Thanh toán điện tử

tiền gửi của người bán một khoản tiền và bất cứ một séc tiêu chuẩn nào cũng
phải thông qua quá trình này.
Giống như séc bằng giấy, séc điện tử có thể quay trở lại khi trong quỹ
không đủ tiền để thanh toán, trong khi đó phương pháp EFT cần kiểm tra trước
khi quá trình thanh toán hoàn thành. Thông thường e-check không yêu cầu bất
cứ một cái gì khác ngoài tài khoản tiền gửi. Đây chính là phương pháp thanh
toán tuyệt vời cho các giao dịch B2B.
Nhìn chung, phương pháp EFT được coi là phương pháp nhanh hơn và
đáng tin cậy hơn phương pháp thanh toán bằng e-check. Phương pháp EFT tự
động kiểm tra tiền gửi và ngay lập tức chuyển sang tài khoản của bạn. Sử dụng
e-check vẫn phát sinh trường hợp rút quá tiền bất kể séc điện tử hay séc bằng
giấy. Nếu như tiền trong tài khoản tiền gửi của bạn không còn để trả bằng e-
check thì người bán cần phải thông qua các bước bắt buộc để thanh toán lại bằng
séc tiêu chuẩn. Khách hàng có thể phải trả tiền rút quá ở ngân hàng và tiền phạt.
Redicheck và RediEFT là hai phương tiện thanh toán thông qua tài khoản tiền
gửi.
Để chấp nhận phương pháp thanh toán e-check hay EFT, bạn và khách
hàng của bạn không cần sử dụng phần cứng hay phần mềm. Mã số được tích
hợp vào hệ thống trang web của bạn và nối khách hàng với máy chủ bảo mật.
Một khi làm được điều này thì những hệ thống này sẽ cung cấp những thông tin
tài khoản ngân hàng cần thiết và như vậy bắt đầu phương pháp EFT và phương
pháp thanh toán e-check.
Người bán và người mua ngay lập tức nhận được tờ kiểm tra đơn đặt hàng
và người bán nhận được tên, địa chỉ, điện thoại, địa chỉ email, đơn đặt hàng và
số lượng hàng của khách hàng. Khi sử dụng dịch vụ này tức là bạn thực hiện hệ
thống EFT qua đường điện thoại hoặc fax. Bạn - người bán - đơn giản chỉ thu
thập thông tin từ khách hàng và sau đó đưa thông tin vào phần mềm EFT của
bạn và liệu nó có hoạt động trên máy tính cá nhân của bạn, điểm đến kinh doanh
hay tự động thông qua web.
5
Nhiều nhà cung cấp merchant account (MAP) chấp nhận thanh toán bằng
thẻ tín dụng đã đưa ra phương pháp thanh toán EFT và e-check. Charge.com –
một trong những dịch vụ của MAP sẽ cung cấp hệ thống cài đặt e-check miễn
phí khi bạn yêu cầu một merchant account.
1.2.3. Phương pháp thanh toán hàng tháng Qpass.com cung cấp cho khách
hàng hoá đơn hàng tháng để trả cho các sản phẩm được mua trên mạng.
Qpass.com cung cấp cho khách hàng: nội dung mua hàng như phần mềm, thuê
bao, ca nhạc…và liên kết với mạng Qpass. Những khách hàng đã đăng ký có thể
đến trang mua hàng và tiến hành giao dịch. Hàng tháng Qpass thanh toán bằng
thẻ tín dụng của khách hàng và người bán nhận tiền thanh toán. Hình thức thanh
toán này rất phù hợp với việc thanh toán nhỏ và phương thức trả tiền cho mỗi
lần sử dụng hàng hoá.
Intercoin.com là một dịch vụ tương tự như vậy. Hiện nay trong hệ thống
kiểm tra bằng beta, cho phép những người có tài khoản đăng ký trả chi phí nhỏ
cho người bán. Hàng tháng, Intercoin thanh toán vào thẻ tín dụng của người có
tài khoản hoặc khấu trừ tài khoản tiền gửi bằng phương pháp điện tử. Một điều
bất lợi của phương pháp thanh toán này là ở chỗ người bán không nhận được
tiền thanh toán từ Intercoin mãi đến khi khách hàng trả tiền.
1.2.4. Phương pháp mua hàng trả trước RocketCash.com là một dịch vụ
mua hàng trực tuyến trên mạng cho phép các bậc phụ huynh lập một tài khoản
để con cái của họ có thể mua hàng từ các chi nhánh của RocketCash. Các bậc
phụ huynh đưa tiền vào tài khoản sử dụng số thẻ tín dụng, bằng séc hoặc bằng
lệnh chuyển tiền. Họ cũng có thể gia hạn tài khoản như thời gian mà con họ có
thể truy cập vào địa điểm mà chúng có thể đến thăm. RocketCash.com cho phép
khách hàng mua hàng trực tiếp tại website của người bán. Khách hàng có thể
truy cập đến các website đó vào các mục chào hàng, tranh ảnh, hàng khuyến
mại…Và hầu như không có sự khác nhau nào giữa khách hàng của RocketCash
và khách hàng đến thăm trang web của bạn và trả bằng thẻ tín dụng. RocketCash
6
dùng công nghệ độc quyền và người bán hàng chỉ cần đăng ký là thành viên của
RocketCash để cung cấp dịch vụ này cho khách hàng.
2. Phân loại thẻ thanh toán
Có nhiều cách để phân loại thẻ thanh toán: phân loại theo công nghệ sản
xuất, theo chủ thể phát hành, theo tính chất thanh toán của thẻ, theo phạm vi
lãnh thổ
2.1. Phân loại theo công nghệ sản xuất: Có 3 loại
a. Thẻ khắc chữ nổi (EmbossingCard): dựa trên công nghệ khắc chữ nổi,
tấm thẻ đầu tiên được sản xuất theo công nghệ này. Hiện nay người ta không
còn sử dụng loại thẻ này nữa vì kỹ thuật quá thô sơ dễ bị giả mạo.
b. Thẻ băng từ (Magnetic stripe): dựa trên kỹ thuật thư tín với hai băng từ
chứa thông tin đằng sau mặt thẻ. Thẻ này đã được sử dụng phổ biến trong 20
năm qua , nhưng đã bộc lộ một số nhược điểm: do thông tin ghi trên thẻ không
tự mã hoá được, thẻ chỉ mang thông tin cố định, không gian chứa dữ liệu ít,
không áp dụng được kỹ thuật mã hoá, bảo mật thông tin
c. Thẻ thông minh (Smart Card): đây là thế hệ mới nhất của thẻ thanh toán,
thẻ có cấu trúc hoàn toàn như một máy vi tính.
2.2. Phân loại theo tính chất thanh toán của thẻ
a. Thẻ tín dụng (Credit Card): là loại thẻ được sử dụng phổ biến nhất, theo
đó người chủ thẻ được phép sử dụng một hạn mức tín dụng không phải trả lãi để
mua sắm hàng hoá, dịch vụ tại những cơ sở kinh doanh, khách sạn, sân bay
chấp nhận loại thẻ này.
Gọi đây là thẻ tín dụng vì chủ thẻ được ứng trước một hạn mức tiêu dùng
mà không phải trả tiền ngay, chỉ thanh toán sau một kỳ hạn nhất định. Cũng từ
đặc điểm trên mà người ta còn gọi thẻ tín dụng là thẻ ghi nợ hoãn hiệu (delayed
debit card) hay chậm trả.
b. Thẻ ghi nợ (Debit card): đây là loại thẻ có quan hệ trực tiếp và gắn liền
với tài khoản tiền gửi. Loại thẻ này khi đợc sử dụng để mua hàng hoá hay dịch
7
vụ, giá trị những giao dịch sẽ được khấu trừ ngay lập tức vào tài khoản của chủ
thẻ thông qua những thiết bị điện tử đặt tại cửa hàng, khách sạn đồng thời
chuyển ngân ngay lập tức vào tài khoản của cửa hàng, khách sạn Thẻ ghi nợ
còn hay được sử dụng để rút tiền mặt tại máy rút tiền tự động.
Thẻ ghi nợ không có hạn mức tín dụng vì nó phụ thuôc vào số dư hiện hữu
trên tài khoản của chủ thẻ.
Có hai loại thẻ ghi nợ cơ bản:
- Thẻ online: là loại thẻ mà giá trị những giao dịch được khấu trừ ngay lập
tức vào tài khoản chủ thẻ.
- Thẻ offline: là loại thẻ mà giá trị những giao dịch đợc khấu trừ vào tài
khoản chủ thẻ sau đó vài ngày.
c. Thẻ rút tiền mặt (Cash card): là loại thẻ rút tiền mặt tại các máy rút tiền
tự động hoặc ở ngân hàng. Với chức năng chuyên biệt chỉ dùng để rút tiền, yêu
cầu đặt ra đối với loại thẻ này là chủ thẻ phải ký quỹ tiền gởi vào tài khoản ngân
hàng hoặc chủ thẻ được cấp tín dụng thấu chi mới sử dụng được.
Thẻ rút tiền mặt có hai loại:
Loại 1: chỉ rút tiền tại những máy tự động của Ngân hàng phát hành.
Loại 2: được sử dụng để rút tiền không chỉ ở Ngân hàng phát hành mà còn
được sử dụng để rút tiền ở các Ngân hàng cùng tham gia tổ chức thanh toán với
Ngân hàng phát hành thẻ.
2.3. Phân loại theo phạm vi lãnh thổ
- Thẻ trong nước: là thẻ được giới hạn trong phạm vi một quốc gia, do vậy
đồng tiền giao dịch phải là đồng bản tệ của nước đó.
- Thẻ quốc tế: đây là loại thẻ được chấp nhận trên toàn thế giới, sử dụng
các ngoại tệ mạnh để thanh toán.
2.4. Phân loại theo chủ thể phát hành
- Thẻ do Ngân hàng phát hành (Bank Card): là loại thẻ do ngân hàng phát
hành giúp cho khách hàng sử dụng một số tiền do Ngân hàng cấp tín dụng.
8
- Thẻ do tổ chức phi ngân hàng phát hành: là loại thẻ du lịch và giải trí của
các tập đoàn kinh doanh lớn hoặc các công ty xăng dầu lớn, các cửa hiệu lớn
phát hành như Diner's Club, Amex
3. Những lợi ích của việc thanh toán bằng thẻ tín dụng
Trong thế giới kinh doanh, có rất nhiều phương pháp thanh toán khác
nhau: bạn có thể trả tiền mặt, trả bằng séc hoặc dùng thẻ tín dụng. Trong bản tin
này, chúng tôi sẽ đề cập đến những lợi ích của việc thanh toán bằng thẻ tín dụng.
Đây chính là hình thức thanh toán dễ nhất để áp dụng trực tuyến.
Bạn và khách hàng của bạn sẽ có được thuận lợi gì nếu chấp nhận thanh
toán bằng thẻ tín dụng:
Thứ nhất: Thanh toán bằng thẻ tín dụng luôn tạo điều kiện thuận lợi cho
khách hàng của bạn. Không phải viết séc hay viết vào mẫu đơn đặt hàng, cho
vào phong bì rồi gửi đi và cũng không cần phải gọi điện. Khách hàng có thể đặt
hàng 24 tiếng một ngày, 7 ngày một tuần, chỉ cần dùng thẻ tín dụng, nhập số rồi
nhấn chuột vào các biểu tượng thế là xong.
Thứ hai: Thanh toán bằng thẻ tín dụng là hình thức thanh toán tốt nhất, có
uy tín nhất hiện nay và nó chứng tỏ hoạt động kinh doanh của bạn mang tính
chuyên nghiệp.
Thứ ba: Khi chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng, khách hàng có thể
đặt hàng trước và thanh toán sau. Từ khâu đặt hàng cho đến lúc sản phẩm đóng
gói, vận chuyển đều được thực hiện nhanh chóng. Nếu khách hàng đặt hàng và
thanh toán qua đường bưu điện hoặc fax họ sẽ gửi séc rồi phải đợi gia hạn séc và
sau đó mới gửi hàng. Như vậy sẽ không thuận tiện chút nào.
Thứ tư: Khi kinh doanh trên Internet, đối tượng khách hàng của bạn là
toàn cầu, mà bạn biết khách hàng ở các nước phát triển thường thanh toán bằng
thẻ tín dụng khi mua hàng. Do đó việc bạn không chấp nhận thanh toán bằng thẻ
tín dụng cũng có nghĩa là bạn từ chối bán hàng. Khách hàng sẽ không mua hàng
của bạn khi họ thấy mua bán không thuận tiện bởi vì họ có thể dễ dàng tìm thấy
nhà cung cấp khác. Còn ở Việt Nam, mặc dù hiện nay phương pháp thanh toán
9
bằng thẻ tín dụng còn chưa phổ biến nhưng nếu bạn có kế hoạch kinh doanh trên
mạng và khách hàng của bạn là cả thế giới thì bạn nên chấp nhận thanh toán
bằng thẻ tín dụng. Bằng không bạn sẽ bỏ lỡ rất nhiều cơ hội kinh doanh.
Và còn nhiều lợi ích khác
Bạn hãy tạo cho việc giao dịch kinh doanh trên mạng của bạn thuận lợi
cho khách hàng. Và phải tận dụng mọi cơ hội kinh doanh với khách hàng khi họ
có nhu cầu. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào mục tiêu kinh doanh của bạn.
Thanh toán bằng thẻ tín dụng là một lĩnh vực tương đối mới mẻ nhưng lại là
điểm thiết yếu và quan trọng.
Các nhà kinh doanh trên mạng muốn lựa chọn các phương pháp khác nhau
để cung cấp những thông tin và cách thức mua hàng. Họ có thể:
1. Cung cấp những thông tin về sản phẩm và giới thiệu về công ty nhưng
không cung cấp những thông tin để liên lạc như địa chỉ, điện thoại.
2. Cung cấp những thông tin về sản phẩm và điện thoại cho khách hàng để
liên lạc hay địa chỉ để gửi các mẫu đơn đặt hàng. Điều này phù hợp với những
nhà kinh doanh hàng hóa và dịch vụ với quy mô lớn. Nó sẽ tạo tính đơn giản và
tiết kiệm chi phí.
Những công ty kinh doanh trên mạng đang xây dựng cho mình hệ thống
thanh toán dễ dàng và đơn giản hơn đồng thời cung cấp những thông tin chi tiết
trên các trang web của họ để khách hàng có thể tự mình thực hiện các công việc
giao dịch thậm chí cả những công việc giao dịch phức tạp, ví dụ công ty máy
tính Dell cung cấp tính năng như vậy.
3. Cung cấp hàng loạt những thông tin về sản phẩm và các phương pháp
mua hàng: điện thoại, mẫu đơn đặt hàng, gửi fax, gửi qua đường email, thanh
toán bằng séc hoặc bằng tiền mặt, bằng thẻ tín dụng hoặc bằng séc điện tử.
Tuy nhiên, bạn cần lựa chọn các phương pháp thanh toán khác nhau cũng
như cung cấp những thông tin cần thiết cho phù hợp với từng đối tượng khách
hàng. Khách hàng khi mua hàng của bạn càng thuận tiện bao nhiêu thì bạn càng
10
có nhiều cơ hội kinh doanh trên mạng bấy nhiêu và do đó sẽ thúc đẩy doanh số
bán hàng của bạn.
Làm thế nào để thực sự xây dựng phương pháp thanh toán điện tử hoàn
hảo.
4. Khi chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng, bạn cần có một số yêu cầu
sau
4.1. Tính bảo mật
Khi cần bảo mật, bạn nên có sẵn một dạng mã hóa nào đó, thông thường là
SSL (Secure Socket Layer), vốn là chuẩn cho các trình duyệt của Microsoft và
Netscape. Điều đó cũng có nghĩa là máy chủ của bạn phải có một khoá mật mã.
Các khoá mật mã trên máy chủ được cấp bởi một số cơ quan có thẩm quyền
chứng nhận. Tổ chức chứng thực có thẩm quyền lớn nhất được điều hành bởi
công ty Verisign hay công ty Thawte.
4.2. Phần mềm shopping cart
Bạn cần shopping cart cung cấp các mẫu đơn đặt hàng và từng bước xử lý
đơn đặt hàng. Mọi sản phẩm và dịch vụ bạn đưa ra đều hiển thị lên nút “order”
nối với đơn đặt hàng bảo mật của bạn
4.3. Merchant account
Để sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử bạn cần có một merchant account.
Thanh toán bằng thẻ tín dụng bao gồm các loại thẻ như: Visa, MasterCard,
American Express, Discover. Bạn sẽ tăng doanh số bán hàng nếu bạn đưa ra
phương pháp thanh toán bằng thẻ American Express và Discover.
Merchant account là một tài khoản ngân hàng đặc biệt. Số tiền khách hàng
thanh toán cho bạn sẽ được chuyển vào tài khoản của bạn. Tuy nhiên vẫn có
trường hợp khách hàng bị phá sản hay làm ăn gian trá nên có thể họ không trả
tiền cho bạn nhưng bạn sẽ được thông báo trước về số tiền này, do đó sẽ xảy ra
ít rủi ro hơn đối với loại tài khoản này.
11
Kinh doanh bán lẻ được xem như ít rủi ro hơn kinh doanh trên mạng bởi
vì kinh doanh trên mạng thường xảy ra nhiều khả năng lừa đảo, gian trá. Do đó
nhiều ngân hàng không muốn cung cấp merchant account cho các doanh nghiệp
kinh doanh trên mạng, nếu có thì họ sẽ tính tỷ lệ chiết khấu cao. Tốt hơn là bạn
nên chọn một merchant account của một ngân hàng hiểu biết và có chuyên môn
về lĩnh vực kinh doanh trên Internet
4.4. Hệ thống kiểm tra thẻ tín dụng
Bạn cần có hệ thống kiểm tra thẻ tín dụng, ngân hàng cung cấp thẻ tín
dụng cho bạn còn hệ thống kiểm tra thẻ tín dụng có chức năng chuyển tải dữ liệu
Thận trọng: bạn phải đảm bảo tất cả các yếu tố sau cùng hoạt động: công
cụ phát triển website (như FrontPage2000), thuê chỗ trên máy chủ, phần mềm
shopping cart, dịch vụ kiểm tra thẻ tín dụng, merchant account và bất cứ một
chương trình nào bạn muốn kết nối như chương trình kiểm hàng, thanh toán và
đóng gói hàng.
Đảm bảo rằng ít nhất hệ thống này có thể thanh toán được bằng thẻ Visa
và Mastercard và cả American Express và Discover. Một số hệ thống cũng chấp
nhận JCB và Diner Club nhưng chúng tôi không coi đó là cần thiết bởi vì hầu
hết những người có thẻ tín dụng đều đã có một trong hai loại thẻ Visa hoặc
MasterCard.
Sau khi bạn biết hiệu quả của việc thanh toán bằng thẻ tín dụng này như
thế nào, bạn cần quyết định liệu có tiếp tục chấp nhận hình thức thanh toán này
hay không và xem nó sẽ đem lại lợi nhuận cho bạn như thế nào.
Nếu bạn thực sự muốn thành công. Lời khuyên của chúng tôi là hãy áp
dụng ngay phương pháp thanh toán bằng thẻ tín dụng.
12
II. Thực tế ứng dụng tại Việt Nam
1. Thanh toán qua mạng dành cho người mua ở Việt Nam
Nếu bạn muốn mua qua mạng, trước hết phải có thẻ tín dụng. Việc có một
thẻ tín dụng hiện nay đã hết sức dễ dàng và nhanh chóng cho mọi đối tượng. Về
chi tiết xin liên hệ ACB hay Vietcombank.
Sau khi có thẻ tín dụng, bạn có thể bắt đầu mua hàng, dịch vụ qua mạng.
Tuy nhiên, mọi người ai cũng có mối lo ngại bị đánh cắp thông số thẻ tín dụng,
từ đó có nguy cơ bị mất tiền, bị phiền toái khi đi kiện cáo với ngân hàng v.v
Những cách thức sau sẽ giúp bạn tự bảo vệ cho “túi tiền” của mình:
● Khi chuẩn bị mua phải xem kỹ website bán có nổi tiếng không? Ví dụ
Amazon là một website rất nổi tiếng, thì ta có thể hoàn toàn tin tưởng.
● Nếu website bán không phải là website nổi tiếng thì ta nên đọc kỹ thông
tin trên website để tìm một địa chỉ vật lý (physical address) như văn phòng đặt ở
đâu, số phone, số fax Đọc các điều khoản mua bán được đăng trên website
này, đa số là tiếng Anh và ít ai đọc, song, ta nên chú ý đọc các điều khoản chính
như chính sách trả lại tiền, trả lại hàng
● Nếu website bán không nổi tiếng, tìm đọc thông tin cũng không cảm
thấy rõ ràng nhưng bạn cần mua, thì hãy xem chỉ số Alexa của website này,
nếu thấp hơn 200.000 thì có vẻ yên tâm, vì con số này thể hiện mức độ nổi tiếng
của website. Website càng nhiều người xem thì càng ít có nguy cơ gian lận, lừa
đảo.
● Ngoài ra, khi bạn quyết định mua ở một website không nổi tiếng, và là
lần mua đầu tiên, khi chuyển sang trang form yêu cầu cung cấp thông số thẻ tín
13
dụng, hãy nhìn lên thanh địa chỉ web của Internet Browser, nếu lúc bấy giờ dòng
link đã chuyển sang một domain khác, mà domain này là của một trong những
nhà cung cấp dịch vụ xử lý thẻ tín dụng nổi tiếng trên mạng (như
2checkout.com, worldpay.com, clickbank.com ) thì bạn có thể yên tâm mua.
● Không nên dùng máy tính dùng chung để mua hàng, cung cấp thông tin
thẻ tín dụng của mình để tránh trường hợp bị theo dõi những phím đã gõ. Tốt
nhất chỉ nên mua từ máy tính cá nhân của mình.
● Đừng dễ dàng cung cấp thông tin thẻ tín dụng cho những website mang
nội dung xấu (khiêu dâm, đồi trụy) hay website lừa đảo với những nội dung
không hợp logic (trúng thưởng đặc biệt, chia tiền hưởng gia tài )
Cuối cùng, mỗi tháng phải kiểm tra kỹ hóa đơn của ngân hàng gửi đến để
xem có khoản chi nào mà không phải do mình quyết định chi không? Nếu có thì
báo với ngân hàng ngay để còn kịp thời cứu vãn tình huống, vì lúc đó là đã có kẻ
đã dùng thẻ tín dụng của bạn để xài “chùa”.
2. Thanh toán qua mạng dành cho người bán ở Việt Nam
Phần này dành cho doanh nghiệp muốn bán hàng qua mạng và áp dụng
thanh toán qua mạng dành cho B2C, gồm các hướng dẫn doanh nghiệp phải làm,
và những lưu ý dành cho doanh nghiệp. (Lưu ý: thanh toán B2B thường không
được thực hiện trực tuyến bằng thẻ tín dụng vì giá trị giao dịch lớn, nên trong
B2B doanh nghiệp sẽ thực hiện thanh toán như trong xuất nhập khẩu hoặc ra
những lệnh chuyển tiền trực tiếp từ ngân hàng của người mua đến ngân hàng của
người bán.)
Các bước phải làm:
o Mở một thẻ tín dụng để mua qua mạng dịch vụ xử lý thanh toán qua
mạng. Hoặc nhờ công ty cung cấp dịch vụ TMĐT thực hiện giúp.
o Mở một tài khoản thanh toán bằng tiền dollar Mỹ ở ngân hàng, tài khoản
này là nơi nhà cung cấp dịch vụ xử lý thanh toán qua mạng sẽ gửi tiền về cho
doanh nghiệp theo định kỳ.
14

Xem chi tiết: Thanh toán điện tử