Thứ Hai, 20 tháng 1, 2014

CÔNG TY DỊCH VỤ CÔNG ÍCH THANH NIÊN.DOC


Báo cáo tổng hợp
Công ty dịch vụ công ích thanh niên
xung phong thành phố hồ chí minh
I/ lịch sử hình thành và phát triển của công ty
Công ty Dịch vụ công ích thanh niên xung phong thuộc lực lợng thanh niên
xung phong thành phố, là doanh nghiệp nhà nớc hoạt động công ích đợc thành
lập theo quyết định số : 5242/QD-UB-KT ngày 25/09/1997 của uỷ ban nhân
dân thành phố. Công Ty Dịch Vụ Công ích Thanh Niên Xung Phong Hồ Chí
Minh không chỉ hoạt động đơn thuần là tổ chức và thực hiện các dịch vụ công
cộng trên địa bàn thành phố mà nó còn hoạt động tơng đối phát triển trong lĩnh
vực lữ hành phục vụ khách du lịch trong nớc và quốc tế.
Ngày 19/08/1997 Tổng Cục Du Lịch có quyết định bổ xung chức năng kinh
doanh lữ hành quốc tế cho công ty. Quá trình hình thành và phát triển của công
ty thay đổi liên tục về hệ thống cơ cấu. Cho đến năm 2001 Công Ty Dịch Vụ
Công ích Thanh Niên Xung Phong có những đơn vị sau:
* Dịch vụ t vấn đầu t trong nớc và ngoài nớc
* Dịch vụ du lịch lữ hành quốc tế
* Liên doanh liên kết với các đơn vị trong nớc và ngoài nớc để xây
dựng cơ sở hạ tầng các công trình văn hoá xã hội.
*Dịch vụ xuất khẩu lao động (đa ngời việt nam đi lao động ở nớc ngoài)
* Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh
*Phòng kinh tế kế hoạch
*Phòng kỹ thuật nghiệp vụ
*Phòng đối ngoại
Tổng mức vốn sản xuất kinh doanh của công ty là:
Vốn điều lệ : 5292700476 Đồng
Trong đó: Vốn cố định : 92700476 Đồng
Vốn lu động : 5200000000 Đồng
1

Công Ty Dịch Vụ Công ích Thanh Niên Xung Phong Thành Phố Hồ Chí
Minh đợc phép kinh doanh trong các lính vực sau:
*Kinh doanh lữ hành quốc tế, nội địa và các dịch vụ khác bao gồm: ký
kết đa đón hớng dẫn thăm quan các tuyến điểm du lịch trong nớc và quốc tế, ký
kết với các công ty lữ hành khác đa đón khách du lịch từ nớc ngoài vào Việt
Nam và đa ngời Việt Nam ra nớc ngoài du lịch. Cung cấp các dịch vụ đặt giữ
chỗ khách sạn, t vấn du lịch, mua vé máy bay, dịch vụ làm thủ tục xuất nhập
cảnh, môi giới cho thuê xe, tổ chức các Tour du lịch theo yêu cầu, cung cấp h-
ớng dẫn viên
*Khinh doanh các dịch vụ thơng mại bao gồm t vấn dịch thuật, tổ chức
hội nghị, hội thảo, phục vụ hội trợ triển lãm kinh doanh xuất nhập khẩu, đầu t
phát triển các dịc vụ khác.
*Tổ chức sản xuất kinh doanh các mặt hàng phục vụ trực tiếp cho các
nghiệp vụ kinh doanh nói trên bao gồm t liệu sản xuất t liệu tiêu dùng hàng
công nghệ thực phẩm.
Sơ đồ 1: Mô hình quản lý của công ty.





Giám đốc có trách nhiệm truyền đạt các kế hoạch, mục tiêu, thông tin của
công ty để Chi nhánh hoạt động theo chức năng nhiệm vụ cũng nh mục tiêu
chung của công ty.Phó giám đốc 1 và Phó giám đốc 2 chịu trách nhiệm trớc
hoạt động kinh doanh của chi nhánh, và chịu trách nhiệm trớc Nhà nớc, Tổng
2
Giám Đốc
Phó giám đốc 1
Phó giám đốc2
Phòng đối
ngoại
Phòng kỹthuật
Nghiệp vụ
Phòng Kinh tế
Kế hoạch
Phòng hành
chính kế toán

cục Du Lịch về các vấn đề kinh doanh trong hoạt động kinh doang lữ hành.Trực
tiếp điều hành nhữnh công việc của Chi nhánh, quản lý khách Outbound,
Inbound định hớng thị trờng, xây dựng kế hoạch ngắn hạn và dài hạn cho Chi
nhánh, đa ra các đờng lối chính sách, nguyên tắc kinh doanh, tiến hành việc
kiểm tra quá trình hoạt động kinh doanhvà kết quả đạt đợc, điều chỉnh những
sai sót cho phù hợp với thực tế và khả năng của công ty.Ngoài ra phó giám đốc
2 còn chủ động tìm kiếm các đối tác làm ăn và nguồn khách từ bên ngoài, đề
nghị với công ty xem xét kế hoạch ký kết hợp đồng với đối tác.
Phòng đối ngoại phụ trách các hoạt động kinh doanh phục vụ khách du lịch
quốc tế vào Việt Nam du lịch và khách du lịch Việt Nam đi du lịch trong nớc.
Phòng kỹ thuật nghiệp vụ thực hiện các công việc chung từ việc khai thác thị tr-
ờng, xây dựng chơng trình, đàm phán ký kết hợp đồng kiểm tra đặt dịch vụ đối
với các nhà cung cấp. Triển khai các công việc để thực hiện chơng trình và trực
tiếp thực hiện.Phòng kinh tế hế hoạch có trách nhiệm điều độg tìm và kiểm tra
hớng dẫn viên.Quan hệ trực tiếp với các nhà cung cấp, thanh toán và kiểm tra
việc thực hiện hợp đồng của các nhà cung cấp.Phòng hành chính kế toán chịu
trách nhiệm về tổ chức , bố trí xắp xếp lao động lu trữ tài liệu, ghi chép sổ sách,
tiếp nhận các công văn,th, điện tín từ các nơi gửi đến, hoạch toán thu chi và làm
báo cáo của chi nhánh.
Hoạt động sản xuất và kinh doanh của công ty 2 năm trở lại đây gặp nhiều
khó khăn. Công ty luôn phải đối mặt với những khó khăn và thử thách to lớn đó
là tính chất gay gắt quyết liệt của thị trờng, cuộc cạnh tranh giữa các thành phần
kinh tế nói chung và trên lĩnh vực kinh doanh du lịchvận chuyển nói riêng. Đặc
biệt là năm 2001 do ảnh hởng của sự kiện 11/9 ở Mỹ đã làm cho số lợng khách
quốc tế đi du lịch giảm đi. Đứng trớc tình hình này, công ty đã phải nỗ lực hết
sức mình để vợt qua và đạt đợc kết qủa cao nhất.
3

I.1/ Quá trình hình thành và phát triển của chi nhánh
Công Ty Dịch Vụ Công ích Thanh Niên Xung Phong
Thành Phố Hồ Chí Minh tại Hà nội.
Chi nhánh Công Ty Dịch Vụ Công ích Thanh Niên Xung Phong Thành Phố
Hồ Chí Minh tại Hà Nội đợc thành lập theo quyết định số: 0117/SDL-CN ngày
1/7/1998 của sở Du Lịch với tên giao dịch: Besco-hà nội.
I.1.1/Lợi thế về vị trí địa lý và diều kiện tự nhiên
của chi nhánh:
Là trung tâm văn hoá chính trị - kinh tế của cả nớc,Hà Nội từ lâu đã đợc biết
đến nh một thành phố lịch sử và huyền thoại với lợi thế tự nhiên cảnh quan xinh
đẹp cùng với nguồn tài nguyên nhân văn phong phú và đa dạng. Hà Nội đã thực
sự là một trung tâm du lịch thu hút khách du lịch trong nớc và quốc tế từ nhiều
thế hệ.
Nằm trên đờng Tràng Thi Công Ty Dịch Vụ Công ích Thanh Niên Xung
Phong Thành Phố Hồ Chí Minh Chi nhánh tại Hà Nội tọa lạc trên một bán đảo
có diên tích 100m2 vơn về phía Hồ Gơm, xung quanh có rất nhiều ngôi nhà cổ
nh ở phố Hàng Ngang Hàng Đào và gần trung tâm văn hoá của Hà Nội với
36 phố phờng. Tuy nhiên khi nói đến quá trình hình thành và phát triển của bất
cứ cơ sở nào ta cũng không thể bỏ qua những yếu tố về cơ sở vật chất kỹ thuật
và đội ngũ lao động đợc vì chúng là những cơ sở để tạo ra kết quả của các hoạt
động sản xuất kinh doanh.
Cơ sở vật chất kỹ thuật:
Đối với nhữnh văn phòng đại diện, nhữnh chi nhánh và ngay cả đối với nhiều
cônh ty lữ hành hiện nay cơ sở vật chất kỹ thuật không có ý nghĩa quyết định
nh trong kinh doanh ăn uống hay kinh doanh lu trú. Cơ sở vật chất kỹ thuật ở
đây chỉ có ý nghĩa là phơng tiện làm việc. Tất cả điều này chỉ đúng trong giai
4

đoạn hiện nay ở Việt Nam, Còn trên thế giới những hãng lữ hành muốn kinh
doanh thành công thì họ đòi hỏi một hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật rất lớn.
Việt Nam cũng không nằm ngoài trong những đòi hỏi này. Tuy nhiên cùng
với những bớc phát triển mới chi nhánh sẽ không ngừng hoàn thiện cơ sở vật
chất kỹ thuật của mình.
Chỉ tiêu vốn kinh doanh của công ty giao cho chi nhánh là: 360 Triệu bao gồm:
-Vốn bằng tiền mặt để thế ớc vào tài khoản của chi nhánh ngân hàng là:
30 Triệu đồng
-Vốn thuê thanh toán tiền nhà đợt 1 (để làm văn phòng đại diện) là: 100
Triệu đồng
-Vốn bằng hiện vật bao gồm các trang thiết bị phơng tiện và tiền lu động
dùng để giao dịch là : 230 Triệu đồng.
Đội ngũ lao động của chi nhánh:
Đội ngũ lao động của chi nhánh có độ tuổi rất trẻ (tuổi trung bình cha tới 25).
Tất cả cán bộ đều có trình độ đại học, nắm vững về kinh doanh du lịch nói
chung và kinh doanh du lịch lữ hành nói riêng. Mặc dù hiện nay họ làm công
tác nghiên cứu và điều hành nhng tất cả đều đã trải qua quá trình trực tiếp phục
vụ khách du lịch. Nắm bắt nhu cầu của khách một cách nhạy cảm trong các
công việc điều hànhthực hiện các chơng trình du lịch. Số ngời chuyên môn của
chi nhánh chỉ có 10 ngời nhng chi nhánh đã có sự phân công thành cá mảng
khác nhau, nhờ đó họ có thể chuyên sâu vào công việc. Trình độ của nhân viên
giữa các mảng,các bộ phận luôn duy trì sự phối hợp chặt chẽ sự tơng hộ lẫn
nhau nên hoạt động của chi nhánh rất nhịp nhàng và đồng bộ, mọi công việc
đều đợc tập trung giải quyết một cách nhanh nhất.
Hiện tại chi nhánh có một vị trí quan trọng trong hệ thống tổ chức bộ máy của
công ty. Số lợng khách du lịch mà chi nhánh đón qua cửa khẩu Nội Bài chiếm
tỷ lệ gần 80% số lợng khách du lịch trong các chơng trình du lịch quốc tế của
công ty. Ngoài ra các hoạt động độc lập của chi nhánh trong kinh doanh du lịch
5

lữ hành cũng thu đợc nhiều kết quả tốt. Chi nhánh cũng có uy tín cũng nh vị trí
tơng đối trên thị trờng lữ hành ở Hà nội.
I.1.2/Chức năng nhiệm vụ, các hoạt động chính và hệ
thống tổ chức bộ máy của chi nhánh Công Ty Dịch Vụ
Công ích Thanh Niên Xung Phong Thành Phố Hồ Chí Minh
tại Hà nội.
Công Ty Dịch Vụ Công ích Thanh Niên Xung Phong Thành Phố Hồ Chí
Minh tại Hà nội có chức năng và nhiệm vụ quyền hạn cơ bản nh sau:
+Chức năng và nhiệm vụ :
Chi nhánh Công Ty Dịch Vụ Công ích Thanh Niên Xung Phong Thành Phố Hồ
Chí Minh tại Hà nội đợc giám đốc uỷ quyền thực hiện một số nhiệm vụ thuộc
chức năng kinh doanh ở địa bàn thành phố Hà nội và các tỉnh miền bắc đó là:
1/ Căn cứ vào chủ trơng, chính sách kinh tế xã hội của nhà nớc, quyền hạn
và chỉ tiêu pháp lệnh của công ty giao để xây dựng kế hoạch sản xuất kinh
doanh hàng năm cho chi nhánh và trình Giám Đốc công ty quyết định. Thực
hiện có hiệu qủa kế hoạch nhiệm vụ đợc giao và chịu trách nhiệm trớc giám đốc
công ty về việc thực hiện các hợp đồng kinh tế đã ký kết.
2/Nghiên cứu thị trờng du lịch tạo hình thức thích hợp để tuyên truyền
quảng cáo thu hút khách du lịch trong và ngoài nớc. Xây dựng chơng trình du
lịch quốc tế và nội địa phù hợp với khả năng và quyền hạn của chi nhánh. Tổ
chức ký kết hợp đồng với một số hãng du lịch nớc ngoài do giám đốc công ty
uỷ quyền.
3/ Tổ chức hớng dẫn đa đón phục vụ khách du lịch, kết hợp ký kết hợp đồng
giám sát các nhà cung cấp sản phẩm du lịch để thực hiện tốt các chơng trình du
lịch, tích cực kết hợp với các cơ quan hữu quan để đảm bảo an toàn tính mạng
tài sản của khách du lịch và an ninh quốc gia.
4/ Tổ chức hoạt động kinh doanh các dịch vụ cần thiết để đáp ứng nhu cầu
của các đối tợng khách du lịch.
6


5/ Quản lý và sử dụng có hiệu quả lực lợng lao động vật t nguồn vốn và cơ sở
vật chất kỹ thuật của chi nhánh theo đúng qui định của công ty và chính sách
chế độ của nhà nớc.
Quyền hạn của chi nhánh :
Chi nhánh Công Ty Dịch Vụ Công ích Thanh Niên Xung Phong Thành Phố Hồ
Chí Minh có những quyền hạn :
1/ Đợc Giám Đốc công ty uỷ quyền trực tiếp giao dịch và ký kết hợp đồng với
một số hãng và một số thị trờng du lịch quốc tế
2/ Đợc trực tiếp khai thác nguồn khách du lịch là ngời nớc ngoài đang c trú tại
các tỉnh phía bắc, nh nhân viên ngoại giao, chuyên gia, khách lẻ, khách vãng
lai, việt kiều về thăm quê hơng hoặc các đối tợng khách Việt Nam du lịch các
nớc.
3/ Đợc tổ chức quản lý bộ máy. Tổ chức kế hoạch kinh doanh phù hợp với
nhiệm vụ đợc giao.
Các hoạt động của chi nhánh:
Hoạt động của chi nhánh phải dựa trên chức năng và nhiệm vụ cũng nh quyền
hạn của chi nhánh phải thống nhất với mục tiêu chung của công ty. Đặc biệt
phải quan tâm đến các chỉ tiêu kinh tế mà chi nhánh đã đề ra.
Các hoạt độnh của chi nhánh tơng đối đa dạng trong đó chủ yếu là các hoạt
động sau:
1/Thay mặt công ty giao dịch, quan hệ và thanh toán với các bạn hàng tại Hà
Nội là các đối tác của công ty.
2/ Tổ chức thực hiện các chơng trình du lịch do công ty ký kết hợp đồng giao
nhiệm vụ thực hiện hoặc do chi nhánh trực tiếp khai thác đợc.
3/ Nghiên cứu thị trờng du lịch từ đó trực tiếp xây dựng quảng cáo và bán các
chơng trình du lịch bao gồm loại chơng trình sau:
7

- Inbound (chơng trình du lịch quốc tế bị động ) phục vụ khách du lịch
quốc tế du lịch ở Việt Nam.
- Outbound (chơng trình du lịch quốc tế bị động )phục vụ khách du lịch
Việt Nam du lịch ở nớc ngoài với thị trờng khách chủ yếu ở Hà Nội và
các tỉnh lân cận.
- Domestic ( chơng trình du lịch nội địa) phục vụ khách du lịch Việt
Nam đi du lịch ở Việt Nam.
- Optinal (chơng trình du lịch trong ngày).
- Other (Các loại chơng trình du lịch khác).
4/ Cũng giống nh các chi nhánh của công ty du lịch
Trung tâm lữ hành, các đại lý du lịch. Hiện nay ở Hà Nội chi nhánh còn tổ
chức kinh doanh các dịch vụ lẻ nh:
- Môi giới cho thuê xe ôtô
- Mua vé máy bay
- Đặt chỗ khách sạn
- Các dịch vụ khác
+ Hệ thống tổ chức bộ máy của chi nhánh:
Hệ thống tổ chức bộ máy của chi nhánh có hai cấp đó là giám đốc và các bộ
phận chức năng. Thờng xuyên có sự trao đổi giữa giám đốc và phụ trách các bộ
phận về công việc của mình, cùng đi kiểm tra hoạt động và chất lợng phục vụ
của các cộng tác viên cũng các nhà cung cấp .
1/Bộ phận giám đốc :
Lãnh đạo chi nhánh có một giám đốc và một phó giám đốc và một phó giám
đốc giúp việc. Phó giám đốc chi nhánh đợc giám đốc uỷ quyền quản lý một số
lĩnh vực công tác của chi nhánh và chịu trách nhiệm trớc giám đốc chi nhánh về
hiệu quả lĩnh vực công tác đợc giao. Nh vậy giám đốc có trách nhiệm truyền đạt
các kế hoạch mục tiêu thông tin của công ty để chi nhánh hoạt động theo đúng
chức năng nhiệm vụ cũng nh mục tiêu chung của công ty. Do đợc giám đốc chi
8

nhánh uỷ nhiệm nên phó giám đốc thực tế là ngời điều hành quản lý trực tiếp
các hoạt động của chi nhánh cũng nh ngời chịu trách nhiệm cao nhất .
2/Các bộ phận chức năng :
- Inbound : phụ trách các hoạt động kinh doanh và dịch vụ khách
du lịch quốc tế đi du lịch Việt Nam ( đi du lịch chủ động )
- Outbound : phụ trách hoạt động kinh doanh và phụ trách khách du
lịch Việt Nam đi du lịch quốc tế.
- Domestic : (du lịch nội địa) phụ trách các hoạt động kinh doanh và
phụ trách các hoạt động trong nớc
- Kế toán : phụ trách kế toán, tài vụ, tài chính của chi nhánh.
- Marketing
- Bộ phận thực hiện các dịch vụ tổng hợp
II.3/Tình hình hoạt động kinh doanh lữ hành của chi nhánh trong hai năm
2000 - 2001
Bảng 1: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty năm 2000 và 2001.
Đơn vị tính: Triệu đồng
Các chỉ
tiêu
Năm 2000 Năm 2001
KH TH %HTKH HK TH %HTKH
1. Tổng doanh
thu
15324 15578 107,7 13390 9718 72,58
2.Tổng chi phí 11673 11854 101,6 9447 7726 81,78
3.Lợi nhuận 1128 1387 122,9 1221 1012 82,88
Nghĩa vụ nộp 1552 1653 106,3 3444 2518 73
Hiệu quả hoạt
động kinh doanh
1,313 1,314 100,8 1,417 1,258 88,78
Nguồn : Trích báo cáo tổng kết cuối năm của công ty
Dịch vụ Công ích Thanh Niên Xung Phong HCM.
+ Đặc điểm các thị tr ờng khách của chi nhánh
Nhận thấy đợc đối với mọi doanh nghiệp hiện nay không thể kinh doanh
trên lĩnh vực gì, nhân tố thị trờng và tình hình tiêu thụ sản phẩm luôn mang tính
9

then chốt sống còn, nó quết định đến sự thành bại cũng nh sự phát triển của
doanh nghiệp. Hai năm qua công ty đã xúc tiến đẩy mạnh quan hệ hợp tác với
các hãng, lữ hành trong và ngoài nớc tận dụng mối quan hệ vốn có, từng bớc
tìm kiếm phát triển trên thị trờng thông qua ký kết các hợp đồng trao đổi khách.
Tất nhiên đối với từng cơ sở kinh doanh lữ hành khác nhau có mức độ quan
tâm và đánh giá khác nhau, nhng ở đây các hợp đồng mà công ty ký kết với đối
tác đều dựa trên cơ sở nghiên cứu xu hớng vận động của thị trờng. Cụ thể tập
trung vào các nớc trong khu vực Đông nam á, Đông á thái bình dơng, cùng
với thị trờng khu vực truyền thống Tây Âu và bắc mỹ, đang khôi phục đợc dần
dần tốc độ tăng trởng nh chú trọng đến cải thiện chất lợng sản phẩm du lịch,
đặc biệt là chất lợng phục vụ và một chiến lợc xúc tiến quảng bá du lịch đợc
định hớng tốt và mạnh mẽ.
Nh chúng ta đã biết khách du lịch quốc tế là tất cả những ngời nớc ngoài
hoặc những dịnh c ở nớc ngoài đến một quốc gia nào đó và những ngời đang
định c tại một quốc gia nào đó đI ra nớc ngoàI với mọi mụch đích khác nhau trừ
mục đích lao động kiếm tiền trong khoảng thời gian >24 giờ hoặc ngủ ít nhất
một tối trọ và< 1 năm.
Khách du lịch đợc chia làm 3 loại :
- Inbound: Khách du lịch quốc tế chủ động (Tức là đón khách nớc ngoài vào
Việt Nam du lịch)
-Outboud: Khách du lịch quốc tế bị động ( Tức là đa ngời Việt Nam đi du lịch
ở nớc ngoài)
-Domestic: Khách du lịch trong nớc (đây là số liệu thống kê tổng lợng khách
du lịch tại một thị trờng nào đó.
Bảng 2 Số lợng cơ cấu khách tại chi nhánh ( Đơn vị tính: lợt khách)

Năm
Chỉ tiêu 2000 2001
10

Inbound 1016 588
Out bound 294 123
Domestic 613 400
Thị trờng khách du lịch quốc tế chủ động (Inbound)

Qua bảng trên ta thấy thị trờng khách Inbound tại chi nhánh là thị trờng rất
quan trọng, chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng số khách cũng nh doanh thu của
chi nhánh. Các thị trờng hành đầu của chi nhánh là : Trung Quốc, Pháp Mỹ,
Hàn Quốc và các nớc Đông Nam á.

Bảng 3 : Số lợng và cơ cấu khách Inbound.(Đơn vị tính : khách)
Stt Nguồnkhách Inound 2000 % 2001 %
Tổng số khách 1016 100 588 100
1 Khách Mỹ 26 2,6 20 3,04
2 Khách Pháp 120 11,81 30 4,05
3 Khách Thái Lan 36 3,54 38 7,08
4 Khách Hàn Quốc 358 35,24 200 31,4
5 Khách Trung Quốc 356 35,04 300 54,8
6 Khách City Tour 67 6,59 0 0
7 Khách quốc tịch khác 53 5,2 0 0
Với thị trờng khách Pháp, Mỹ công ty luôn có sự u tiên quan tâm đặc biệt do
một số đặc điểm sau :
- Khách thờng mua các chơng trình trọn gói.
- Khả năng chi tiêu cao,ít quan tâm đến giá cả, họ quan tâm chủ yếu
đến chất lợng của chơng trình du lịch nh : Trình tự các tuyến điểm, sự
hợp lý về bố cục thời gian, chất lợng đội ngũ hớng dẫn viên, chất lợng
phơng tiện vận chuyển và cơ sở lu trú, yêu càu cao về chất lợng phục
vụ.
11

- Thích khám phá thiên nhiên, du lịch sinh thái và du lịch chuyên đề
tìm hiểu nghiên cứu những giá trị văn hoá lịch sử và nghệ thuật của
Việt Nam.
- Thích những sản phẩm du lịch có tính chất mới lạ độc đáo nh các loại
hình nghệ thuật dân tộc ( múa rối nớc, ca múa nhạc dân tộc, lễ hội cổ
truyền ).
Với thị trờng khách Trung Quốc . Theo thống kê ở trên ta thấy từ khi chính phủ
cho phép khách du lịch Trung Quốc đi bằng thẻ du lịch làm cho lợng khách
Trung Quốc đến với công ty tăng lên. Mặc dù mức chỉ tiêu của khách Trung
Quốc đi bằng thẻ là thấp nhng đây vẫn là lợng khách tiềm năng của công ty nói
riêng và của nghành du lịch nói chung.
Cụ thể từ khi Tổng cục du lịch Việt Nam có quết định số 229/1998/TCDL ngày
02/07/1998 ban hành Quy chế tạm thời về quản lý và tổ chức đối vứi ngời
Trung Quốc có giấy thông hành xuất nhập cảnh do Trung Quốc cấp cao vào nớc
ta tham quan du lịch đã thúc đẩy mạnh mẽ lợng khách Trung Quốc vào Việt
Nam. Đi kèm với quyết định trên là thông báo số 649/1998/TCDL của tổng cục
trởng tổng cục du lịch du lịch Việt Nam ngày 15/07/1998 về danh sách 7 tỉnh
thành phố, 23 doanh nghiệp lữ hành quốc tế và 75 khách sạn đợc đón khách
Trung Quốc bằng thẻ du lịch.
Trong 356 khách mà công ty đón đợc năm 2000 thì chỉ có 52 khách đi bằng
hộ chiếu còn lại 304 khách đi bằng thẻ du lịch. Lợng khách Trung Quốc đi bằng
thẻ du lịch mà công ty đón đợc tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Nam Trung
Quốc có đờng biên giới chung với Việt Nam qua các cửa khẩu nh cửa khẩu Hà
khẩu ( Lào Cai ), cửa khẩu Móng Cái ( Quảng Ninh ), cửa khẩu Hữu Nghị
Quan ( Lạng Sơn ) thời gian vào các tháng 9,10,11 hàng năm, thời gian tham
quan thờng từ 3 4 ngày. Khách du lịch Trung Quốc có mức tiêu không cao, ít
mua sắm và giải trí, tỷ trọng chi tiêu cho các dịch vụ bổ sung ít chỉ chiếm 41%
12

trên tổng số tiền khách du lịch Trung Quốc tiêu trong ngày. Giá du lịch tour cho
khách du lịch Trung Quốc dao động từ khoảng 35 40 USD/ngày.
Đối tợng khách đi bằng hộ chiếu chủ yếu là các quan chức nhà nớc các nhà
doanh nghiệp sang du lịch kết hợp tìm kiếm đối tác làm ăn. Chi phí cho chuyến
đi đợc đơn vị cấp nên họ có mức chi tiêu cao vì họ không phải trả bằng tiền túi
của mình, đối tợng khách này thờng ở khách sạn loại sang, thời gian tham quan
khoảng 7 ngày.
Khách Trung Quốc đến với công ty thờng theo đoàn thông qua các hợp đồng
ký kết với các hãng gửi khách. Khách đi lẻ ít và hầu nh không có. Đa số là ngời
Quảng Đông, Thợng Hải, Bắc Kinh, Quảng Tây, Quảng Châu.
Các hãng thờng gửi khách đến công ty nh :
Công ty du lịch quốc tế Hữu Nghị Quảng Tây.
Công ty du lịch lữ hành Quảng Châu.
Công ty du lịch Con Rồng Bắc Kinh.
Công ty du lịch quốc tế Trung Quốc.

Với thị trờng khách Hàn Quốc, khách Hàn Quốc rất thích nghỉ ngơi hởng
tuần trăng mật ở nớc ngoài. Ngời Hàn Quốc rất kén nơi đến. 3 yếu tố quyết định
việc lựa chọn điểm đến của họ là : an toàn, tiện lợi, giá cả. Với thu nhập ngày
càng cao, khách Hàn Quốc chi tiêu cho du lịch rất cao.
Khu vực có nhiều điểm mạnh nhất để thu hút khách Hàn Quốc là các vùng
Đông Nam á, trong đó có Việt Nam. Với vẻ đẹp tự nhiên nguyên sơ, không
gian nhiệt đới thanh bình yên tĩnh, đi lại thuận tiện chi phí rẻ, điều kiện an ninh
tơng đối tốt, đáp ứng tối đa nhu cầu, sở thích của ngời Hàn Quốc. Xét về tốc độ
tăng trởng trong chi tiêu du lịch quốc tế thì Hàn Quốc đứng đầu với tỷ lệ tăng
trởng trung bình hàng năm là 27,02%. Khi đi du lịch khách Hàn Quốc đòi hỏi
yêu cầu rất cao về chất lợng dịch vụ, trong đó quan trọng nhất là lu trú và ăn
uống, phơng tiện vận chuyển.
13

Trong quá trình đi du lịch, Khách Hàn Quốc không cho phép sai sót nên quá
trình thiết kế và thực hiện chơng trình phải trùng khớp nhau. Ngoài ra còn một
khó khăn nữa đó là họ đòi hỏi hớng dẫn viên nói bằng tiếng của họ và không
thích nghe hớng dẫn viên nói bằng ngoại ngữ khác nh tiếng Anh.
Với thị trờng du lịch ASEAN, số lợng khách chi nhánh đón đợc tập trung chủ
yếu từ các nớc nh Thái Lan, Singapore và Malaysia. Có nhiều lý do giải thích sự
tăng lên nhanh chóng của thị trờng này ngng tựu trung lại là : xu hớng đi du lịch
các nớc láng giềng của c dân ASEAN tăng lên do sự phục hồi và tăng trởng
kinh tế đang diễm ra trong khu vực. Đại đa số họ là các doanh nghiệp, các th-
ơng gia.
14

Hoàn thiện kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán BCTC do Công ty kiểm toán và dịch vụ tin học AISC – Chi nhánh Hà Nội thực hiện.DOC

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
những năm gần đây của AISC
Đơn vị tính: Triệu đồng
Chỉ tiêu 2005 2006 2007
Doanh thu 23.668,12 27.189,66 30.812,05
- Kiểm toán 14.820,32 18.299,03 21.914,60
- Tư vấn 4.116,25 4.307,17 4.395,13
- Dịch vụ tin học 4.731,57 4.583,46 4.502,32
Chi phí 19.847,26 23.081,39 25.837,69
Lợi nhuận 3.820,86 4.108,27 4.974,36
Kết quả trên cho biết doanh thu của Công ty không ngừng tăng lên hàng năm.
Cụ thể, so với năm 2005, doanh thu năm 2006 đã tăng từ 23,67 tỷ lên 27,2 tỷ đồng
tức là tăng 14,8%. Năm 2006, Công ty đứng trong top 10 Công ty kiểm toán tại Việt
Nam có doanh thu cao nhất. Sang năm 2007, doanh thu của Công ty tiếp tục tăng lên
30,8 tỷ đồng, đạt 113% so với năm 2006.
1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý
1.3.1 Mô hình tổ chức bộ máy quản lý của Công ty AISC
Công ty tổ chức theo mô hình trực tuyến chức năng.
Sơ đồ 1.1: Mô hình tổ chức bộ máy quản lý của Công ty AISC
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
5
Phòng Kiểm toán
BCTC
Phòng Kiểm toán
XDCB
Bộ phận hành
chính
Bộ phận Tài
chính kế toán
Phòng Kiểm toán
BCTC
Phó Giám đốc
kỹ thuật
Phó Giám đốc kinh
doanh
Giám đốc
Gửi bản dự thảo để
lấy ý kiến
Thực hiện thử nghiệm kiểm soát
đối với các khoản mục
Lập kế hoạch và chương trình
kiểm toán
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.3.2 Chức năng và nhiệm vụ của từng bộ phận trong bộ máy quản lý
 Giám đốc Công ty: Đứng đầu Công ty là Giám đốc Công ty. Giám đốc
Công ty là người đại diện pháp nhân của Công ty, chịu trách nhiệm về mọi mặt, thay
mặt cho Công ty trong các giao dịch thương mại, là người có quyền điều hành cao
nhất trong Công ty.
 Phó Giám đốc Công ty: Tham mưu cho Giám đốc Công ty trong việc
điều hành doanh nghiệp theo phân công và uỷ quyền của Giám đốc Công ty, chịu
trách nhiệm trước Giám đốc Công ty, pháp luật về nhiệm vụ được giao.
- Phó giám đốc kinh doanh: Phụ trách về mặt kế toán tài chính của Công ty.
- Phó Giám đốc kỹ thuật: Phụ trách về công tác kiểm toán.
 Phòng hành chính của Công ty: Là bộ phận thực hiện công tác quản lý
và hành chính. Bộ phận này có tác dụng phục vụ và tạo điều kiện cho các phòng ban,
các đơn vị, các tổ chức đoàn thể hoàn thành nhiệm vụ được giao. Phòng hành chính
của Công ty là bộ phận có thể bố trí sắp xếp cán bộ, quản lý việc mua sắm các thiết bị
văn phòng phẩm, quản lý văn thư lưu trữ.
 Bộ phận tài chính kế toán: Giúp Ban Giám đốc thực hiện toàn bộ về
công tác quản lý tài chính, hạch toán kế toán, thống kê thông tin kinh tế của Công ty
theo đúng pháp lệnh kế toán thống kê, luật kế toán và các quy định của pháp luật đảm
bảo sản xuất kinh doanh có hiệu quả, bảo toàn và phát triển nguồn vốn.
 Phòng kiểm toán BCTC: Là bộ phận có số lượng nhân viên chuyên
nghiệp lớn nhất trong Công ty. Bộ phận này thực hiện tất cả các hợp đồng kiểm
toán BCTC theo luật định của Công ty. Nhóm kiểm toán thường được thành lập từ
bộ phận này và có bổ sung các thành viên thuộc các nhóm khác trong các trường
hợp cần thiết.
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
6
Gửi bản dự thảo để
lấy ý kiến
Hoàn chỉnh báo cáo
lần cuối
Thực hiện thử nghiệm kiểm soát
đối với các khoản mục
Lập kế hoạch và chương trình
kiểm toán
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
 Phòng kiểm toán XDCB: Có nhiệm vụ thực hiện các hợp đồng kiểm
toán Báo cáo đầu tư xây dựng hoàn thành. Bộ phận này chủ yếu là các kỹ sư xây
dựng có kinh nghiệm và thường phải kết hợp với các thành viên trong Bộ phận
kiểm toán BCTC để tạo thành nhóm kiểm toán thực hiện cung cấp dịch vụ kiểm
toán Báo cáo đầu tư công trình xây dựng hoàn thành.
1.4 Thực trạng tổ chức kiểm toán tại Công ty kiểm toán và dịch vụ tin
học AISC – Chi nhánh Hà Nội
1.4.1 Tổ chức công tác kiểm toán
Một trong những thế mạnh tạo nên uy tín của AISC là Công ty đã xây dựng
được chương trình kiểm toán chung thống nhất và tùy theo từng đối tượng khách
hàng mà có những điều chỉnh phù hợp. Quy trình kiểm toán này được khái quát ở sơ
đồ sau:
Sơ đồ 1.2: Quy trình kiểm toán chung của AISC
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
7
Tìm hiểu môi trường kinh doanh
Giai đoạn III
Kết thúc
kiểm toán
Gửi bản dự thảo để
lấy ý kiến
Hoàn chỉnh báo cáo
lần cuối
Phát hành báo cáo
chính thức
Gặp gỡ
khách
hàng
Giai đoạn II
Thực hiện
kế hoạch
kiểm toán
Thực hiện thử nghiệm kiểm soát
đối với các khoản mục
Thực hiện thủ tục kiểm tra chi tiết
đối với các khoản mục
Các thủ tục phân tích
Lập kế hoạch và chương trình
kiểm toán
Đánh giá khánh hàng
Đánh giá môi trường kiểm soát
Giai đoạn I
Chuẩn bị
kiểm toán
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.4.1.1 Chuẩn bị kiểm toán
Đây là giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, bao gồm tất cả các công việc khác
nhau nhằm tạo ra cơ sở pháp lý, kế hoạch kiểm toán cụ thể và các điều kiện vật chất
cho công việc kiểm toán. Giai đoạn này cần phải thực hiện các bước sau:
 Tiếp nhận yêu cầu của khách hàng
Khách hàng gửi thư mời đến Công ty bằng điện thoại, fax, bằng thư mời hoặc
tiếp xúc trực tiếp. Trong mọi trường hợp, yêu cầu của khách hàng phải được báo trực
tiếp cho Giám đốc (hoặc Phó Giám đốc khi Giám đốc đi vắng) Công ty hoặc Chi
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
8
Đánh giá rủi ro tiềm tàng và xác định
mức độ trọng yếu
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
nhánh. Hiện tại Công ty còn tiếp cận khách hàng theo hình thức đấu thầu (nhận thư
mời thầu từ khách hàng hoặc tự tìm kiếm khách hàng và gửi thư chào giá thầu).
 Thực hiện khảo sát sơ bộ về khách hàng, đánh giá môi trường kinh doanh,
môi trường kiểm soát của khách hàng
- Khi được phân công khảo sát yêu cầu và hồ sơ khách hàng, người đi khảo
sát cần thực hiện các nội dung sau:
 Thu thập đầy đủ các thông tin theo mẫu khảo sát chung của Công ty
 Thu thập thêm các thông tin khác căn cứ vào địa điểm và yêu cầu riêng của khách
hàng
 Đánh giá chung về hồ sơ và sổ sách của khách hàng
 Đánh giá rủi ro tiềm tàng, thực hiện các thủ tục phân tích tài chính
 Đánh giá trọng yếu và rủi ro kiểm toán
 Các thông tin quan trọng như: khách hàng đang bị kiện tụng, khách
hàng đang phá sản, tranh chấp nội bộ cần phải chú ý và ghi nhận vào mẫu khảo sát.
- Kết quả khảo sát phải được ghi chép rõ ràng, đánh giá về mức độ phức
tạp của hồ sơ, thời gian dự kiến sẽ thực hiện, nhân sự.
- Kết quả khảo sát được trình cho trưởng phòng kiểm toán trước khi đệ
trình cho Giám đốc.
Gửi thư báo giá
- Nội dung thư báo giá cần đảm bảo các yêu cầu:
 Tóm lược lại yêu cầu của khách hàng
 Phạm vi công việc, phương pháp làm việc, những giới hạn trong
công tác kiểm toán
 Các loại báo cáo sẽ gửi đến khách hàng
 Giá phí đề nghị.
- Thư báo giá sau khi được ký duyệt sẽ được chuyển sang bộ phận hành
chính để gửi cho khách hàng và được lập làm 3 bộ (bao gồm cả tiếng Việt
và tiếng Anh), một bộ gửi cho khách hàng, một bộ thư ký lưu và một bộ
lưu phòng hành chính.
- Thư ký có trách nhiệm theo dõi ý kiến của khách hàng đối với thư báo giá
đã gửi và trình Giám đốc để được chỉ đạo kịp thời.
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Công tác chuẩn bị
- Nhận hồi báo và lập hợp đồng kiểm toán
- Tổ chức nhóm kiểm toán
Nhóm kiểm toán do Trưởng phòng kiểm toán trực tiếp phân công, chỉ định
người tham gia sau khi có ý kiến chỉ đạo của Giám đốc.
 Lập kế hoạch kiểm toán
Để đánh giá HTKSNB của khách hàng KTV sử dụng bảng câu hỏi về
HTKSNB được thiết kế chung cho mọi khách hàng. Sau khi đánh giá được HTKSNB
cần phải xây dựng kế hoạch kiểm toán. Kế hoạch kiểm toán cần phân chia rõ công
việc giao cho ai, thời hạn cần thiết và thời điểm thực hiện công việc cụ thể đã phân
công cho từng người.
- Nhóm trưởng có trách nhiệm lập kế hoạch kiểm toán, đối với những
khách hàng được xác định là trọng điểm, quan trọng, Nhóm trưởng phải
bổ sung thêm các trắc nghiệm vào chương trình chọn mẫu của Công ty
cho hợp với tình hình cụ thể của khách hàng.
- Sau khi lập xong kế hoạch kiểm toán, Nhóm trưởng có trách nhiệm lập tờ
trình, trình Trưởng phòng kiểm toán, trong đó nêu rõ các căn cứ cho việc
hoạch định chương trình kiểm toán.
- Trưởng phòng nghiệp vụ có trách nhiệm phê duyệt chương trình kiểm
toán, trong những trường hợp xét thấy cần thiết, phụ trách phòng nghiệp
vụ báo cáo để xin ý kiến chỉ đạo cụ thể của Giám đốc.
1.4.1.2 Thực hiện kế hoạch kiểm toán
Sau khi được phân công công việc với các phần hành cụ thể, các KTV, trợ lý
KTV sẽ nhận các chương trình kiểm toán tương ứng và tiến hành thực hiện phần
công việc của mình.
Việc thực hiện cuộc kiểm toán có thể chia thành hai bước chính:
- Thực hiện thử nghiệm kiểm soát đối với các chu trình: kiểm tra HTKSNB
của khách hàng
- Thực hiện các thủ tục kiểm tra chi tiết.
Kết thúc hai bước trên, KTV sẽ thu được một mức độ đảm bảo theo yêu cầu
đối với khoản mục hoặc thông tin được kiểm tra. Mục đích của kiểm tra HTKSNB
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
nhằm mục đích giảm bớt khối lượng công việc kiểm tra chi tiết. Việc thực hiện kiểm
tra HTKSNB là không bắt buộc nhưng thường được khuyến khích để giảm thời gian
thực hiện, tăng hiệu quả cuộc kiểm toán.
Kiểm toán phải tuyệt đối tuân thủ chương trình kiểm toán đã xây dựng. Trong
mọi trường hợp KTV không được tự ý thay đổi chương trình kiểm toán. Tuy nhiên,
trong quá trình thực hiện, nếu xuất hiện những vấn đề khác với kế hoạch đề ra, KTV
có thể đề nghị điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp. Mọi sự thay đổi đều phải được sự
đồng ý của trưởng nhóm kiểm toán và khách hàng.
1.4.1.3 Kết thúc kiểm toán
 Lập báo cáo kiểm toán
Sau khi hoàn tất công việc kiểm toán phải tiến hành lập báo cáo kiểm toán.
Các bước công việc cần thực hiện ở giai đoạn này bao gồm:
- Gửi bản dự thảo để lấy ý kiến
Sau khi khách hàng có ý kiến đối với các đề nghị được nêu trong thư, dự thảo
BCTC đã được kiểm toán sau khi được điều chỉnh lại (nếu có) sẽ được gửi đến cho
khách hàng để lấy ý kiến. Bản thảo khi gửi đi phải đóng thành tập và đóng dấu “dự
thảo” lên từng trang. Bản dự thảo được lưu một bộ vào hồ sơ kiểm toán.
- Hoàn chỉnh báo cáo lần cuối
BCTC đã được kiểm toán sau khi đã có ý kiến của khách hàng sẽ được hoàn
chỉnh và gửi đến khách hàng ký trước. BCTC đã được kiểm toán phải bao gồm đầy
đủ các báo biểu theo quy định hiện hành.
BCTC đã được kiểm toán phải được khách hàng ký trước trên các báo biểu và
sau đó trình cho Trưởng phòng kiểm toán. Trưởng phòng sẽ đệ trình Giám đốc ký
duyệt.
- Phát hành báo cáo chính thức
Sau khi xem xét, Giám đốc sẽ ký duyệt báo cáo kiểm toán chính thức. Trong
trường hợp xét thấy chưa thể phát hành Báo cáo kiểm toán chính thức, Giám đốc sẽ
chỉ đạo xử lý từng trường hợp cụ thể.
BCTC đã được kiểm toán thông thường được phát hành 6 bộ, trong đó có một
bộ để lưu trong hồ sơ kiểm toán. Việc chuyển giao BCTC do Nhóm trưởng thông báo
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
với khách hàng sau đó chuyển cho phòng tổ chức hành chính, phòng tổ chức hành
chính chịu trách nhiệm gửi đến khách hàng qua đường bưu điện hoặc giao trực tiếp.
Các công việc thực hiện sau kiểm toán
- Đồng thời với việc trình các BCTC đã được kiểm toán và đã được các khách
hàng ký trước trên các báo biểu, Nhóm trưởng phải chuyển toàn bộ hồ sơ kiểm toán
cho trưởng phòng kiểm toán xem xét và sau đó được chuyển cho bộ phận lưu trữ.
- Sau khi phát hành có thể có những thông tin liên quan đến BCTC đã được
kiểm toán. Về nguyên tắc, mọi nhân viên trong Công ty khi nhận được các thông tin
liên quan đến khách hàng xét thấy có thể dẫn đến rủi ro khi kiểm toán, cần thông báo
ngay cho trưởng phòng kiểm toán để báo cáo cho Ban Giám đốc.
- Ban Giám đốc Công ty giao cho bộ phận tiếp thị có trách nhiệm theo dõi,
báo cáo và lưu trữ các thông tin có liên quan đến các khách hàng của Công ty từ tất
cả các nguồn thông tin để phục vụ cho việc tra cứu khi cần thiết.
- Sau khi phát hành BCTC đã được kiểm toán, phòng kiểm toán có trách
nhiệm theo dõi và tư vấn cho khách hàng các vấn đề phát sinh sau khi khách hàng đã
được quyết toán thuế.
Trên đây là quy trình kiểm toán chung được xây dựng chặt chẽ, yêu cầu các
KTV phải tuân thủ khi tiến hành cuộc kiểm toán. Tuy nhiên, trong từng trường hợp
cụ thể, tùy thuộc vào quy mô, đặc điểm kinh doanh của khách hàng…, KTV sẽ có
những thay đổi cho thích hợp. Điều này thể hiện tính thống nhất cũng như tính linh
động trong tổ chức chương trình kiểm toán của AISC.
1.4.2 Tổ chức hệ thống kiểm toán
1.4.2.1 Nhân sự
Công ty kiểm toán và dịch vụ tin học - Chi nhánh Hà Nội gồm ba phòng trong
đó có hai phòng kiểm toán BCTC, một phòng kiểm toán XDCB.
Đứng đầu mỗi phòng là một trưởng phòng, dưới là các KTV chính. Giúp việc
cho các KTV chính là các trợ lý kiểm toán bao gồm: Trợ lý cấp cao, trợ lý và trợ lý
mới vào nghề.
Sơ đồ 1.3: Tổ chức bộ máy kiểm toán
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.4.2.2 Phân công nhiệm vụ
 Trưởng phòng
Đóng vai trò trong nhiều lĩnh vực đặc biệt liên quan tới nhân sự, phối hợp hoạt
động và đảm nhiệm các công việc hành chính, có chức năng như một cầu nối giữa
Ban Giám đốc, ban quản lý, và các nhóm nhân viên.
 KTV chính
KTV chính phải là người được cấp giấy phép hành nghề (CPA) hoặc một
giấy chứng nhận có giá trị tương đương. Người này sẽ đảm nhiệm những trọng trách
chỉ dưới Ban Giám đốc và trưởng phòng. Bao gồm việc giám sát công việc của các
trợ lý, nhân viên thực hiện hợp đồng kiểm toán với khách hàng có nhiều bộ phận
phòng ban hay các Chi nhánh hoặc các vụ việc đặc biệt khác.
Trợ lý cấp cao
Chịu trách nhiệm đối với công việc kiểm toán (ngay tại thực địa) không đòi
hỏi quá 5 người và trong một số trường hợp có thể phải hỗ trợ cho KTV chính trong
việc theo dõi các công việc kiểm toán có tầm cỡ lớn hơn. Trợ lý cấp cao chịu trách
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
13
Trợ lý
Trợ lý
Trợ lý mới vào nghề
Trợ lý mới vào nghề
Trợ lý cấp cao Trợ lý cấp cao
Trưởng phòng
KTV chính KTV chính
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
trước người KTV chính hoặc người quản lý công việc về tất cả các vấn đề liên quan
đến việc thực hiện một công việc kiểm toán. Người trợ lý cấp cao phải tiếp tục học
để nâng cao trình độ chuyên môn.
 Trợ lý
Là người đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán cả về các vấn
đề lý luận cũng như thực tiễn để có thể đảm nhiệm việc xem xét các bước của những
công việc kiểm toán quy mô nhỏ. Người trợ lý phải chịu trách nhiệm trước nhiều trợ
lý khác và phải có năng lực soạn thảo sơ bộ các phần, mục của các bức thư của ban
lãnh đạo và các báo cáo kiểm toán.
 Trợ lý mới vào nghề
Theo quy định là những người có trình độ, kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực
kế toán kiểm toán. Người trợ lý mới vào nghề được phân công thực hiện các công
việc ở thực địa hoặc công việc tương tự dưới sự chỉ dẫn của một cán bộ thâm niên
khác và hiếm khi phải chịu trách nhiệm về một phần hành hoàn chỉnh của một đợt
kiểm toán.
1.4.3 Tổ chức hệ thống soát xét chất lượng kiểm toán tại Công ty kiểm toán và
dịch vụ tin học AISC - Chi nhánh Hà Nội
1.4.3.1 Nhân viên
 Tuyển nhân viên
Công ty duy trì một quy trình tuyển dụng nhân viên chuyên nghiêp bằng việc
lập kế hoạch nhu cầu nhân viên, đặt ra mục tiêu tuyển dụng nhân viên, yêu cầu về
trình độ và năng lực của người thực hiện chức năng tuyển dụng. Lập kế hoạch nhu
cầu nhân viên ở các chức danh và xác định mục tiêu tuyển dụng dựa trên số lượng
khách hàng hiện có, mức tăng trưởng dự tính và số nhân viên có thể giảm.
 Đào tạo nhân viên
Nhân viên mới được tham dự các khoá học về đào tạo nghiệp vụ Ban Giám
đốc, thường là Giám đốc trực tiếp hướng dẫn. Nhân viên mới có khoảng một tháng
để làm quen với việc kiểm toán và lưu trữ hồ sơ bằng cách đọc hồ sơ và các file kiểm
toán đã lưu trữ trước khi đi kiểm toán thực tế.
Nguyễn Thị Đan Kiểm toán 46B
14

Một số biện pháp chủ yếu nâng cao chất lượng thẩm định dự án tại Cục đầu tư phát triển Hà Nội.DOC

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
quy mô vừa và nhỏ nhng cũng có một số doanh nghiệp t nhân có quy mô lớn, thu
hút nhiều lao động. Bộ mặt nền kinh tế đã thay đổi một cách cơ bản và phát triển
theo chiều hớng tích cực về mọi mặt. Tình hình huy động vốn đầu t và mức đầu t
trong những năm qua đợc thể hiện qua biểu sau:
Biểu 1: Đầu t và tiết kiệm ở Việt Nam trong thời gian qua
Năm 2002 2003 2004 2005 2006
Đầu t/GDP (%) 25.5 27.3 27.9 27.6 23.6
Tiết kiệm/GDP(%) 16.9 17.0 16.7 20.1 17.0
Qua số liệu trên cho thấy rằng nền kinh tế nớc ta đã đạt đợc những kết quả
nhất định trong việc thúc đẩy các hoạt động đầu t, huy động nguồn vốn đầu t cho
tăng trởng kinh tế. Đặc biệt trong giai đoạn 1991 - 2003, mức tiết kiệm và đầu t
trong GDP tăng mạnh, tốc độ tăng trởng thời kỳ này tơng đối cao và ổn định. Năm
2003 có tỉ lệ đầu t/ GDP là 27,3%, tiết kiệm/ GDP là 17,0% và đạt tốc độ tăng tr-
ởng cao nhất trong suốt thời kỳ qua là 12,7%, tỉ lệ lạm phát dới hai con số là
9,5%.Tuy nhiên nếu xét toàn cảnh nền kinh tế và so sánh tình hình đầu t của nớc
ta với các nớc trong khu vực ta thấy rằng mức tích luỹ và đầu t của Việt Nam còn
rất thấp. Tích luỹ của nền kinh tế hạn hẹp, mức tiết kiệm (% trên GDP) gần nh
không tăng và chịu lệ thuộc một phần vào lợng kiều hối bên ngoài. Tốc độ vốn đầu
t bình quân hàng năm tăng nhanh từ 7,8% ở thời kỳ 1986 - 1990 lên 28,3% thời kỳ
1991 - 2003 đã giảm còn khoảng 15% suốt hai năm 2004 - 2005 và năm 2006 vẫn
tiếp tục xu hớng giảm. Thực tế đã cho thấy vốn đầu t cho phát triển kinh tế ở Việt
Nam tuy đã có những kết quả ban đầu nhng vẫn còn là một lĩnh vực nóng bỏng và
là một thách thức lâu dài đối với quá trình phát triển của Việt Nam. Do đó cần
phải có những chính sách thúc đẩy đầu t phù hợp để tăng cờng việc phát huy mọi
tiềm năng về vốn của các thành phần kinh tế trong và ngoài nớc nhằm phục vụ cho
sự nghiệp phát triển kinh tế ở Việt Nam trong thời kỳ mới.
3.2- Dự án đầu t tác động đến quan hệ cung cầu về sản phẩm và dịch vụ trên
thị trờng, cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng trong xã hội.
Theo quy luật của kinh tế thị trờng vận động có sự quản lý vĩ mô của Nhà n-
ớc, các dự án đầu t sẽ cung cấp nhiều sản phẩm và dịch vụ với nhãn hiệu mới, kiểu
cách mới, chất lợng và giá thành hợp lý, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của ngời
tiêu dùng. Đây là hệ quả tất yếu của việc huy động tiềm năng về vốn đầu t, việc
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
tăng năng lực sản xuất và dịch vụ để kích thích sản xuất phát triển, tạo thêm nhiều
công ăn việc làm, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nguời lao động
3.3- Dự án đầu t là phơng tiện để chuyển dịch và phát triển cơ cấu kinh tế
Các dự án đầu t đặc biệt là các dự án đầu t mới có vai trò to lớn trong việc
chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hớng công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc. Dự
án đầu t có tác dụng giải quyết những mất cân đối về phát triển giữa các vùng lãnh
thổ, khai thác các thế mạnh về nguồn lực và điều kiện tự nhiên sinh thái của từng
vùng. Một cơ cấu đầu t hợp lý và các chính sách u đãi tơng ứng sẽ giúp các vùng
kinh tế kém phát triển thoát khỏi đói nghèo, giảm khoảng cách so với những vùng
có mức phát triển cao của cả nớc.
Trong Chiến lợc ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2010 đã
khẳng định vai trò của hoạt động đầu t nh sau: Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh
tế đợc thực hiện thông qua hoạt động đầu t và sản xuất kinh doanh của mọi thành
phần kinh tế dới tác động của cơ chế thị trờng đợc Nhà nớc hớng dẫn và thúc đẩy
bằng chơng trình đầu t dựa vào nguồn vốn tập trung
3.4- Dự án đầu t tác động đến tăng cờng khả năng khoa học và công nghệ
Theo đánh giá của các chuyên gia công nghệ thì trình độ công nghệ của
Việt Nam nói chung hiện nay là rất thấp, công nghệ Việt Nam đang lạc hậu so với
các nớc phát triển khoảng 50 - 100 năm. Trong các ngành công nghiệp, hệ thống
máy móc, thiết bị hiện tại lạc hậu từ 2 - 4 thế hệ so với thế giới và đợc hình thành
chắp vá từ nhiều nguồn. Các chỉ tiêu chủ yếu nh mức tiêu hao nhiên liệu, vật liệu
thờng lớn gấp 1,5 -2 lần so với mức chung của thế giới. Giá thành sản phẩm cao,
do nhiều yếu tố, nhng trớc hết là do công nghệ sử dụng lạc hậu dẫn đến giá trị của
sản phẩm thấp, khó có khả năng cạnh tranh trên thị trờng trong và ngoài nớc. Cũng
do sự bất cập của công nghệ nên năng suất lao động rất thấp, tỉ lệ sản phẩm hỏng
cao (năng suất lao động công nghiệp chỉ đạt 30% mức trung bình của thế giới).
Trình độ công nghệ thấp cũng dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trờng do bản thân
công nghệ và do sản phẩm mà nó tạo ra, vì thế chi phí không chỉ của riêng doanh
nghiệp mà của xã hội phải bỏ ra để khắc phục ô nhiễm môi trờng là lớn.
Việt Nam đang trong tiến trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc, các
hoạt động đầu t diễn ra sôi động, số lợng các dự án ngày càng nhiều, yêu cầu của
ngời tiêu dùng cũng ngày một cao hơn. Để đảm bảo tính khả thi của các dự án đầu
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
t cần thiết phải đảm bảo đầu t các trang thiết bị công nghệ thích hợp, sản phẩm của
dự án phải đáp ứng đợc các yêu cầu về kỹ, mĩ thuật, chất lợng và cạnh tranh đợc
trên thị trờng. Việt Nam cần phải có chính sách công nghệ và định hớng công
nghệ trong thời gian tới để tăng cờng trình độ công nghệ của mình và đáp ứng đợc
đòi hỏi của tình hình đầu t trong thời kỳ mới.
4) Chu trình của dự án đầu t
Dự án đầu t đợc xây dựng và phát triển trong một quá trình gồm nhiều giai
đoạn riêng biệt song gắn bó chặt chẽ với nhau và đi theo một tiến trình lôgic đợc
gọi là chu trình dự án.Có nhiều cách phân chia chu trình dự án nhng ở đây để tiện
cho việc phân tích, ta phân chia thành 5 giai đoạn là: xây dựng dự án, thực hiện dự
án, vận hành dự án, đánh giá sau thực hiện dự án và kết thúc dự án.
4.1. Giai đoạn xây dựng dự án
4.1.1 - Nghiên cứu cơ hội đầu t
Nghiên cứu cơ hội đầu t là giai đoạn đầu tiên trong chu trình dự án. Đây là
những ý tởng ban đầu đợc hình thành trên cơ sở phát hiện những lĩnh vực có nhiều
tiềm năng để đầu t, từ đó hình thành sơ bộ các ý đồ đầu t. Trên thực tế, ý đồ về
một dự án mới có thể xuất phát từ các nguồn sau:
- Từ chiến lợc phát triển ngành hay chiến lợc phát triển kinh tế quốc dân
- Thông qua việc phát hiện các nguồn tài nguyên, nhân lực, vật liệu cha đợc
khai thác và sử dụng có hiệu quả.
- Dự án có thể đợc đề xuất để đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng ở thị trờng
trong nớc và nớc ngoài còn cha đợc thoả mãn.
- ý đồ của dự án có thể nảy sinh từ yêu cầu khắc phục những khó khăn và trở
ngại đối với sự phát triển kinh tế - xã hội do thiếu các điều kiện vật chất cần thiết.
Trên cở sở các ý đồ đầu t khác nhau đợc hình thành và đề xuất, cần tiến
hành nghiên cứu chi tiết hoá, lựa chọn ra những ý đồ dự án có triển vọng nhất (ph-
ơng án tối u) để tiến hành chuẩn bị và phân tích trong giai đoạn tiếp theo. Việc xác
định và sàng lọc các ý đồ dự án có ảnh hởng quyết định đến quá trình chuẩn bị và
thực hiện dự án sau này.
4.1.2 - Nghiên cứu tiền khả thi
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Khi xác định sơ bộ đợc ý đồ, mục tiêu, phơng tiện của dự án, ta có thể tiến
hành nghiên cứu sơ bộ về các yếu tố cơ bản của dự án nh: Quy mô, công nghệ,
công suất thiết kế, thiết bị, nhu cầu về vốn cũng nh tổ chức thực hiện dự án. Trong
giai đoạn này ngời ta cũng xác định các chỉ tiêu cơ bản đánh giá hiệu quả dự án để
làm cơ sở cho việc xem xét, lựa chọn dự án.
Kết quả nghiên cứu tiền khả thi là cơ sở cho việc quyết định tiếp tục hoặc
chấm dứt việc nghiên cứu dự án ở bớc tiếp theo.
4.1.3 - Nghiên cứu khả thi
Nghiên cứu khả thi dự án đầu t là giai đoạn nghiên cứu chi tiết và toàn diện
các yếu tố của dự án trên mọi phơng diện: Kỹ thuật, tổ chức quản lý, thể chế xã
hội, thơng mại, tài chính, kinh tế. Để thực hiện nhiệm vụ này phải thu thập đầy đủ
những thông tin cần thiết cho việc nghiên cứu về thị trờng, môi trờng tự nhiên, các
nguồn nguyên vật liệu, các chính sách có liên quan của chính phủ, các đặc điểm
kinh tế - văn hoá - xã hội của dân c trong vùng.
Nghiên cứu khả thi còn đợc gọi là lập luận chứng kinh tế kỹ thuật, là bớc
nghiên cứu dự án đầy đủ nhất, có nhiệm vụ tạo cơ sở để chấp thuận hay bác bỏ dự
án cũng nh để xác định một phơng án tốt nhất trong số các phong án còn lại.
Nghiên cứu khả thi đúng nh tên gọi của nó, nhằm chứng minh khả năng thực hiện
của dự án về tất cả mọi phơng diện có liên quan. Chuẩn bị tốt và kỹ lỡng quá trình
này sẽ làm giảm những khó khăn trong giai đoạn thực hiện dự án cũng nh cho
phép đánh giá đúng đắn hơn tính hiệu quả và khả năng thành công của dự án.
4.1.4 - Thông qua dự án (duyệt và thẩm định dự án)
Giai đoạn này thờng đợc thực hiện với sự tham gia của các cơ quan Nhà nớc,
các tổ chức tài chính và các thành phần tham gia dự án nhằm xác minh lại toàn bộ
những kết luận đã đợc đa ra trong quá trình chuẩn bị và phân tích dự án, trên cơ sở
đó thông qua hay bác bỏ dự án. Dự án sẽ đợc thông qua và đa vào thực hiện nếu
nó đợc chứng minh là có tính khả thi. Ngợc lại trong trờng hợp còn có những bất
hợp lý trong thiết kế dự án thì tuỳ theo mức độ, dự án có thể đợc yêu cầu sửa đổi
hay buộc phải xây dựng lại hoàn toàn.
4.2. Giai đoạn thực hiện dự án
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Thực hiện dự án là giai đoạn triển khai thực hiện dự án. Giai đoạn này bao
gồm một loạt các quá trình kế tiếp hoặc xen kẽ nhau từ khi thiết kế đến khi đa dự
án vào vận hành khai thác.
Thực hiện dự án là kết quả của một quá trình chuẩn bị và phân tích kỹ lỡng.
Song trong thực tế rất ít khi dự án đợc tiến hành hoàn toàn đúng nh hoạch định.
Nhiều dự án đã không đảm bảo đợc tiến độ thời gian và chi phí dự kiến, thậm chí
một số dự án đã phải thay đổi thiết kế ban đầu do giải pháp kỹ thuật không thích
hợp hay do thiếu vốn Nói chung những rủi ro buộc hoạt động đầu t khó thực
hiện theo nh kế hoạch là các khó khăn về tài chính, các hạn chế về mặt quản lý,
các vấn đề kỹ thuật phát sinh thờng xuyên trong quá trình thực hiện dự án và do
các biến động chính trị tác động không tốt đến quá trình triển khai dự án.
4.3. Giai đoạn vận hành dự án đầu t
Giai đoạn vận hành dự án đầu t đợc xác định từ khi chính thức đa dự án vào
vận hành, khai thác cho đến khi kết thúc dự án. Đây là giai đoạn thực hiện các
hoạt động theo chức năng của dự án và quản lý các hoạt động đó theo kế hoạch đã
dự tính. Giai đoạn vận hành dự án có thể tiến hành ngay cả trong giai đoạn thực
hiện. Có thể chia giai đoạn thực hiện dự án thành những thời kỳ nhỏ hơn, chẳng
hạn, thời kỳ thứ nhất là thi công xây dựng các công trình cơ sở, sau khi hoàn thành
XDCB dự án chuyển sang thời kỳ phát triển. Trong thời kỳ này, dự án bắt đầu sinh
lợi và trả dần những khoản nợ trong thời kỳ đầu. Thời kỳ thứ ba bắt đầu khi dự án
đạt tới sự phát triển toàn bộ, nói cách khác các công trình đầu t ban đầu đã sử dụng
hết công suất và kéo dài tới khi dự án chấm dứt hoạt động.
4.4. Giai đoạn đánh giá sau thực hiện dự án
Đánh giá sau thực hiện dự án thực chất là việc phân tích đánh giá các chỉ
tiêu kinh tế - kỹ thuật của dự án trong giai đoạn vận hành, khai thác. Việc đánh giá
này nhằm hiệu chỉnh các thông số kinh tế - kỹ thuật đảm bảo mức đã đợc dự kiến
trong nghiên cứu khả thi trên cơ sở phát hiện và tìm biện pháp đảm bảo các thông
số vận hành của dự án. Đồng thời tìm kiếm các cơ hội phát triển, mở rộng hoặc
điều chỉnh các yếu tố của dự án cho phù hợp với tình hình thực tế để đảm bảo hiệu
quả của dự án. Dựa vào các kết quả phân tích, các cơ quan có thẩm quyền đánh
giá quá trình vận hành, khai thác dự án để có quyết định đúng đắn về sự cần thiết
kéo dài hoặc chấm dứt thời hạn hoạt động của dự án.
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
4.5 Giai đoạn kết thúc dự án
Đây là giai đoạn tiến hành các công việc cần thiết để chấm dứt hoạt động
của dự án (thanh toán công nợ, thanh lý tài sản và hoàn thành các thủ tục khác)
Quá trình nghiên cứu, soạn thảo một dự án đầu t đợc thực hiện theo từng
giai đoạn rất cẩn thận nhng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định. Do đó,
chúng ta cần phải có một quy trình thẩm định dự án thích hợp nhằm phát hiện ra
những sai sót để có biện pháp khắc phục, đảm bảo tính khả thi của dự án.
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Biểu 3: Chu trình phát triển của một dự án đầu t
II) Thẩm định dự án đầu t
1) Khái niệm thẩm định dự án
Mỗi một hoạt động đầu t đều có rất nhiều đặc điểm và sự phức tạp về mặt kỹ
thuật lại chịu ảnh hởng của nhiều yếu tố bất định. Do vậy trớc khi quyết định hoặc
chấp thuận việc thực hiện một dự án, cấp có thẩm quyền cần phải đánh giá toàn
diện nội dung dự án xem dự án có thực sự có lợi nhuận không, có đáp ứng đợc các
mục tiêu phát triển chung của quốc gia hay không. Nếu có thì bằng cách nào và
đến mức độ nào. quá trình xem xét đánh giá dự án nhằm đạt đợc các mục tiêu nói
trên đợc gọi là thẩm định dự án đầu t.
Ta hãy xem xét hai cách khái niệm sau:
11
Giai đoạn 1
Xây dựng dự án
Nghiên cứu
cơ hội đầu t
Nghiên cứu
tiền khả thi
Nghiên cứu
khả thi
Thẩm định dự
án đầu t
Giai đoạn 2: Thực hiện
dự án
Thiết kế kỹ
thuật
Kí kết hợp
đồng, đấu thầu
Đào tạo CB -CNV
kỹ thuật, quản lý
Chạy thử,
nghiệm thu
Giai đoạn3: Vận hành
khai thác dự án
Giai đoạn 4: Đánh giá
sau thực hiện dự án
Giai đoạn 5: Kết thúc
dự án
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Thẩm định dự án đầu t là việc tổ chức xem xét một cách khách quan, có
khoa học và toàn diện các nội dung cơ bản ảnh hởng trực tiếp tới tính khả thi của
dự án, từ đó ra quyết định đầu t và cho phép đầu t.
Thẩm định dự án đầu t là hoạt động chuẩn bị dự án, đợc thực hiện bằng kỹ
thuật phân tích dự án đã đợc thiết lập để ra quyết định đầu t, thoả mãn các yêu cầu
thẩm định của Nhà nớc.
Nh vậy, thẩm định dự án là khâu nằm trong quá trình chuẩn bị dự án nhng
tách biệt với khâu soạn thảo dự án. Thực chất của việc thẩm định dự án là kiểm tra
đánh giá toàn diện nội dung của dự án trên cơ sở các tiêu chuẩn, quyết định, định
mức của cơ quan quản lý Nhà nớc, các tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế. Từ đó có
các kết luận về tính khả thi của dự án để làm cơ sở cho các cơ quan có thẩm quyền
của Nhà nớc ra quyết định đầu t và cho phép đầu t.
2) Sự cần thiết phải thẩm định dự án
Hiện nay, đang có nhiều vấn đề đặt ra trong việc lập và quản lý dự án lớn,
đây là một bài toán tổng thể phức tạp nhng cần thiết phải giải quyết. Trong sự phát
triển tiếp theo của quản lý các dự án ở thập niên 70, sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ
nổi lên hai đặc điểm: Một là số lợng cũng nh mức độ các rủi ro về kinh tế (nguồn
nguyên liệu cạn kiệt, khan hiếm ) xã hội (thất nghiệp gia tăng, lạm phát cao )
chính trị (không ổn định ) đã đa vào dự án các mô hình xác suất thống kê cho
phép tính đến độ bất định của các dữ kiện. Hai là cùng với sự phát triển nhanh
chóng của công nghệ tin học (máy tính điện tử và các phần mềm tơng ứng) ngời ta
đã tiến hành mô phỏng để so sánh nhiều phơng án khác nhau (làm nhiều tính toán
đơn giản thay vì một tính toán duy nhất nhng phức tạp nh trớc đây). Giai đoạn thập
niên 80 đánh dấu bằng sự hình thành ngày càng nhiều các dự án kinh tế vi mô và
các dự án khu vực với sự tham gia cùng một lúc của nhiều quốc gia trong đó có dự
án liên kết giữa các nớc công nghiệp phát triển. Cuối cùng trong việc lập, phân
tích, quản lý dự án những năm gần đây nổi lên một số vấn đề mới nh làm thế nào
để nâng cao chất lợng các dự án mang tính chất nghiên cứu phát triển, chú trọng
đến các vấn đề định tính nh: đặc điểm văn hoá, ảnh hởng môi trờng sinh thái, giải
quyết công ăn việc làm
Ngày nay cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các quốc gia là các công cuộc
đầu t có quy mô ngày càng lớn và tính đa dạng cao. Cạnh tranh trên thị trờng trở
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
nên gay gắt, khoảng thời gian mà mỗi sản phẩm trụ đợc trên thị trờng ngày một
ngắn. Vì vậy việc hình thành ý tởng dự án, lập dự án cũng nh quản lý tốt dự án trở
thành một vấn đề hết sức bức thiết.
Mỗi doanh nghiệp thờng phải tiến hành một lúc nhiều dự án liên quan, phụ
thuộc lẫn nhau (dự án sản phẩm mới thờng đi liền với nhu cầu thay đổi cơ cấu tổ
chức, tin học hoá doanh nghiệp ) số lợng dự án nhiều, quy mô dự án cũng lớn lên
và phức tạp hơn do sự phát triển của kỹ thuật và công nghệ, nhiều dự án đòi hỏi
phải có chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau cùng tham gia. Trong khi đó
các dự án phải đứng trớc những hạn chế về kinh tế nh nguồn lực có hạn, những
vấn đề về môi trờng sinh thái, yêu cầu ngày càng cao của khách hàng Những đòi
hỏi ngày càng nghiêm khắc đó của thực tế buộc các nhà đầu t phải quan tâm đến
việc nghiên cứu tổ chức tối u toàn bộ quá trình chuẩn bị dự án và thực hiện dự án.
Đồng thời đòi hỏi các nhà quản lý kinh tế phải có kiến thức, kinh nghiệm, phẩm
chất để đánh giá đúng đắn hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án
để ra quyết định hợp lý về đầu t hay quyết định cho vay, tài trợ cho dự án. Quá
trình các nhà quản lý thực hiện các nhiệm vụ này chính là quá trình thẩm định dự
án đầu t.
Mặt khác, một dự án đầu t cho dù đợc soạn thảo kỹ lỡng đến đâu thì vẫn
mang ý kiến chủ quan của nhà đầu t và sẽ có những sai sót nhất định trong việc
nhìn nhận đánh giá các vấn đề của dự án. Dự án đợc lập thờng không tránh khỏi
tình trạng bỏ sót các yếu tố trong khi tính toán, tình trạng thiếu khách quan thiên
về mục tiêu lợi nhuận mà coi nhẹ lợi ích của xã hội. Ngoài ra do chủ đầu t hạn chế
về nguồn thông tin, trình độ chuyên môn, quản lý cũng nh phân tích tình hình thực
tế của chủ đầu t còn yếu nên dự án đợc lập ra cha chắc đã thực sự khả thi, đáp ứng
đợc đòi hỏi của thị trờng cũng nh các mục tiêu phát triển của xã hội. Công tác
thẩm định dự án nhằm làm rõ tính đúng đắn, hợp lý của dự án trên cơ sở phân tích
một loạt các vấn đề có liên quan đến hiệu quả thực hiện dự án nh mục tiêu của dự
án, thị trờng sản phẩm, kỹ thuật - công nghệ, khả năng tài chính của dự án Nh
vậy, thẩm định dự án có một vai trò to lớn đối với chủ đầu t, với Nhà nớc và đối
với các nhà tài trợ trong việc đảm bảo có một dự án thực hiện theo đúng kế hoạch,
thu hồi đủ vốn ban đầu, có lãi và đáp ứng đợc các mục tiêu phát triển kinh tế - xã
hội của đất nớc.
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Đối với chủ đầu t, thẩm định dự án nh là một quá trình kiểm tra đánh giá lại
toàn bộ các phơng diện của dự án dới một cái nhìn khách quan hơn. Giả sử rằng,
nếu lấy mục tiêu lợi nhuận tối đa để đi đến quyết định đầu t ta sẽ dễ dàng so sánh
giữa lợi nhuận có thể đạt đợc với chi phí đầu t đã bỏ ra. Tuy nhiên vấn đề không
hoàn toàn đơn giản nếu chúng ta chỉ xem xét một khía cạnh biểu hiện của hoạt
động đầu t là chi phí bỏ ra ở hiện tại nhng lợi nhuận là những khoản tiền nhận đợc
trong tơng lai, thậm chí sau 15 năm hoặc 20 năm. Vấn đề đặt ra là so sánh nh thế
nào giữa chi phí đầu t bỏ ra và lợi nhuận thu đợc? Đây chính là những vấn đề
thuộc luận cứ khoa học của thẩm định dự án. Trên thực tế, sau khi thẩm định một
dự án, bộ phận thẩm định sẽ có ý kiến đánh giá về dự án và có yêu cầu chủ đầu t
hoàn thiện bổ xung thông tin trong trờng hợp dự án có thiếu sót hoặc có ý kiến bác
bỏ đối với những dự án không đáp ứng đợc yêu cầu. Thông qua đó, chủ đầu t sẽ
xác định và lựa chọn đợc phơng án đầu t tốt nhất, rủi ro thấp nhất đồng thời loại bỏ
đợc các phơng án đầu t không hiệu quả.
Công tác thẩm định dự án đầu t không chỉ có ích đối với nhà đầu t mà còn
có ý nghĩa rất quan trọng đối với Nhà nớc. Bởi lẽ, một doanh nghiệp khi có dự án
đầu t sẽ có rất nhiều mục tiêu cụ thể nhng quy tụ lại vẫn là mục tiêu lợi nhuận.
Khả năng sinh lời càng lớn thì càng hấp dẫn doanh nghiệp tham gia đầu t. Vì vậy,
khi lập dự án đầu t, chủ đầu t thờng có khuynh hớng thiên về mục tiêu tạo ra nhiêu
lợi nhuận cho mình mà không quan tâm đúng mức đến các lợi ích xã hội khác.
Trách nhiệm của bộ phận thẩm định dự án là đánh giá dợc tính phù hợp của dự án
đối với quy hoạch phát triển chung của ngành, vùng lãnh thổ và của cả nớc. Đặc
biệt phải xác định đợc phần lợi ích mà dự án đóng góp cho xã hội và phần chi phí
mà xã hội phải bỏ ra để từ đó xem xét khả năng sinh lợi của dự án trên phuơng
diện xã hội. Từ đó có kết luận loại bỏ những dự án không có hiệu quả về mặt kinh
tế - xã hội hoặc hiệu quả thấp. Điều này sẽ đảm bảo các công cuộc đầu t đều đóng
góp vào lợi ích chung của xã hội, hoạt động đầu t đợc tiến hành theo đúng mục
tiêu và định hớng phát triển của đất nớc.
Đối với các nhà tài trợ, các tổ chức ngân hàng, việc thẩm định dự án mang
lại cho họ những thông tin về tính khả thi của dự án, giúp họ đánh giá đợc tình
hình tài chính của chủ đầu t và khả năng trả nợ của dự án Từ đó giúp họ ra
quyết định nên hay không nên cho vay hoặc tài trợ cho dự án.
14

Một số biện pháp thúc đẩy tiêu thụ hoạt động tại công ty cổ phần Vn-hungary.doc.DOC

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
nghiệp và mục tiêu cuối cùng là đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách tốt
nhất.
- Hoạt động tiêu thụ sản phẩm là cầu nối giữa doanh nghiệp và ngời tiêu
dùng, đa họ đến gần nhau và làm thoả mãn mong muốn, nhu cầu của nhau.
- Tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá thực hiện mục đích của sản xuất là tiêu
dùng. Đa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Đây là khâu lu thông
hàng hoá, là cầu nối trung gian giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa sản xuất với
sản xuất.
Đối với xã hội
- Sản phẩm, hàng hoá của doanh nghiệp đợc tiêu thụ chứng tỏ, sản phẩm
đó đã đáp ứng đợc phần nào trong nhu cầu tiêu dùng của xã hội. Đồng thời
thông qua quá trình tiêu thụ biết đợc nhu cầu của xã hội, biết đợc mặt mạnh,
mặt yếu của sản phẩm từ đó doanh nghiệp có định hớng điều chỉnh sản xuất,
cho ra những sản phẩm đáp ứng đợc mong muốn và nhu cầu xã hội đợc tốt hơn.
- Hoạt động tiêu thụ đảm bảo cân đối giữa cung và cầu trên thị trờng. Nếu
không có hoạt động tiêu thụ sẽ làm mất cân đối cung cầu và dẫn đến khủng
hoảng thị trờng. Trong thời kỳ hoạt động tiêu thụ cha phát triển, thị trờng đã có
lúc bị khủng hoảng do cầu lớn hơn cung và điều này ảnh hởng rất lớn đến nhiều
hoạt động khác trong xã hội.
- Trong nền kinh tế thị trờng, sự cạnh tranh là tất yếu và ngày càng gay
gắt. Chính vì vậy mà hoạt động tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp đòi hỏi sự
năng động, sáng tạo và sự cải tiến, phát huy sáng kiến để năng cao năng lực
cạnh tranh của doanh nghiệp là điều cần thiết. Điều này góp phần thúc đẩy lực
lợng sản xuất trong xã hội phát triển nhanh và ngày càng tiên tiến hiện đại.
- Tiêu thụ hàng hoá đựơc thực hiện thông qua bán hàng của doanh nghiệp,
nhờ đó hàng hoá đợc chuyển thành tiền, thực hiện vòng chu chuyển vốn trong
_______________________________________________________________________

5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
doanh nghiệp và chu chuyển tiền tệ trong xã hội, đảm bảo phục vụ cho mọi hoạt
động của xã hội.
2. Khái niệm về tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá
Tiêu thụ là quá trình thực hiện quan hệ trao đổi thông qua các phơng tiện
thanh toán để thực hiện giá trị của sản phẩm, hàng hóa. Tức là chuyển hóa vốn
của doanh nghiệp từ hình thái hiện vật (hàng) sang hình thái tiền tệ (tiền), kết
thúc một vòng chu chuyển vốn. Việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa có thể thỏa
mãn nhu cầu của các đơn vị hoặc cá nhân ngoài doanh nghiệp và đợc gọi là tiêu
thụ ra bên ngoài. Cũng có thể, sản phẩm đợc cung cấp giữa các đơn vị của cùng
một công ty, một tập đoàn gọi là tiêu thụ nội bộ. Tiền thu đ ợc từ việc bán
hàng gọi là doanh thu bán hàng. Doanh thu bán hàng cũng đợc phân ra thành
doanh thu bán hàng ra ngoài và doanh thu bán hàng nội bộ. Ngoài ra, để thực
hiện hoạt động tiêu thụ, doanh nghiệp phải bỏ ra những khoản chi nh chi phí
bán hàng.
Nh vậy có thể hiểu khái niệm về tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá của
doanh nghiệp theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp:
- Hiểu theo nghĩa rộng, tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa là quá trình kinh tế
bao gồm nhiều khâu, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Đó là việc nghiên cứu
thị trờng, xác định nhu cầu khách hàng, đặt hàng và tổ chức sản xuất thực hiện
các nghiệp vụ tiêu thụ, xúc tiến bán hàng nhằm mục đích đạt hiệu quả kinh
doanh cao nhất.
- Hiểu theo nghĩa hẹp, tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa là việc chuyển dịch
quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa, lao vụ dịch vụ đã thực hiện cho khách hàng
đồng thời thu đợc tiền bán hàng hoặc đợc quyền thu tiền.
Chuyển sang cơ chế thị trờng, các doanh nghiệp muốn kinh doanh
thành công trớc hết phải trả lời các câu hỏi: Kinh doanh hàng hoá gì? hớng tới
đối tợng khách hàng nào và kinh doanh nh thế nào?. Vì vậy tiêu thụ sản phẩm,
_______________________________________________________________________

6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hàng hoá đợc hiểu theo nghĩa đầy đủ là quá trình gồm nhiều hoạt động:
Nghiên cứu thị trờng, nghiên cứu ngời tiêu dùng, lựa chọn xác định kênh phân
phối, các chính sách và hình thức bán hàng, tiến hành quảng cáo và các hoạt
động xúc tiến bán hàng cuối cùng là thực hiện các công việc bán hàng tại
điểm bán.
II. Nội dung hoạt động tiêu thụ sản phẩm trong doanh
nghiệp sản xuất- kinh doanh
1. Nghiên cứu thị trờng
Nghiên cứu thị trờng là công việc đầu tiên từ đó làm cơ sở đề ra các chiến
lợc, mục tiêu của doanh nghiệp bắt đầu tham gia vào thị trờng. Thị trờng là môi
trờng lớn mà trong đó luôn có sự biến đổi, chuyển động không ngừng. Do đó,
nghiên cứu thị trờng là yêu cầu không thể thiếu đối với mỗi doanh nghiệp.
Đứng trớc sự biến đổi nhanh chóng và theo xu hớng phát triển thì sự chậm chạp,
trì trệ sẽ khiến doanh nghiệp nhanh chóng tự loại mình ra khỏi xu hớng phát
triển đó. Mục đích của hoạt động nghiên cứu thị trờng là xác định khả năng bán
một loại mặt hàng, sản phẩm nào đó trên địa bàn đợc xác định.
Điều tra, nghiên cứu thị trờng đã trở thành yêu cầu cấp thiết của sự tồn tại,
phát triển của doanh nghiệp. Do đó cần phải có đòi sự đầu t đúng mức, phù hợp
với năng lực quy mô doanh nghiệp để thực hiện hoạt động này đợc hiệu quả cao
nhất.
Đặc điểm của thông tin kinh doanh thị trờng: Nghiên cứu thị trờng vấn đề
quan trọng nhất đó là thông tin. Thông tin kinh doanh thị trờng là những tri thức
và tình báo liên quan đến kinh doanh thị trờng. Thông tin thị trờng mang tính
rộng rãi vì hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp liên quan đến rất nhiều vấn
đề bên ngoài nh thể chế chính trị luật pháp, kinh tế, tự nhiên do vậy nội dung
thông tin rất rộng và các nguồn cũng rất đa dạng. Thông tin kinh doanh thị tr-
ờng mang tính hệ thống, có liên quan đến nhau theo các mốc thời gian nhất
_______________________________________________________________________

7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
định mà yêu cầu ngời thu thập thông tin phải có những kỹ năng cơ bản trong
việc tổng hợp thông tin thu đợc. Thị trờng luôn thay đổi do đó thông tin phản
ánh hoạt động kinh doanh trên thị trờng cũng biến đổi theo. Sự biến hoá của
tình hình chính trị, kinh tế, sự biến động trong quan hệ cung cầu của hàng hoá.
Do vậy, bộ máy kinh doanh thị trờng phải luôn hiểu rõ sự biến hoá của thông
tin kinh doanh thị trờng từ đó tiến hành những quyết sách kinh doanh một cách
khoa học và hiệu quả nhất. Giá trị của thông tin thị trờng tỷ lệ với thời gian
cung cấp thông tin dài ngắn, tỷ lệ thuận với tốc độ truyền tin nhanh chậm. Hoạt
động trong sự sôi động của thị trờng, yếu tố nhanh nhạy là một trong những yêu
cầu không thể thiếu của một nhân viên thị trờng. Sau khi có đợc những thông
tin thị trờng từ nhiều nguồn, nhiều tài liệu thông tin, thêm vào đó là sự biến hoá
của nhiều nguồn thông tin. Điều này gây ra những khó khăn trong việc tìm hiểu
chuẩn xác thông tin.
Trình tự thu thập thông tin thị trờng:
- Xác định mục tiêu thu thập. Phải đa ra mục tiêu rõ ràng cho nhiệm vụ
của ngời làm công việc thị trờng. Không thể bớc vào làm mà không biết mục
tiêu cụ thể của việc điều tra thu thập này là gì. Phải xác định mục tiêu một cách
chính xác, phơng hớng ứng dụng thông tin, xác định nội dung thu thập thông tin
nh các bảng câu hỏi, danh sách các tiêu thức trong việc tìm hiểu thông tin. Và
với mục tiêu đợc xác định rõ, nhân viên thị trờng tiến hành điều tra thông tin từ
việc lựa chọn nguồn thông tin.
- Đặt kế hoạch thu thập: Kế hoạch thu thập thông tin gồm các mặt nh thời
gian thu thập, hình thức thu thập thông tin, phơng pháp thu thập, bố trí nguồn
lực cho công việc thu thập điều tra hợp lý và dự đoán chi phí cho cuộc điều tra
tìm hiểu nghiên cứu này. Có kế hoạch cụ thể rõ ràng sẽ giúp nhân viên điều tra
vạch ra kế hoạch hoạt động sao cho hiệu quả tiện lợi và tiết kiệm nhất.
_______________________________________________________________________

8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Phơng án thực thi thu thập: Sau hang mục tiêu đã xác định, kế hoạch đã
đợc vạch ra rõ ràng, thì công việc còn lại là thực thi công việc thu thập thông
tin. Và cũng có thể trong việc thực hiện kế hoạch thờng gặp phải hang tình
huống mới những vấn đề mới nằm ngoài dự tính trên giấy. Do đó để ứng phó
với những vấn đề mới nằm ngoài sự dự tính mong muốn thì bên cạnh những kế
hoạch đề ra cần phải có những biện pháp điều tiết hiệu ứng ngợc. Tiếp sau công
việc thực thi là ứng dụng thông tin kinh doanh thị trờng đã điều tra đợc vào hoạt
động cụ thể của doanh nghiệp. Cần phải chỉnh lý, chọn lọc, lu trữ những thông
tin thu thập đợc sau khi trải qua những khâu đó thông tin mới có thể trở thành
giá trị đối với hoạt động kinh doanh của công ty.
2. Lập kế hoạch tiêu thụ sản phẩm
2.1 Phơng pháp áp dụng lập bản kế hoạch ở doanh nghiệp
Bản kế hoạch tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp là do phòng kinh doanh
đảm nhiệm. Phơng pháp thờng đợc áp dụng là kế hoạch từ trên xuống. Tức là
bản kế hoạch đợc thiết lập từ ban kinh doanh lập kế hoạch tiêu thụ sản phẩm
của phòng kinh doanh và đợc xét trình duyệt của ban giám đốc, sau đó triển
khai xuống các đơn vị trực thuộc của doanh nghiệp.
Tuy nhiên tuỳ theo sự ảnh hởng, tác động của thị trờng hay lực lợng bán
hàng trong doanh nghiệp mà có những giai đoạn khả năng tiêu thụ hàng hoá có
những biến động, khi đó yêu cầu bản kế hoạch cũng đợc thay đổi hình thức lập
để phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp.
2.2 Trình tự lập kế hoạch lu chuyển hàng hoá
B ớc 1 : Giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch.
Trớc khi kết thúc năm báo cáo, vào quý IV đã chuẩn bị cho việc lập kế
hoạch cho năm sau. Trong bớc này cần chuẩn bị các tài liệu cần thiết cho việc
lập kế hoạch. Đó là tổ chức thu nhập, nghiên cứu, đánh giá các tài liệu về dự
báo tình hình nhu cầu thị trờng. Phân tích môi trờng kinh doanh, những nhân tố
_______________________________________________________________________

9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
chính tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, các thông
tin giữ liệu về tiêu chuẩn, định mức cũng nh tình hình thực hiện kế hoạch lu
chuyển hàng hoá của doanh nghiệp năm báo cáo và các năm trớc đó để dự đoán
nhu cầu và đa ra các kế hoạch cho năm tới.
B ớc 2 : Giai đoạn trực tiếp lập kế hoạch
Các cán bộ kinh doanh trực tiếp lập kế hoạch. Tính toán các chỉ tiêu yêu
cầu để đa ra nội dung của chính của bản kế hoạch. Đồng thời đa vào kế hoạch
những nhu cầu mới khả năng mới một cách có kế hoạch để mở rộng hoạt động
kinh doanh của công ty.
B ớc 3 : Giai đoạn trình duyệt và quyết định kế hoạch chính thức
Theo tính chất từng loại hình doanh nghiệp mà bản kế hoạch này đợc trình
duyệt theo các phòng ban chức năng có nhiệm vụ. Đối với công ty thì bản kế
hoạch đợc trình lên ban giám đốc và phải đợc bảo vệ trớc ban giám đốc, sau khi
bản kế hoạch đợc đóng góp ý kiến bổ sung hoàn chỉnh thì nó sẽ là bản kế hoạch
chính thức của doanh nghiệp.
Và bớc tiếp theo là phổ biến nội dung của bản kế hoạch đến từng đơn vị
chức năng có nhiệm vụ cụ thể để tiến hành thực hiện.
3. Xây dựng kênh phân phối và mạng lới
Tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá đợc thực hiện dới nhiều hình thức kênh khác
nhau và từ đó sản phẩm đợc chuyển từ nhà sản xuất (hoặc tổ chức đầu nguồn)
đến ngời sử dụng. Để hoạt động tiêu thụ sản phẩm có hiệu quả, doanh nghiệp
cần phải lựa chọn kênh phân phối hợp lý dựa trên các yếu tố nh đặc điểm sản
phẩm, điều kiện vận chuyển, bảo quản, sử dụng
Nh vậy, một tập hợp hệ thống các phần tử tham gia vào quá trình
chuyển đa hàng hoá từ nhà sản xuất đến ngời sử dụng có thể đợc hiểu là một
kênh phân phối.
3.1. Căn cứ để xây dựng kênh phân phối
_______________________________________________________________________

10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Khi lựa chọn xây dựng kênh phân phối tiêu thụ sản phẩm hàng hoá, doanh
nghiệp phải có những căn cứ cụ thể để có quyết định phù hợp với đặc điểm của
đơn vị mình. Dới đây là một số căn cứ để xây dựng kênh phân phối sản phẩm,
hàng hoá cho doanh nghiệp.
- Những mục tiêu của kênh: Doanh nghiệp phải xác định mục tiêu của
kênh phân phối, thị trờng vơn tới của kênh? Trong đó, mục tiêu của kênh đợc
xác định dựa trên mục tiêu chung trong chiến lợc tổng thể của công ty và mục
tiêu của marketing- mix. Thị trờng vơn tới chính là thị trờng của doanh nghiệp.
- Đặc điểm của khách hàng mục tiêu: Khách hàng với những đặc điểm của
họ là căn cứ cho sự lựa chọn xây dựng kênh phân phối tiêu thụ của doanh
nghiệp. Các yếu tố nh quy mô, cơ cấu, mật độ, hành vi khách hàng Từ việc
phân tích đặc điểm của khách hàng mục tiêu của doanh nghiệp để xác định
kênh phân phối cho phù hợp.
- Đặc điểm của sản phẩm: Theo tính chất hoạt động của công ty, công ty
sản xuất kinh doanh mặt hàng nào?, đặc điểm cơ bản, tính chất lý hoá học của
sản phẩm đó?
- Đặc điểm của trung gian thơng mại: Phần tử tham gia vào trung gian th-
ơng mại của doanh nghiệp?, khả năng phát triển, mặt mạnh, yếu của các trung
gian trong việc thực hiện nhiệm vụ của họ nh thế nào?. Yêu cầu phân tích cụ thể
để lựa chọn loại trung gian thích hợp cho kênh phân phối sản phẩm của đơn vị
mình.
- Kênh phân phối của đối thủ cạnh tranh, đặc điểm của doanh nghiệp: Khi
nghiên cứu thị trờng, một trong những yếu tố cần tìm hiểu đó là đối thủ cạnh
tranh của doanh nghiệp, kênh phân phối của đối thủ cạnh tranh có đặc điểm gì?
Và việc lựa chọn kênh phân phối cho doanh nghiệp có thể cùng đầu ra bán lẻ
với các nhà cạnh tranh hoặc không giống với đối thủ của mình. Điều này còn
tuỳ thuộc vào thực lực bản thân doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp là một đơn vị
_______________________________________________________________________

11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hoạt động với quy mô lớn thì vấn đề xâm nhập vào dòng kênh của các đối thủ
cạnh tranh không quá khó khăn. Tuy nhiên, nếu năng lực tiềm năng của doanh
nghiệp có hạn và yếu hơn so với đối thủ cạnh tranh thì cần phải có một cách
thức lựa chọn khác, mang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
- Ngoài ra còn có rất nhiều căn cứ khác nh đặc điểm của môi trờng
marketing, yêu cầu về mức độ bao phủ thị trờng, mức độ điều khiển kênh
Từ những tiêu thức để xác định kênh phân phối trên, công việc quản lý
kênh phân phối và điều hành hoạt động là vấn đề rất quan trọng để các kênh
hoạt động hiệu quả và phát huy hết vai trò, chức năng của từng bộ phận trong
kênh. Các phơng pháp mà doanh nghiệp sử dụng để khuyến khích các thành
viên trong kênh nh hợp tác, thiết lập quan hệ thành viên, xây dựng chơng trình
phân phối. Và sau mỗi kỳ cần phải có những tổng kết đánh giá mức độ hoạt
động của các kênh. Từ đó có những biện pháp kịp thời để khắc phục những mặt
cha đạt trong kỳ hoạt động đó và xây dựng kế hoạch triển khai hoạt động cho
kỳ tiếp theo.
3.2. Các dạng kênh phân phối mà doanh nghiệp sử dụng
Có thể mô tả tổng quát các dạng kênh phân phối mà doanh nghiệp có thể
áp dụng qua sơ đồ sau đây:
Sơ đồ 1.1. Dạng kênh phân phối doanh nghiệp có thể sử dụng
Lực lợng bán hàng của doanh nghiệp

Lực lợng bán hàng của DN
_______________________________________________________________________

12
Ngời
sản
xuất
Ngời
sử
dụng
Ngời bán
lẻ
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Lực lợng Ngời bán
Bán hàng của DN buôn
Lực lợng
Bán hàng
Của DN
Các loại kênh phân phối đợc phân loại theo những tiêu thức:
Theo tiêu thức trực tiếp, gián tiếp: Dạng kênh phân phối trực tiếp, kênh
phân phối gián tiếp, kênh phân phối hỗn hợp (kết hợp bởi kênh trực tiếp và kênh
gián tiếp).
Theo tiêu thức dài, ngắn: là việc phân phối trực tiếp từ doanh nghiệp đến
ngời tiêu dùng sản phẩm hoặc sử dụng số ít ngời mua trung gian.
3.3. Bề rộng của kênh phân phối
Có 3 phơng thức phân phối là phân phối rộng rãi, chọn lọc và phân phối
đặc quyền. Trong mỗi phơng thức, việc sử dụng số lợng trung gian là khác
nhau.
Phân phối rộng rãi: sản phẩm của doanh nghiệp trải qua nhiều trung gian
thơng mại và ở các cấp độ phân phối khác nhau. Phơng pháp này thờng đợc áp
dụng cho hang sản phẩm và dịch vụ thông dụng.
Phân phối chọn lọc: Doanh nghiệp bán sản phẩm của mình qua một số
trung gian thơng mại mà đã đợc chọn lọc theo hang tiêu chuẩn nhất định theo
từng cấp độ phân phối. Theo cách này doanh nghiệp có điều kiện thiết lập mối
quan hệ tốt với các trung gian thơng mại và làm ăn có hiệu quả uy tín dài lâu.
Phân phối đặc quyền: Doanh nghiệp xác định một trung gian thơng mại
duy nhất trên mỗi khu vực thị trờng. Theo đây, doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát
chính sách của nhà trung gian về những vấn đề nh giá bán, tín dụng, quảng
_______________________________________________________________________

13
Ngời bán
lẻ
Ngời
bán
buôn
C2
Ngời bán
lẻ
Ngời
bán
buôn
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
cáo Và ph ơng pháp này doanh nghiệp sẽ dễ dàng hơn trong việc tập trung
trong việc quản lý và kiểm soát trung gian thơng mại.
4. Tổ chức thực hiện kế hoạch tiêu thụ
4.1. Chuẩn bị hàng hoá
Là hoạt động tiếp tục quá trình sản xuất trong khâu lu thông. Muốn cho
quá trình lu thông hàng hoá đợc liên tục thì doanh nghiệp phải chú trọng đến
các nghiệp vụ: tiếp nhận hàng hoá, kiểm tra hàng hoá về số lợng cũng nh chất l-
ợng, phân loại và ghép đồng bộ để xuất bán cho khách hàng.
Đây là khâu cuối cùng mang tính quyết định, sản phẩm có đợc đem bán trên thị
trờng hay không. Để đảm bảo hàng hoá xuất bán đạt kết quả tốt thì phải thực
hiện tốt nghiệp vụ tiếp nhận, phân loại hàng, lên nhãn hiệu sản phẩm hàng hoá,
bao gói, sắp xếp hàng hoá ở kho, bảo quản hàng hoá trong kho,
- Tiếp nhận đầy đủ về số lợng và đúng chất lợng. Thực hiện tốt việc tiếp
nhận hàng từ các nguồn nhập kho (các phân xởng, tổ đội sản xuất của doanh
nghiệp) theo mặt hàng, quy cách chủng loại, đảm bảo kịp thời gian theo hợp
đồng mua hàng, hoá đơn. Tiếp nhận hàng theo nguyên tắc, thủ tục, quy trình
đối với từng loại sản phẩm và phơng tiện chuyên chở để phát hiện kịp thời sự cố
trong quá trình tiếp nhận và có biện pháp giải quyết kịp thời. Thực hiện tốt
nghiệp vụ này sẽ góp phần đáng kể trong việc giảm chi phí và nâng cao uy tín
của doanh nghiệp với khách hàng
- Phân loại, sắp xếp sản phẩm hàng hoá. Khi hàng đợc chuyển về tiếp nhận
ở kho thì ngời làm công việc ở kho hàng phải phân chia loại hàng hoá, để thuận
lợi cho việc xếp hàng và bảo quản hàng hoá cũng nh khi xuất kho bán hàng
cũng thuận tiện và tiết kiệm thời gian. - Bao gói
- Bảo quản hàng trong kho. Có thể nói rằng bảo quản hàng hoá ở kho là
công việc tơng đối phức tạp và yêu cầu cao. Chất lợng sản phẩm hàng hoá đợc
sẽ bị ảnh hởng nếu nh công việc bảo quản thiếu nghiệp vụ và trách nhiệm. Kho
_______________________________________________________________________

14

Vấn đề triết học về con người và con người trong quá trình đổi mới hiện nay

Lời mở đầu
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của kinh tế tri thức, đòi hỏi mỗi con
ngời phải đợc đào tạo trình độ học vấn, năng lực ; tu dỡng rèn luyện phẩm chất
đạo đức, ý thức lao động tốt hơn để có thể đáp ứng những yêu cầu của sự biến
đổi khoa học công nghệ hết sức nhanh chóng.
Trong sự nghiệp đổi mới đất nớc với những mục tiêu dân giàu, nớc mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, hiện nay, con ngời và nguồn nhân lực đợc
coi là nhân tố quan trọng hàng đầu, quyết định sự phát triển nhanh, hiệu quả và
bền vững nền kinh tế nớc ta. Đó là yếu tố hết sức bức thiết và cần có tính cập
nhật, đáp ứng đợc yêu cầu về con ngời và nguồn nhân lực xét trong nớc ta nói
riêng và quốc tế nói chung. Chúng ta khẳng định con ngời vừa là mục tiêu vừa
là động lực của phát triển kinh tế xã hội đồng thời phải là những con ngời có tri
thức và đạo đức. Từ đây mỗi con ngời dần dần về đúng vị trí là một chủ thể
sáng tạo ra các giá trị, bao gồm các giá trị tinh thần và giá trị vật chất, cho bản
thân và cho xã hội. Vì vậy, vấn đề cốt lõi là, ta phải thực hiện chiến lợc GDĐT
nguồn nhân lực, phát triển con ngời một cách toàn diện cả thể lực lẫn trí lực.
Nhiệm vụ của GDĐT là đa con ngời đạt đến những giá trị phù hợp với đặc điểm
văn hoá và những yêu cầu mới đặt ra đối với con ngời Việt Nam để thực hiện
quá trình đổi mới của nớc ta cũng nh xu hớng phát triển kinh tế nói chung trên
thế giới.
Đề tài: Vấn đề triết học về con ngời và con ngời trong quá trình đổi mới
hiện nay
1
Nội dung
Triết học nào cũng phải trả lời bằng cách này hay cách khác câu hỏi: Con
ngời là gì? Con ngời sinh ra từ đâu, hoạt động và phát triển ra sao?
Trớc khi có học thuyết Mác, những cố gắng của t duy triết học nhằm đạt
tới sự hiểu biết về con ngời "cụ thể" hiện thực đều không đem lại kết quả, rốt
cuộc là chủ nghĩa duy tâm vẫn ngự trị trong nhận thức về con ngời và về đời
sống xã hội.
Chỉ đến triết học Mác, vấn đề con ngời mới đợc xem xét một cách nhất
quán, đầy đủ và sâu sắc hơn, trên cơ sở lập trờng của duy vật triệt để.
I. Con ngời trong triết học Mác - Lênin
1. Bản chất con ngời
Bất cứ một học thuyết nào về con ngời đều không thể lẩn tránh một vấn
đề đã đợc đặt ra trong lịch sử; Con ngời là gì? Bản chất của con ngời là gì?
Quan điểm duy tâm quy đặc trng, bản chất con ngời vào lĩnh vực ý thức t tởng,
tình cảm, đạo đức, hoặc xem bản chất con ngời là cái gì đó đợc quy định sẵn từ
những lực lợng siêu tự nhiên.
Một số trào lu triết học khác lại giải thích bản chất con ngời từ góc độ
những điểm chung của mọi sinh vật trên trái đất. Bản chất đó là bản tính tự
nhiên, là những nhu cầu thuộc về sự duy trì thể xác và dục vọng để phát triển
giống nòi; hoặc tìm kiếm bản chất con ngời trong khuôn khổ cá nhân riêng lẻ,
nghĩa là con ngời bị tách khỏi mối quan hệ xã hội hiện thực của nó. Tính chất
siêu hình của các quan điểm này về bản chất của con ngời biểu hiện ở chỗ, con
bản chất là cái vốn có trừu tợng và quy nó về bản tính tự nhiên, tách khỏi xã hội
và trở nên bất biến.
Với quan điểm duy vật triệt để và phơng pháp biện chứng, C.Mác và
Ph.Ăngghen đã tạo ra một bớc ngoặt trong việc nhận thức bản chất con ngời.
Các ông xuất phát từ con ngời thực tiễn, con ngời hiện thực, con ngời cải tạo thế
giới và thông qua hoạt động vật chất con ngời. Đó là một động vật có tính xã
hội với tất cả những nội dung văn hoá - lịch sử của nó. Nh vậy, các ông không
2
xem xét bản chất con ngời một cách cô lập và phiến diện mà đặt nó trong mối
quan hệ với tự nhiên, xã hội và con ngời. Con ngời sống dựa vào tự nhiên nh hết
thẩy mọi sinh vật khác. Nhng con ngời sở dĩ trở thành con ngời chính là ở chỗ
nó khonog chỉ sống dựa vào tự nhiên, Ph.Ăngghen là ngời đầu tiên đã chỉ ra đợc
bớc chuyển biến từ vợn thành ngời là nhờ có lao động. Quá trình con ngời cải
tạo tự nhiên cũng là quá trình con ngời trở thành con ngời. Ph.Ăngghen nói "lao
động sáng tạo ra con ngời là theo ý nghĩa ấy".
Khác với tự nhiên, xã hội không thể có trớc con ngời mà đã ra đời cùng
với con ngời, xã hội cũng con ngời, xã hội cũng không phải là cái gì trừu tợng,
bất biến mà mỗi hình thái kinh tế - xã hội chỉ thích hợp với mỗi phơng thức sản
xuất nhất định.Nhân tố quyết định phơng thức sản xuất phát triển lại là lực lợng
sản xuất, bao gồm con ngời và công cụ lao động. Nh thế, không phải cái gì khác
mà chính là con ngời, cùng với những công cụ do họ chế tạo ra, đã quyết định
sự thay đổi bộ mặt xã hội. Vậy xã hội đã sản xuất ra con ngời với tính cách là
con ngời nh thế nào thì con ngời cũng sản xuất ra xã hội nh thế.
Trong khi phê phán những quan điểm của Phoiơbắc, xuất phát từ những
cá thể cô lập C.Mác đã đa ra luận điểm nổi tiếng về bản chất con ngời: "Bản
chất con ngời không phải là cái trừu tợng cố hữu của cá nhân riêng biệt. Trong
tính hiện thực của nó, bản chất con ngời là tổng hoà những quan hệ xã hội".
Luận điểm trên thể hiện những điểm cơ bản sau:
- Khi nói bản chất con ngời là tổng hoà những quan hệ xã hội, cũng có
nghĩa là tất cả các quan hệ xã hội đều góp phần hình thành bản chất con ngời,
nhng có ý nghĩa quyết định nhất là quan hệ sản xuất. Bởi vì, các quan hệ khác
đều trực tiếp hoặc gián tiếp chịu sự quy định của quan hệ này. Mỗi hình thái
kinh tế - xã hội có một kiểu quan hệ sản xuất nhất định giữ vai trò chi phối, và
chính kiểu quan hệ sản xuất đó là cái xét đến cùng, tạo nên bản chất của con
ngời trong giai đoạn lịch sử đó.
ở đây, cái phổ biến (cái chung của nhân loại) tồn tại và thể hiện qua cái
đặc thù (hình thái xã hội, giai cấp) và cái đơn nhất(cá nhân từng con ngời). Do
đó, khi bàn đến bản chát chung của con ngời không thể gạt bỏ bản chất giai cấp
3
của các tầng lớp khác nhau; và ngợc lại khi nói bản chất giai cấp của các tầng
lớp khác nhau không đợc quên bản chất chung của con ngời. Nhng từ đó quy
bản chất con ngời chỉ còn là bản chất giai cấp và tất cả mọi hoạt động của con
ngời đều đợc giải thích trực tiếp từ đây lại là xuyên tạc thực chất quan điểm
macxít về bản chất con ngời. Đây là một quan hệ không thể tách biệt của các
thứ bậc về bản chất trong con ngời.
- Các quan hệ xã hội không phải chỉ xét ở quan hệ ở từng hình thái xã
hội riêng biệt mà còn khái quát những quan hệ xã hội chung thể hiện qua từng
chế độ, thời đại riêng biệt. Quan hệ xã hội vừa diễn ra theo chiều ngang (đơng
đại) vừa theo chiêù dọc lịch sử. Các quan hệ xã hội quy định bản chất con ngời
bao gồm cả quan hệ xã hội hiện tại và quan hệ xã hội truyền thống, bởi trong
lịch sử của mình con ngời bắt buộc phải kế thừa di sản của những thế hệ trớc
nó.
Trong lĩnh vực văn hoá tinh thần có những truyền thống thúc đẩy con ng-
ời vơn lên, nhng cũng có những truyền thống "đè nặng lên những con ngời đang
sống". Do đó khi xem xét bản chất con ngời không đợc tách rời hiện tại và quá
khứ.
- Cái bản chất không phải là cái duy nhất, mà là bộ phận chi phối trong
chỉnh thể cụ thể phong phú đa dạng. Bản chất và thể hiện bản chất của con ngời
có khác biệt. Không hiểu bản chất chung của con ngời hay quy tất cả những gì
của con ngời để chỉ vào bản chất là sai lầm. Bản chất một con ngời cụ thể là
tổng hoà các quan hệ xã hội "vốn có" của con ngời đó và quy định những đặc
điểm cơ bản chi phối mọi hành vi của ngời đó. Còn tất cả những hành vi của ng-
ời đó bộc lộ ra bên ngoài là những hiện tợng biểu hiện bản chất của họ. Sự thể
hiện bản chất của con ngời không phải theo con đờng thẳng, trực tiếp, mà thờng
là gián tiếp, quanh co qua hàng loạt mâu thuẫn giữa cá nhân và xã hội, giữa
kinh nghiệm và nhận thức khoa học, giữa lợi ích trớc mắt và lâu dài; giữa bản
năng sinh vật và hoạt động có ý thức giữa di truyền tự nhiên và văn hoá xã
hội Trong diễn biến đầy mâu thaũan đó, bản chất thể hiện ra nh một xu hớng
chung, xét đến cùng mới thấy sự chi phối của xu hớng đó.
4
Con ngời là một thực thể sinh vật - xã hội. Thông qua hoạt động thực
tiễn, con ngời làm biến động đời sống xã hội đồng thời cũng biến đổi chính bản
thân mình. Điều đó cũng có nghĩa là con ngời tiếp nhận bản chất xã hội của
mình thông qua hoạt động thực tiễn.
Nh vậy, bản chất con ngời không phải là trừu tợng mà là hiện thực,
không phải là tự nhiên mà là lịch sử, không phải là cái vốn có trong mỗi cá thể
riêng lẻ mà là tổng hoà của toàn bộ quan hệ xã hội. Đây là phát hiện có giá trị
to lớn của Mác về bản chất con ngời.
Thừa nhận ý nghĩa quyết định của mặt xã hội đối với việc hình thành bản
chất con ngời, song không có nghĩa là, chủ nghĩa Mác- Lênin coi nhẹ mặt tự
nhiên, phủ nhận cái sinh vật trong yếu tố cấu thành bản chất con ngời. Bởi vì
theo C. Mác "giới tự nhiên là thân thể của con ngời, thân thể mà với nó con ngời
phải ở lại trong quá trình thờng xuyên giao tiếp để tồn tại. Nói rằng đời sống thể
xác và tinh thần của con ngời gắn liền với giới tự nhiên, nói nh thế chẳng qua
chỉ có nghĩa là giới tự nhiên gắn liền với bản thân giới tự nhiên, vì con ngời là
một bộ phận của giới tự nhiên".
Con ngời và con vật đều có những nhu cầu nh ăn uóng, tính dục , nh ng
C. Mác đã từng vạch ra tính chất khác nhau của những nhu cầu ấy: con ngời
hoạt động theo bản năng, con ngời hành dộng theo ý thức. Và chính mặt xã hội
của con ngời đã làm cho mặt sinh vật trong con ngời phát triển ở trình độ cao
hơn những động vật khác.
Con ngời sống, hoạt động không phải chỉ theo những bản năng di truyền
sẵn có nh các động vật thông thờng mà chủ yếu theo sự phát triển của văn hoá,
của tiến bộ lịch sử - xã hội. Khác con vật, con ngời ngoài chơng trình di truyền,
còn có chơng trình kế thừa về mặt xã hội. Bằng con đờng giáo dục, chơng trình
này truyền lại kinh nghiệm của những thế hệ trớc cho các thế hệ sau. Những đặc
điểm di truyền của từng ngời vừa bảo đảm những thuộc tính sinh học của mình,
vừa bảo đảm để con ngời tiếp thu chơng trình xã hội.
Ngày nay, mối tơng quan giữa mặt sinh vật và mặt xã hội trong sự phát
triển của con ngời vẫn là đối tợng của những cuộc tranh luận khoa học gay gắt.
5
Nhiều nhà khoa học t sản vẫn đem đối lập và tách mặt sinh học khỏi mặt xã hội.
Chẳng hạn, phải duy sinh vật tuyệt đối hoá yếu tố sinh vật trong sự phát triển
của con ngời. Họ tuyên truyền thuyết Đácuyn xã hội. Đại biểu trờng phái này
là: Ph.Nítsơ, Trenherơlen, Klovenơ
Nhiều tác giả nh Liônen Tigơ và Rôbin Phốcxơ cắt nghĩa hành vi của con
ngời theo quan điểm di truyền học
Chủ nghĩa Phơrớt cho rằng, toàn bộ cái xã hội trong tâm lý học ngời chỉ
là mặt khác nhau của giới tính, là sự biểu hiện quanh co của những đam mê
bẩm sinh.
Ngợc lại quan điểm xã hội học tầm thờng về con ngời thờng quy kết bản
chất con ngời là một sản phẩm văn hoá của xã hội, của kinh tế và tớc bỏ tính
hữu cơ, tính tự nhiên của con ngời.
Trờng phái "Triết học nhân bản hiện đại" quan niệm về bản chất của con
ngời phải đợc xuất phát từ nguyên tắc tinh thần.
Xuất phát từ những lập luận trên, kết luận tất yếu rút ra là: con ngời với t
cách là sản phẩm của giới tự nhiên, là sự phát triển tiếp tục của giới tự nhiên,
mặt khác con ngời là một thực thể xã hội đợc tách ra nh một lực lợng đối lập với
tự nhiên. Sự tác động qua lại giữa mặt sinh học và mặt xã hội trong con ngời tạo
thành bản chất ngời.
2. Mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội.
Con ngời tồn tại qua những cá nhân ngời, mỗi cá nhân ngời là một chỉnh
thể đơn nhất gồm một hệ thống những đặc điểm cụ thể không lặp lại, khác biệt
với những cá nhân khác về cơ chế, tâm lý, trình độ
Xã hội bao giờ cũng do các cá nhân hợp thành. Những cá nhân này sống
và hoạt động trong những nhóm cộng đồng, tập đoàn xã hội khác nhau do điều
kiện lịch sử quy định. Trong mối quan hệ với giống loài, tức là trong mối quan
hệ với xã hội, cá nhân biểu hiện ra với t cách sau:
- Cá nhân là phơng thức tồn tại của giống loài "ngời". Không có con ngời
nói chung, loài ngời nói chung tồn tại cảm tính.
6
- Cá nhân là cá thể ngời riêng rẽ, là phần tử tạo thành cộng đồng xã hội,
là một chỉnh thể toàn vẹn có nhân cách.
- Cá nhân đợc hình thành và phát triển chỉ trong quan hệ xã hội. Nhng xã
hội thay đổi theo tiến trình lịch sử cá nhân là một hiện tợng có tính lịch sử. Mỗi
thời kỳ lịch sử có một "kiểu xã hội của cá nhân" mang tính định hớng về thế
giới quan, phơng pháp luận cho hoạt động của con ngời trong thời kỳ lịch sử cụ
thể đó.
Nếu nh cá nhân là khái niệm phân biệt sự khác nhau giữa cá thể với
giống loài, sự khác biệt biểu hiện ra bên ngoài của cá nhân này với cá nhân
khác thì nhân cách là khái niệm để chỉ sự khác biệt những yếu tố bên trong
riêng biệt với toàn bộ hoạt động sống của nó, của cá nhân này với cá nhân khác.
Nhân cách là nội dung, trạng thái, tính chất, xu hớng bên trong riêng biệt của
mỗi cá nhân. Đó là thế giới của "cái tôi" do tác động tổng hợp của các yếu tố cơ
thể và xã hội riêng biệt tạo nên. Mỗi cá nhân "dấn thân" vào cuọc sống, tiếp thu
và chuyển những giá trị văn hoá của xã hội vào bên trong mình, thực hiện quá
trình so sánh lọc bỏ, tự đánh giá, tự tạo nên thế giới riêng của mình. Đâylà quá
trình kép, xã hội hoá cá nhân và cá nhân hoá xã hội, cá nhân xã họi và cá nhân
nhân cách là thống nhất. Với nhân cách riêng, mỗi cá nhân có khả năng ý thức
về mình, làm chủ cuộc sống của mình, tự lựa chọn chức năng, niềm vui và trách
nhiệm hoạt động cụ thể trong xã hội.
Vấn đề cá nhân, nhân cách không giải quyết một cách khoa học nếu
không có phơng hớng triết học rõ ràng giải quyết mối quan hệ cá nhân và xã
hội. Mối quan hệ này đợc giải quyết liên tiếp thông qua tập thể cơ sở. Nó tạo
thành một bộ phận hết sức quan trọng của một cơ thể xã hội hoàn chỉnh. Cá
nhân có nhân cách gia nhập vào tập thể nh là bộ phận của cái toàn thể, thể hiện
bản sắc của mình thông qua hoạt động tập thể, nhng không "hoà tan" vào tập
thể. Đây là mối quan hệ biện chứng bao hàm mẫu thuẫn cá nhân và tập thể. Tuỳ
theo tính chất và khả năng giải quyết những mâu thuẫn đó mà mối quan hệ này
có thể duy trì phát triển hoặc tan rã.
7
Mối quan hệ cá nhân và xã hội là mối quan hệ biện chứng, tác động
nhau, trong đó xã hội giữ vai trò quyết định. Nền tảng của quan hệ này là quan
hệ lợi ích. Thực chất của việc tổ chức trật tự xã hội là sắp xếp các quan hệ lợi
ích sao cho khách thác đợc cao nhất khả năng của mỗi thành viên vào các quá
trình kinh tế, xã hội và thúc đẩy quá trình phát triển lên trình độ cao hơn. Xã hội
là điều kiện, là môi trờng, là phơng thức để lợi ích cá nhân đợc thực hiện. Cá
nhân không chỉ là sản phẩm của xã hội mà còn là chủ thể của sự phát triển xã
hội, của hoạt động sản xuất và hoạt động xã hội khác. Với t cách là chủ thể của
lịch sử, cá nhân hành động không phải riêng rẽ mà với t cách là một bộ phận
của tập thể xã hội (gia đình, giai cấp, dân tộc, nhân dân). Nhân dân là cộng
đồng lớn nhất, trong đó cá nhân hành động nh chủ thể lịch sử. Cá nhân chỉ đợc
hình thành phát triển trong xã hội, trong tập thể. Sự tác động cá nhân và xã hội
mang hình thức đặc thù tuỳ thuộc vào các chế độ xã hội và trình độ văn minh
khác nhau.
Lịch sử phát triển của loài ngời là lịch sử đấu tranh để giành tự do ngày
càng cao. Trong các xã hội có giai cấp đối kháng, tự do của ngời này đợc thực
hiện bằng cách tớc đoạt tự do của ngời khác. Tự do cá nhân của giai cấp thống
trị đợc đảm bảo bằng cách tớc đoạt tự do của giai cấp bị trị. Cho nên, quá trình
đấu tranh của giai cấp và quần chúng lao động là quá trình giành tự do của họ
đã bị giai cấp thống trị cớp đoạt. Tự do của con ngời không tách rời những điều
kiện xã hội, không tách rời trình độ của con ngời chinh phục thiên nhiên. Chỉ
đến chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản con ngời mới thực sự có tự do. ở
đây, tất cả những vấn đề về lực lợng sản xuất, quan hệ kinh tế, hệ thống chính
trị, đấu tranh giai cấp đều đ ợc thực hiện theo mục đích phát triển tối đa năng
lực con ngời và vì con ngời. Trớc đây C.Mác và Ph. Ănghen đã chỉ ra rằng, nền
sản xuất t bản chủ nghĩa đã làm phát triển những quan hệ phổ biến, sự phụ
thuộc phổ biến giữa các dân tộc, và "sản xuất vật chất đã nh thế thì sản xuất tinh
thần cũng không kém nh thế". Chủ nghĩa t bản hiện đại đang đẩy mạnh quá
trình này, nhng về thực chất đó vẫn là sự mở rộng quan hệ bóc lột và nô dịch
con ngời sang các dân tộc khác. Nó tạo ra một số nớc t bản phát triển cao, giàu
8
có, thì đồng thời cũng làm cho châu Phi đói, châu á nghèo, châu Mỹ Latinh nợ
nần chồng chất.
Chủ nghĩa xã hội thực hiện quá trình quốc tế hoá đời sống nhân loại để
mỗi dân tộc có điều kiện tiếp cận nhanh chóng những giá trị tiến bộ của nhân
loại, làm cho con ngời phát triển nhân cách phong phú, biết đấu tranh chống
những quan hệ không có tính ngời trong cuộc sống nhân loại. Đó là đặc trng
của chủ nghĩa nhân đạo xã hội chủ nghĩa trong quan hệ giữa cá nhân và xã hội.
3. Cá nhân và quần chúng nhân dân trong lịch sử
Lịch sử chẳng qua là hoạt động của con ngời theo đuổi mục đích của
mình. Nhng lịch sử không diễn ra qua hoạt động của từng cá nhân cô lập, tách
rời mà phải thông qua hoạt động của quần chúng đông đảo theo những mục
đích nhất định. Khái niệm quần chúng nhân dân có tính lịch sử, nghĩa là ở các
chế độ xã hội khác nhau thì kết cấu quần chúng nhân dân cũng khác nhau và
luôn luôn biến đổi theo sự phát triển của phơng thức sản xuất. Nói chung, quần
chúng nhân dân bao gồm tất cả những lực lợng, giai cấp, những tập đoàn, những
cá nhân thúc đẩy sự phát triển của xã hội, trong đó chủ yếu là quần chúng lao
động.
Trớc Mác, triết học duy tâm và duy vật đều hiểu không đúng đắn vai trò
của quần chúng nhân dân và mối quan hệ giữa quần chúng nhân dân và cá nhân
trong lịch sử.
T tởng tôn giáo cho rằng, mọi sự thay đổi trong xã hội là do ý chí của
đấng tối cao, là do "mặt trời", ý chí đó đợc các cá nhân thực hiện. Triết học duy
tâm cho rằng lịch sử nhân loại là lịch sử của các bậc vua chúa, anh hùng hào
kiệt, thiên tài lỗi lạc. Còn quần chúng nhân dân chỉ là "lực lợng tiêu cực", là
"phơng tiện" mà các vĩ nhân cần đến để đạt mục đích của mình.
Các nhà duy vật trớc Mác tuy không tin vào Thợng đế, thần linh, nhng lại
cho rằng nhân tố quyết định sự phát triển của xã hội là đạo đức, t tởng, là các vĩ
nhân sớm nhận thức đợc chân lý vĩnh cửu.
Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định quần chúng nhân dân
là lực lợng quyết định sự phát triển của lịch sử vì những lý do sau:
9
- T tởng tự nó không dẫn đến biến đổi xã hội. T tởng chỉ có giá trị khi nó
dẫn đến hành động làm biến đổi lịch sử, sự thống nhất giữa t tởng và hành động
làm phát triển xã hội chỉ có thể xảy ra qua hoạt động của quần chúng nhân dân.
Sức mạnh quần chúng nhân dân là sức mạnh vật chất và mọi sự vận động lịch sử
đều do quần chúng trực tiếp tạo ra. Nói quần chúng nhân dân quyết định lịch sử
là nói tới sức mạnh này.
- Quần chúng nhân dân là lực lợng cơ bản của mọi cuộc cách mạng xã
hội. Cách mạng là ngày hội của quần chúng, là sự nghiệp của quần chúng. Cuộc
đấu tranh của quần chúng nhân dân lao động là động lực phát triển của xã hội.
- Quần chúng nhân dân là ngời đóng vai trò to lớn trong sự phát triển văn
hoá, nghệ thuật và khoa học. Trong lịch sử, do sự phân công lao động dẫn đến
tạo ra một lớp ngời chuyên về sáng tạo tinh thần t tởng, những hoạt động này
của họ cũng chỉ diễn ra đợc trên cơ sở đời sống tinh thần và sáng tạo của quần
chúng. Quần chúng nhân dân là ngời trực tiếp sáng tạo ra văn học nghệ thuật.
Hoạt động thực tiễn của quần chúng là cái gốc, là nguồn vô tận cho văn học
nghệ thuật sáng tạo, đồng thời quần chúng nhân dân còn là ngời thởng thức, phê
phán, kiểm nghiệm các giá trị đó. Trong lịch sử phát triển của xã hội, không có
văn học dân gian thì cũng không thể có văn học bác học, không có kinh nghiệm
của đa số ngời lao động thì cũng không có các khoa học. Đây là hai mặt không
thể tách rời của đời sống tinh thần trong xã hội.
- Hoạt động thực tiễn của quần chúng nhân dân là cái nôi, là cơ sở cho sự
hình thành các nhân vật u tú của xã hội. Sức mạnh và tài năng của lãnh tụ cũng
chỉ đợc phát huy trong phong trào quần chúng, gắn bó mật thiết với quần chúng.
Một nhân dân anh hùng, một đại chúng cách mạng năng động sẽ là cơ sở để sản
sinh ra những anh hùng, những lãnh tụ tiêu biểu của mình.
Nh vậy, xét tất cả các mặt trong đời sống xã họi từ kinh tế đến chính trị,
từ thực tiễn đến tinh thần t tởng, khi quần chúng nhân dân đóng vai trò quyết
định lịch sử. Song, theo quan niệm duy vật lịch sử, quần chúng nhân dân và cá
nhân lãnh tụ trong lịch sử không tách rời nhau. Cá nhân lãnh tụ là những ngời
có năng lực và phẩm chất tiêu biểu nhất trong phong trào quần chúng, đợc quần
10
chúng tin yêu. Vai trò to lớn của họ trong quá trình phát triển lịch sử đợc thể
hiện ở những điểm sau:
- Lãnh tụ là ngời đúc kết trí tuệ, nhu cầu nguyện vọng của quần chúng để
định hớng cho hoạt động của quần chúng. Cá nhân u tú là con đẻ của quần
chúng và chỉ có những cá nhân nh thế mới "sống mãi" với lịch sử.
- Lãnh tụ do có trình độ nhận thức cao, họ nhìn xa trông rộng, thấy đợc
xu hớng tất yếu khách quan của lịch sử, từ đó, họ đa ra những dự đoán khoa học
thiên tài và chủ động tổ chức quần chúng hoạt động thống nhất tiếp nhận và
thực hiện xu hớng lịch sử đó.
- Lãnh tụ là ngời giáo dục, thức tỉnh, tổ chức, tập hợp quần chúng đấu
tranh, hớng phong trào qua những khó khăn, đa phát triển phát triển nhanh
chóng. Và, quần chúng chuyển hoạt động từ tự phát sang tự giác, từ kinh
nghiệm sang khoa học, từ phân tán sang có tổ chức thống nhất, từ nhu cầu hàng
ngày sang biến đổi lịch sử phải qua mất khâu trung gian là hoạt động khái quát
t tởng và tổ chức lãnh đạo của các cá nhân lãnh tụ, đại diện cho lợi ích quần
chúng. Họ không phải là ngời đứng bên ngoài, hay bên trên quần chúng mà là
sản phẩm, là một nhân tố tự nhiên của phong trào quần chúng, sống và phát
triển phụ thuộc vào sự chấp nhận tín nhiệm của quần chúng.
Chủ nghĩa Mác LêNin đánh giá cao vai trò của cá nhân lãnh tụ trong sự
phát triển của lịch sử, đồng thời kiên quyết chống tệ sùng bái cá nhân. Tệ sùng
bái cá nhân là thần thánh hoá cá nhân, lãnh đạo, đi đến chỗ chỉ thấy vai trò của
cá nhân quyết định tất cả mà không thấy, hoặc coi nhẹ vai trò của quần chúng.
Đây là biểu hiện của quan niệm duy tâm về lịch sử, hoàn toàn trái ngợc với thế
giới quan của giai cấp vô sản.
Trong xã hội có đối kháng giai cấp, quần chúng nhân dân là những bị trị,
sống phụ thuộc vào lợi ích và quyền lực của thiểu số giai cấp bóc lột và cầm
quyền lực của thiểu số giai cấp bóc lột và cầm quyền thống trị. Trong chủ nghĩa
xã hội, quần chúng nhân dân là ngời làm chủ xã hội. Tất cả những cá nhân và
bộ máy lãnh đạo, quản lý đều là công cụ thực hiện quyền làm chủ của quần
chúng nhân dân.
11
Những ngời cầm đầu của giai cấp bóc lột có tác dụng tiến bộ trong thời
kỳ mà vai trò lịch sử của giai cấp đó còn phù hợp với tiến trình lịch sử.Nhng khi
giai cấp đó trở thành phản động, những ngời cầm đàu của nó trở thành lực lợng
cản trở, kìm hãm sự phát triển của lịch sử. Nói một cách khác là, trong những
thời kỳ lịch sử nhất định có những cánhân đại diện cho các lực lợng tiến bộ và
những cá nhân cầm đầu các lực lợng xã hội phản động.
Công lao to lớn của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I. Lênin và lãnh tụ vô sản vĩ
đại khác là ở chỗ, các ông đã chỉ cho giai cấp vô sản và quần chúng bị áp bức
hiểu đợc nhiệm vụ lịch sử của họ, sức mạnh vĩ đại của họ và con đờng đi đến tự
giải phóng khỏi mọi ách áp bức bóc lột. Giai cấp công nhân và nhân dân Việt
Nam vô cùng tự hào có vị lãnh tụ là Chủ tịch Hồ Chí Minh. ở Ngời đã kết tinh
những phẩm chất tiêu biểu nhất của một lãnh tụ vô sản. Thắng lợi của "cách
mạng Việt Nam, ngót lửa thế kỷ nay mãi mãi gắn liền với tên tuổi của chủ tịch
Hồ Chí Minh, ngời sáng lập và rèn luyện Đảng ta, ngời khai sinh nền Cộng hoà
dân chủ Việt Nam, ngời vun trồng khối đại đoàn kết dân tộc và xây dựng lực l-
ợng vũ trang cách mạng, vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân dân
ta, ngời anh hùng dân tộc vĩ đại, ngời chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản
quốc tế.
12
II. Vấn đề con ngời trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam
1. Khái niệm nhân tố con ngời, chiến lợc con ngời
Nhận thức đúng đắn về khái niệm nhân tố con ngời là sự phát triển sáng
tạo quan điểm Mác - Lênin về con ngời với t cách là ngời sáng tạo có ý thức, là
chủ thể của lịch sử. Trong thời igan gần đây, xuất hiện nhiều khái niệm: nhân tố
con ngời, nguồn nhân lực, nguồn lực con ngời, phát triển ngời Khái niệm
nhân tố con ngời đã đợc nhiều tác giả trong và ngoài nớc đề cập với những góc
độ khác nhau, cách tiếp cận khác nhau. Có tác giả đề cập dới góc độ quản lý, có
tác giả đề cập dới góc độ phân tích tâm lý - xã hội. Trong tài liệu triết học - xã
hội về nhân tố con ngời cũng nổi lên nhiều cách tiếp cận khác nhau. Tựu trung
lại, có hai cách tiếp cận chính:
- Thứ nhất, coi nhân tố con ngời nh là hoạt động của những con ngời
riêng biệt, những năng lực và khả năng của họ do các nhu cầu và lợi ích cũng
nh tiềm năng trí lực và thể lực của mỗi ngời quyết định.
- Thứ hai, coi nhân tố con ngời nh là một tổng hoà các phẩm chất thuộc
tính, đặc trng, năng lực đa dạng của con ngời, biểu hiện trong các dạng thức
hoạt động khác nhau.
Nh vậy, cái chung trong các quan niệm này là coi nhân tố con ngời về
bản chất là nhân tố xã hội, quy định vai trò chủ thể của con ngời. Nhng sự khác
nhau là quan niệm thứ nhất lấy hoạt động làm đặc trng cơ bản, còn phẩm chất,
năng lực đợc thể hiện trong hoạt động. Quan niệm thứ hai, lấy đặc trng cơ bản
là những phẩm chất năng lực, còn hoạt động là sự thể hiện nó.
Từ đây, có thể đa ra một quan niệm chung đầy đủ hơn về nhân tố con ng-
ời là: nhân tố con ngời là hệ thống các yếu tố, các đặc trng quy định vai trò của
chủ thể tích cực, sáng tạo của con ngời, bao gồm một chỉnh thể thống nhất giữa
mặt hoạt động với tổng hoà các đặc trng về phẩm chất, năng lực của con ngời
trong một quá trình biến đổi và phát triển xã hội nhất định.
Nhân tố con ngời là khái niệm không chỉ để phân biệt nhân tố "ngời" với
các yếu tố khác: kinh tế, chính trị, xã hội trong đời sống xã hội, mà quan
trọng hơn là để khẳng định vai trò của nhân tố "ngời" đối với các yếu tố đó. Tức
13
là không có khái niệm nhân tố con ngời tách khỏi hoạt động, dù đó là hoạt động
trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội.
Tịch cực hoá nhân tố con ngời là phát hiện, nh bộc lộ, hình thành và sử
dụng tiềm năng sáng tạo của ngời lao động và phát huy nhân tố con ngời chính
là chăm lo tạo ra những điều kiện cần thiết để mỗi ngời, mỗi cộng đồng ngời
thể hiện tối đa năng lực của mình trong lao động, trong hoạt động sáng tạo
nhằm đẩy mạnh sự phát triển kinh tế - xã hội vì hạnh phúc của mỗi con ngời.
Đây cũng chính là quá trình làm cho mỗi con ngời trở thành chủ thể có ý thức
trong sáng tạo lịch sử
Phát triển ngời tựu trung là gia tăng giá trị cho con ngời, giá trị tinh thần,
giá trị thể chất, vật chất. Con ngời ở đây đợc xem xét nh một tài nguyên, một
nguồn lực. Vì thế, phát triển ngời hoặc phát triển nguồn lực con ngời trở thành
một lĩnh vực nghiên cứu hết sức cần thiết trong hệ thống phát triển các loại
nguồn lực nh vật lực, tài lực, nhân lực, trong đó phát triển nguồn nhân lực giữ
vai trò trung tâm. Lịch sử phát triển nhân loại là lịch sử giải phóng từng bớc con
ngời cả vật chất và tinh thần. Và không phải đến chủ nghĩa xã hội mới bàn đến
chiến lợc con ngời, khai thác yếu tố ngời, vì trong lịch sử, không chế độ nào tồn
tại lại không nhắc đến yếu tố ngời, nhng vấn đề là khai thác, phát huy theo lợi
ích giai cấp nào và bằng phơng thức nào. Thực chất chiến lợc con ngời là tạo ra
môi trờng xã hội kích thích con ngời hoạt động sáng tạo và thoả mãn nhu cầu
tối đa của con ngời trong những điều kiện lịch sử cụ thể. Đó là môi trờng kinh
tế xã hội, môi trờng chính trị xã hội, môi trờng văn hoá xã hội.
2. Chiến lợc con ngời trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam.
Con ngời vừa là mục tiêu, vừa là động lực của quá trình xây dựng xã hội
mới. Sự phát triển kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc theo lối "vựot trớc, đi tắt, đón đầu" nhất thiết
gắn liền với phát triển con ngời và coi con ngời là nhân tố quyết định thắng lợi
của sự nghiệp đổi mới. Đảng ta khẳng định lấy việc phát huy nguồn lực con ng-
ời làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững
14