụng
hợp lý lao động xã hội và khai thác có hiệu quả các nguồn lực tài nguyên thiên
nhiên ở mọi miền đất nớc.
III. các hình thức trả lơng
1. hình thức trả lơng theo thời gian.
1.1. ý nghĩa và điều kiện áp dụng.
Tiền lơng trả theo thời gian chủ yếu áp dụng với những ngời làm công tác
quản lý. Đối với những công nhân sản xuất thì hình thức trả lơng này chỉ áp dụng
ở những bộ phận lao động bằng máy móc là chủ yếu hoặc những công việc không
thể tiến hành định mức một cách chặt chẽ và chính xác, hoặc vì tính chất của sản
xuất nếu thực hiện trả công theo sản phẩm sẽ không bảo đảm đợc chất lợng sản
phẩm, không đem lại hiệu quả thiết thực.
Hình thức trả lơng theo thời gian có nhiều nhợc điểm hơn so với hình thức
trả lơng theo sản phẩm vì nó cha gắn thu nhập của mỗi ngời với kết quả lao động
mà họ đã đạt đợc trong thời gian làm việc.
1.2. các chế độ trả lơng theo thời gian
1.2.1. Chế độ trả lơng theo thời gian đơn giản.
Chế độ trả lơng theo thời gian đơn giản là chế độ trả lơng mà tiền lơng nhận
đợc của mỗi ngơì công nhân do mức lơng cấp bậc cao hay thấp và thời gian thực tế
làm việc nhiều hay ít quyết định.
11
Chế độ trả lơng này chỉ áp dụng ở những nơi khó xác định mức lao động
chính xác, khó đánh giá công việc chính xác.
Tiền lơng đợc tính nh sau:
L
TT
= L
CB

ì
T
Trong đó:
L
TT
: Tiền lơng thực tế ngời lao động nhận đợc.
L
CB
: Tiền lơng cấp bậc tính theo thời gian.
T : Thời gian tính lơng.
Có ba loại lơng thời gian đơn giản:
- Lơng giờ: Tính theo mức lơng cấp bậc giờ và số giờ làm việc.
- Lơng ngày: Tính theo mức lơng cấp bậc ngày và số ngày làm việc thực tế
trong tháng.
- Lơng tháng: Tính theo mức lơng cấp bậc tháng
1.2.2. Chế độ trả lơng theo thời gian có thởng.
Chế độ trả lơng này là sự kết hợp giữa chế độ trả lơng theo thời gian đơn
giản với tiền thởng khi đạt đợc những chỉ tiêu về số lợng hoặc chất lợng đã quy
định.Chế độ trả lơng này chủ yếu áp dụng đối với công nhân phụ làm công việc
nh : công nhân sửa chữa điện, điều chỉnh thiết bị ngoài ra còn áp dụng đối với
công nhân chính làm việc ở những khâu sản xuất có trình độ cơ khí hoá cao, tự
động hoá hoặc những công việc tuyệt đối phải bảo đảm chất lợng.
Tiền lơng của công nhân đợc tính bằng cách lấy lơng trả theo thời gian đơn
giản( mức lơng cấp bậc) nhân với thời gian làm việc thực tế, sau đó cộng với tiền
thởng.
Chế độ trả lơng này có nhiều u điểm hơn chế độ trả lơng theo thời gian đơn
giản. Trong chế độ trả lơng này không những phản ánh trình độ thành thạo và thời
gian làm việc thực tế mà còn gắn chặt với thành tích công tác của từng ngời thông
qua các chỉ tiêu xét thởng đã đạt đợc. Vì vậy nó khuyến khích ngời lao động quan
tâm đến trách nhiệm và kết quả công tác của mình. Do đó cùng với ảnh hởng của
tiến bộ kỹ thuật chế độ trả lơng này ngày càng mở rộng hơn.
1.2.3. Chế độ trả lơng theo thời gian có xét đến trách nhiệm và hiệu quả công
tác.
12
Đối với hình thức này trả lơng ngoài tiền lơng cấp bậc mà mỗi ngời đợc h-
ởng ra còn có thêm phần lơng trả theo tính chất hiệu quả công việc. Thể hiện qua
đó là phần lơng ăn theo trách nhiệm của mỗi ngời, đó là sự đảm nhận công việc có
tính chất độc lập nhng quyết định đến hiệu quả công tác của chính ngời đó.
2. Hình thức trả lơng theo sản phẩm.
2.1. ý nghĩa và điều kiện áp dụng của trả lơng theo sản phẩm.
Trả lơng theo sản phẩm là hình thức trả lơng cho ngời lao động dựa trực tiếp
vào số lợng và chất lợng sản phẩm( hay dịch vụ) mà họ đã hoàn thành. Đây là hình
thức trả lơng đợc áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp, nhất là các doanh
nghiệp sản xuất chế tạo sản phẩm.
Hình thức trả lơng theo sản phẩm có những u điểm và ý nghĩa sau:
- Quán triệt tốt nguyên tắc trả lơng theo lao động vì tiền lơng mà ngời lao
động nhận đợc phụ thuộc vào số lợng và chất lợng sản phẩm đã hoàn thành. Điều
này sẽ có tác dụnglàm tăng năng suất lao động của ngời lao động.
Trả lơng theo sản phẩm có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao và hoàn thiện
công tác quản lý, nâng cao tính tự chủ, chủ động trong làm việc của ngời lao động.
Để hình thức trả lơng theo sản phẩm thc sự phát huy tác dụng của nó, các
doanh nghiệp cần phải bảo đảm đợc các điều kiện sau đây:
- Phải xây dựng các định mức lao động có căn cứ khoa học
Đây là điều kiện rất quan trọng làm cơ sở để tính toán đơn giá tiền lơng,
xây dựng kế hoạch quỹ lơng và sử dụng hợp lý có hiệu quả tiền lơng của doanh
nghiệp.
- Bảo đảm tổ chức và phục vụ tốt nơi làm việc:
Tổ chức phục vụ nơi làm việc nhằm bảo đảm cho ngời lao động có thể hoàn
thành và hoàn thành vợt mức năng suất lao động nhờ vào giảm bớt thời gian tổn
thất do phục vụ tổ chức và phục vụ kỹ thuật.
- Làm tốt công tác kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm:
kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm bảo đảm sản phẩm đợc sản xuất ra theo
đúng chất lợng đã quy định tránh hiện tợng chạy theo số lợng đơn thuần. Qua đó
tiền lơng đợc tính và trả đúng với kết quả thực tế.
13
Giáo dục tốt ý thức và trách nhiệm của ngơi lao động để họ vừa phấn đấu
nâng cao năng suất lao động, bảo đảm chất lợng sản phẩm, đồng thời tiết kiệm vật
t, nguyên liệu và sử dụng hiệu quả nhất máy móc thiết bị và cá trang bị làm việc
khác.
2.2.Các chế độ trả lơng theo sản phẩm.
2.2.1.Chế độ trả lơng theo sản phẩm trực tiếp cá nhân.
Chế độ trả lơng theo sản phẩm trực tiếp cá nhân đợc áp dụng rộng rãi đối
với ngời trực tiếp sản xuất trong điều kiện quá trình lao động của họ mang tính
chất độc lập tơng đối, có thể định mức, kiểm tra và nghiệm thu sản phẩm một cách
cụ thể và riêng biệt.
- Tính đơn giá tiền lơng:
Đơn giá tiền lơng là mức tiền lơng dùng để trả cho ngời lao động khi họ
hoàn thành một đơn vị sản phẩm hay công việc. Đơn giá tiền lơng đợc tính nh
sau:
ĐG =
Q
L
0
hoặc:
ĐG = L
0
x T
Trong đó:
ĐG : Đơn giá tiền lơng trả cho một sản phẩm.
L
0
: Lơng cấp bậc của công nhân trong kỳ.
Q : Mức sản lơng của công nhân trong kỳ.
T : Mức thời gian hoàn thành một đơn vị sản phẩm.
Tiền lơng trong kỳ mà một công nhân hởng lơng theo chế độ trả lơng sản
phẩm trực tiếp cá nhân đợc tính nh sau:
L
1
= ĐG x Q
1
Trong đó:
L
1
: Tiền lơng thực tế mà ngời công nhân nhận đợc
Q
1
: Số lợng sản phẩm thực tế hoàn thành
14