Tiểu luận kỹ thuật quân sự

Tiểu luận kỹ thuật quân sự
Vũ khí là những công cụ vật chất đặc thù, một bộ phận quan trọng trong nền văn
minh
vật chất loài ngời. Sự phát triển khoa học kỹ thuật song hành với phát triển khoa học kỹ
thuật quân sự . Ngời ta ứng dụng khoa học kỹ thuật vào khoa học quân sự và dùng khoa
học quân sự để bảo vệ thành quả của khoa học kỹ thuật. Cùng xuất hiện với lịch sử phát
triển xã hội loài ngời ,bắt đàu từ đồ đá ,cung tên cho đến khi đợc đánh dấu bằng việc
phát hiện ra thuốc nổ ,thuốc phóng của những ngời luyện đan ở trung quốc. Điều đó làm
cơ sở cho loại tên lửa phóng bằng thuốc đạn (tiền thân của tên lửa hiện đại ) và các loại
súng ống khác. Cho đến khi chiến tranh thế giới thứ II đã xuất hiện loại vũ khí tên lửa
V.2(bom bay) của Đức. Từ đó nó khẳng định những u điểm của tên lửa so với các loại vũ
khí khác nh pháo,bom,súng phun lửa Đến nay tênlửa đã trải qua một chặng đờng phát
triển và ngày càng có những u điểm nổi bật trong chiến tranh công nghệ cao. Các loại
pháo phòng không
súng phá tăng ,máy bay chiến đấu Chỉ bắt mục tiêu ở tầm gần. Hiện nay trong khi mục
tiêu có khả năng cách xa hàng trăm ,hàng nghìn cây số ở những địa hình phức tạp. Các
phơng tiện đờng không ngày càng đợc nâng cao khả năng tác chiến dới mọi địa hình, thời
tiết . khả năng tàng hình của máy bay thế hệ mới kết hợp với gây nhiễu đối phơng làm
cho phơng tiện tiến công đờng càng khó bị tiêu diệt. Từ đó thấy răng trong chiến tranh
công nghệ cao kẻ nào làm chủ chiến trờng kẻ đó chiến thắng.
Cùng với sự phát triển của các phơng tiện tiến công đờng không tên lửa cũng rất đa
dạng và phong phú. Nó hỗ trợ, độc lập tác chiến cùng với các phơng tiện khác nhằm đánh
phá, làm suy yếu lự lợng địch. Vì các hệ thống báo động, cảnh giới, hoả lực phòng không
ngày càng đợc hoàn thiện, chiến dịch tiến công đờng không ngày càng gây tổn thất lớn.
Tính bất ngờ của cuộc tiến công bị hạn chế nên hiệu quả của đột kích không cao. Để đạt
đợchiệu quả cao phải hạn chế điện tử một cách tuyệt đối làm tê liệt hệ thống báo động
phòng thủ của đối phơng.
Trong thành phần các phơng tiện tiến công đờng không ,tên lửa ngày nay cơ bản đã khắc
phục dợc nững hạn chế mà máy bay khó vợt qua. Tên lửa, máy bay, tác chiến điện tử hỗ
trợ cho nhau tạo thành sức mạnh thực sự của lực lợng tiến công đờng không.
Ví dụ nh trong cuộc chiến tranh côsôvô Mỹ đã sử dụng tên lửa Tomahawk đợc điều khiển
qua vệ tinh quân sự kết hợp với máy bay ném bom vào các căn cứ và giao thông ở côsôvô.
Mặc dù vậy tên lửa ngày nay vẫn bị hạn chế bởi các hệ thống phòng không mà điển hình
1
nh Patriốt ,mạng lới rađa quốc gia hay các loại tên lửa chống tên lửa. Điều đó cũng không
thể phủ nhận u điểm của tên lửa nh tính linh hoạt và đa dạng.
Nó có thể phóng đi từ bệ phóng tên lửa cố định trên mặt đất, phóng dới hầm ngầm,
phóng trên các xe cơ giới, tàu nổi, tàu ngầm và trên máy bay. Đầu đạn mà tên lửa có
thể mang là hạt nhân, hoá học, sinh học tuỳ từng mục đích khác nhau.
Diện phản xạ rada nhỏ, khả năng lọt qua hệ thống phòng không lớn hơn máy bay.
Với khả năng bay xa của tên lửa nên sự hỗ trợ và phát triển lực lợng trên không có thể
tiêu từ hàng trăm, hàng nghìn km.
Những u điểm cho chúng ta thấy tên lửa trở thành một lực lợng đột kích quan trọng.
Trong khi lực lợng phòng không hiện đại quốc gia không ngừng phát đợc phát triển và
hoàn thiện thì việc sử dụng tên lửa vào các trung tâm chính trị, quân sự và các mục tiêu
quan trọng nằm sâu trong lãnh thổ đối phơng sẽ tạo ra tính bất ngờ và mở đờng cho không
quân xuất kích, giảm thơng vong cho binh lính.
Nhng muốn bảo đảm hoà bình cho quốc gia mình thì tên lửa là phơng tiện tiến công tối -
u,vừa có thể sử dụng độc lập vừu có thể sử dụng tác chiến hợp đồng quân binh chủng nh-
ng nó cũng khoong phải là loại vũ khí bất khả chiến bại mà càng đánh nó càng bộc lộ
những nhợc điểm lớn. Đó là cơ sở khai thác để tối u hoá hệ thống phòng chống đảm bảo
an ninh quốc gia. Hiện nay có nhiều loại tên lửa và cũng có nhiều cách điều khiển khác
nhau.
- Loại tên lửa dùng để phòng thủ( Anti- Missile) là một loại tên lửa có điều khiển để
đánh chặn mục tiêu. Vận tốc của nó đạt tới Mach 10. Lịch sử phát triển của tên lửa
chống tên lửa gắn liền với sự phát triển của tên lửa nói chung, nhất là tên lửa xuyên
lục địa mang đầu đạn hạt nhân. Loại tên lửa này có u điểm bảo vệ đợc vùng trời của
mục tiêu từ xa, chống đợc các loại tên lửa đờng đạn, tên lửa hành trình chiến thuật,
chiến dịch và chiến lợc, chống cả máy bay nếu cần. Nó có thể phóng đợc cả trên chiến
hạm, từ trên không, tren bộ và có thể cơ động hay cố định.
Hiện naycó các hệ thống tên lửa, chống tên lửa hiện đại là Patriot của Mỹ do hãng
Raytheon sản xuất vào đầu thập kỷ 70. Mỗi bệ phóng của tên lửa gồm bốn ống phóng
kiem luôn chức năng container vận chuyển, cất giữ. Một trận địa tên lửa Patriot gồm
một đài rada mạng pha đa chức năng AN/MPQ-53, một xe điều khiển, một xe nguồn
và 8 bệ phóng. Xe điều khiển đợc trang bị máy tính điện tử để điều khiển vũ khí. Bộ
nhớ của máy tính chứa đợc 52 từ khoá và sử dụng 4 phần mềm điều khiển. Hệ thống
dẫn đờng của Patriot thực hiện bám qua tên lửa dẫn theo lệnhvà tự dẫn bán chủ
động.
2
Loại S300V của Liên Xô còn hiện đại hơn cả Patriot, nó đợc phát triển vào những năm
cuối thập kỷ 70 hoàn thành và đa vào sử dụng năm 1987. Khả năng đanhs chặn từ xa
cao hơn Patriot của Mỹ rất nhiều và về tầm chiến thuật tơng dơng với hệ THAAD của
Mỹ và tên lửa ERINT của Liên minh châuÂu sắp ra đời.
- Tên lửa đờng đạn (tên lửa đạn đạo) dờng bay của loại tên lửa này gồm hai giai đoạn:
Giai đoạn đầu giúp tên lửa bay lên do lực đẩy của động cơ phóng, còn hớng bay do hệ
thống điều khiển sắp sẵn sao cho khi động cơ phóng ngừng hoạt động thì tên lả nằm
đúng vào phơng tính toán hớng vào mục tiêu đánh phá
Giai đoạn thứ hai (thụ động ) tên lửa bay theo quán tính của đờng cong đạn đạo. Loại
tên lửa này có tầm bay khoảng từ 800km đến hơn10000km. Động dơ phóng chủ yếu
dùng thuốc phóng lỏng. Có thể phóng từ tàu ngầm, tàu nổi, máy bay hay trên mặt đất.
Tên lửa đạn đạo chỉ dùng để tấn công vào các mục tiêu xác định nh khu công nghiệp,
bến cảng, nút giao thông, khu căn cứ quân sự Ưu điểm lớn nhất của nó là có thể
mang đầu đạn hạt nhân, hoá học. Tốc độ bay của tên lửa rất cao, nó có thể đạt tới hàng
nghìn km/giờ và bay ở độ cao rất lớn nên khó đánh chặn. Xét về cội nguồn thì có thể
coi tên lửa V.2 của Đức đánh phá London tháng 9-1944 là loại ten lửa đờng đạn đầu
tiên đợc đa vào sử dụng. Trong chiến tranh Iran-Iraq, tên lửa đờng đạn đợc mang đầu
đạn hoá họcđến chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, tên lửa Scud đợc Iraq sử dụng để
tấn công các mục tiêu trên đất Isarel.
- Loại tên lửa phóng và quên là một loại vũ khí điều khiển chính xác có thể tìm đến
mục tiêu đã định không cần dến bất cứ một sự can thiệp nào từ bên ngoài. Nhờ u điểm
này mà sau khi phóng thiết bị mang- phóng lập tức có thể di chuyển để tìm mục tiêu
khác hoặc tránh đòn đánh trả của đối phơng. Chính là do xác suất bắn trúng các loại
máy bay ngày càng caomà ngời ta nghĩ đến một loại tên lửa có thể phóng và tự tìm
mục tiêu. Đó cũng là bối cảnh hình thành khái niệm phóng bỏ chạy, phóng và
quên . Năm 1971, Mỹ đã thử thành công loại tên lửa bám vết tia laser. Và chính loại
tên lửa này đã sử dụng vào chiến tranh Việt Nam khi đánh phá cầu Hàm Rồng (Thanh
Hoá). Năm 1973, Mỹ đầu t chế tạo loại tên lửa Hellfire có khả năng sử dụng nhiều
loại thiết bị dẫn khác nhau (laser, sóng milimet, hồng ngoại ). Năm 1984, tại Libi,
Mỹ đã sử dụng lần đầu tiên loại tên lửa HARM. Tên lửa này có vận tốc cao mhơn loại
tên lửa Shrike đã sử dụng ở Việt Nam. Hơn nữa loại tên lửa này có thể bám nhớ rada
sau khi đã tắt cánh sóng. Rong chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, ngoài sử dụng hai
loại tên lửa Hellfire và HARM rộng rãi, Mỹ và Anh còn sử dụng loại TLAM.
- Loại tên lửa hành trình là loại tên lửa có cánh nâng khí động mang đầu đạn thông th-
ờng hoặc hạt nhân, hoá học, tên lửa đợc lắp động cơ phản lực không khí, hoạt động
nh một máy bay không ngời lái, phản lực mang lợng nổ. Động cơ phản lực tĩnh sử
dụng oxy trong khí quyển làm chất oxy hoá. Nó có thể phóng từ bệ phóng cơ động
3
trên bộ, trên tàu và trên máy bay. Độ cao có thể đạt đợc từ 20m-40km và với tốc độ
4500km/giờ, tầm bay từ 100-1000km. Độ cao bay của tên lửa có thể thay đổi tuỳ theo
địa hình, để chống rada phát hiện.
Sơ khai của tên lửa hành trình là bom bay V.1 của Đức dùng để tấn công London vàg
các trung tâm công nghịêp của Anh trong chiến tranh thế giới thứ hai. Sau chiến tranh
chúng không ngừng phát triển, Mỹ đã cho ra đời loại BGM-109 TOMAHAWK với
các biến thể BGM-109A TLAM-N mang đầu đạn hạt nhân, dẫn đờng so sánh địa hình
TERCOM, tầm bắn 2500km thuộc loại tấn công mặt đất. BGM-109B, tên lửa chống
tàu chiến tầm bay 460km. BGM-109C mang đầu đạn thông thờng tấn công mặt đất
tầm bắn 1290km phóng từ tàu chiến sử dụng hệ dẫn đờng TCOM và có bộ hiệu chỉnh
số DSMAC. Trong chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, Mỹ đã sử dụng loại tên lửa
TOMAHAWK BGM- 109C tấn công Iraq ngay từ đầu. Tổng cộng có 290 tên lửa
TOMAHAWK đợc bắn từ tàu ngầm và cả tàu nổi vào các mục tiêu quân sự, dân sự với
xác suất trúng đích trên 90%. Nhng đến lần trừng phạt Iraq thứ hai (chiến dịch bão táp
sa mạc) năm 1994. Mặc dù tên lửa TOMAHAWK đã qua nâng cấp và cải tiến nhng
xác suất trúng đích chỉ đạt 60% với số lợng 30 quả. Từ đó loại tên lửa này ngày càng
đợc cải tiến về công nghệ xử lý tin tức thời và tàng hình để phát huy thế mạnh của có.
Trong tác chiến trên biển, tên lửa hành trình cũng tỏ ra là một loại vũ khí lợi hại. Năm
1967, lần đầu tiên tên lửa hành trình đối hạm do Liên Xô sản xuất đã đánh chìm tàu
khu trục Eilat nổi tiếng của Isarel. Năm 1982, trong chiến tranh Malvinat, tên lửa đối
hạm Exocet do Pháp sử dụng bắn hỏng và chìm nhiều tàu chiến của Anh. Nhợc điểm
của tên lửa hành trình là độ cao hoạt động thấp, tốc độ bay chậm, không cơ động nên
dễ bị tiêu diệt bằng vũ khí bộ binh có thể rất thô sơ. Điển hình là trong chiến tranh
Iraq lần thứ hai năm 1994. Loại tên lửa này ngày càng đợc nâng cao, cải tiến vận tốc
giảm thời gian lập trình và tăng khả năng chống nhiễu.
Để phát triển và nâng cao tên lửa tạo thành vũ khí có hoả lực mạnh khoa học kỹ thuật
công nghệ cao còn đem lại những vĩ khí phi truyền thống phối hợp và đánh phá cùng
tên lửa, nhvũ khí chùm hạt, vũ khí laser, vũ khí siêu keo, vũ khí âm thanh, phao điện
từ vô hình Các phơng tiện trinh sát vệ tinh, trinh sát chụp ảnh, chế áp điện tử, vệ tinh
báo động sớm tên lửa đờng đạn, máy bay cảnh giới Tầm quan trọng của tên lửa trong
chiến tranh công nghệ cao. Nh vậy để đánh trả đợc là trách nhiệm thuộc về quân
chủng phòng không quốc gia. Nh đã nói mọi sự kiện đều có hai mặt của nó, có mặt
yếu và
mặt mạnh. Ngời anh hùng của dân tộc Việt Nam, một trong 22vị tớng tài của thế giới
Trần Quốc Tuấn đã nói: Đánh địch phải tránh chỗ sắc nhọn, tìm chỗ hiểm yếu mà
đánh Một bằng chứng hùng hồn trong chiến tranh hiện đại là việc nam t dùng sóng
4
ra đa hệ mét từ thời cổ xa để phát hiện máy bay tàng hình F117_A của Mỹ. Loại máy
bay này không phãnạ với sóng hệ mét. Yếu điểm của máy bay F117_A còn ở lng và
khoang chứa bom không tàng hình đợc nên khi thả bom, rada có thể phát hiện đợc và
vệ tinh từ trên cao cũng có thể phát hiện đợc . yếu điểm nữa của máy bay tàng hình là
khí động học ,tốc độ bay chậm, tính cơ động không cao nên khi phát hiện đợc thì dễ
bắn trúng. Trong chiến tranh ở côsôvô quân đội Nam T đã hạ đợc F117_A. để đánh
trúng mục tiêu thì nguyên lý điều khiển tên lửa cũng phải đợc phát triển nhờ khoa học
kỹ thuật cao. điều khiển tên lửa, đôi khi còn gọi là lái tên lửa là một quá trình trong đó
sự chuyển động của tên lửa đợc thay đôỉ về tốc độ và hớng phóng để thực hiện một ý
đồ nhất định. điều khiển tên lửa trong khi bay bao gồm điều khiển tâm khối của tên
lửa theo quỹ đạo và điều khiển sự quay của tên lửa quanh tâm khối.
Điều khiển tên lửa gồm 3 bộ phận là: Xác định đờng bay, lập lệnh điều khiển và thực
hiện điều khiển. Hệ thống làm chức năng xác định đờng bay của tên lửa so với quỹ
đạo thực và lập lệnh điều khiển gọi là hệ thống dẫn có các phơng pháp điều khiển là tự
lập, phơng pháp điều khiển từ xa, tự dẫn và kết hợp.
-phơng pháp tự lập là tín hiệu điều khiển đợc xử lý trên tên lửa và đảm bảo tên lửa
chuyển động theo một quỹ đạo định trớc. Có thể thực hiện dẫn tự lập nhờ hệ thống
dẫn đờng quán tính, hệ thống dẫn đờng định vị thiên thể cũng nh các hệ thống dẫn
đờng theo chơng trình khác. Nguyên lý dẫn quán tính đợc dùng rộng rãi cho tên
lửa chiến lợc.
5
Các hệ thống điều khiển
Điều khiển từ xa Tự dẫn
Tự dẫn chủ
động
Tự dẫn bán
chủ động
Tự dẫn thụ
động
Điều khiển bằng lệnh Định hướng từ xa
-Phơng pháp điều khiển từ xa là tín hiệu điều khiển đợc xử lý tại một trạm điều
khiển đảm bảo đa tên lửa tới mục tiêu đã định trớc. Nguyênlý này đợc dùng cho
tên lửa bắn mục tiêu cơ động nh xe tăng, máy bay,tàu chiến dựa theo phơng thức
đa lệnh điều khiển tới tên lửa,ngời ta có nhiều hình thức điều khiển nh điều khiển
bằng dây, điều khiển bằng vô tuyến. Ngoài ra còn có phơng thức dẫn theo tia. Khi
đó tên lửa tự điều chỉnh để bay dọc đờng tâm của tia tới mục tiêu.
-Phơng pháp tự dẫn là phơng pháp mà tín hiệu điều khiển đợc xử lý trên tên lửa
theo một thông tin đặc trngdới dạng một bức xạ năng lợng hoặc phản xạ từ mục
tiêu. Các hệ thống tự dẫn thờng đợc dùng cho các loại tên lửa phòng không tầm
gần hoặc tự dẫn giai đoạn cuối. Tự dẫn đợc phân biệt theo cách bố trí nguồn bức xạ
năng lợng. Tự dẫn chủ động, bán chủ động khi nguồn đặt trên tên lửa,tự dẫn thụ
động khi nguồn phát ra từ mục tiêu.
Hệ thống điều hành có nhiệm vụ làm khuếch đại tín hiệu điều khiển, dẫn động
thiết bị lái (cánh lái, loa phụt, động cơ rocket )sao cho tên lửa đi theo đờng bay
mong muốn tuỳ theo quỹ đạo tên lửa ở các giai đoạn phóng, hành trình tiếp cận
mục tiêu mà tơng ứng có những giai đoạn điều khiển thích hợp.
-Phơng pháp kết hợp điều khiển có thể trong các giai đoạnkhác nhau và trong cùng
một giai đoạn. Ví dụ nh dẫn theo quán tính gia đoạn đầu và tự dẫn giai đoạn cuối
hay vừa kết hợp lệnh vô tuyến vừa tự dẫn giai doạn cuối. Phơng pháp này loại bỏ
đợc khả năngbị vô hiệu hoá một trong những hệ thống dẫn. Sự phát triển của thiết
bị điều khiển cũng gắn liền với sự phát triển của công nghệ thông tin, điện tử và kỹ
thuật công nghệ tên lửa.
Năm 1907,R. Lautin-ngời Pháp đã chế tạo thành công ng lôi bay(torpille aérienne) một
kiểu ng lôi ổn định bằng con quay và điều khiển bằng vô tuyến đợc sử dụng để oanh tạc
Berlin trong chiến tranh thế giới thứ 1. Năm 1925 xuất hiện tên lửa đầu tiên điều khiển
theo sóng rada. Đầu chiến tranh thế giới thứ hai, Đức phát triển tên lửa vô tuyến. Năm
1944 xuất hiện tên lửa V.2 của Đức dùng hệ thống dẫn đờng quán tính. Trong những năm
50 và 60 với
Sự bùng nổ của kỹ thuật, điieù khiển tên lửa ngày càng phát triển và hoàn thiện. Đầu
những năm 70 xác suất trúng đích của tên lửa có điều khiển bé hơ bán kính sát thơng của
đầu đạn. Từ đó bắt đầu xuất hiện khái niệm vũ khí thông minh,phóng và quên Nhờ
có trang bị máy tính điện tử mà chúng có khả năng nhận biết, lựa chọn mục tiêu, lọc
nhiễuvà khả năng lập lại chơng trình. Chất lợng các sensor ngày càng đợc nâng cao, cho
phép phát hiệnkhông chỉ do trọng tâm của mục tiêumà còn theo cả đờng viền của mục
tiêu. Hiểu theo cách khác là chung không những nhận biết nguồn bức xạ mà chúng còn
khả năngnhận biết cả hình dạng kích thớc và nhiều tham số khác của nguồn.
6
Quá trình tên lửa bay ngoài không gian là một quá trình hết sức phức tạp , dẫn đến việc
điều khiển tên lửa gặp nhiều khó khăn và mục tiêu luôn chuyển động ngẫu nhiên ta
không thể biết trớc đợc . Qúa trình tên lửa tiếp cận mục tiêu luôn chịu tác động nhiễu loạn
, ngoại kích do đó gây sai số trong quá trình điều khiển . Ngời ta chia quá trình điều khiển
ra làm hai loại .Giai đoạn động học điều khiển ta giả thiết nh sau : Ta coi tên lửa nh một
chất điểm chuyển động và có vận tốc VP xác định . Qúa trình này ta chỉ nghiên cứu quan
hệ giữa quĩ đạo chuyển động của tên lửa với thời gian đa tên lửa vào quĩ đạo . Có nghĩa là
không quan tâm đến các nguyên nhân gây ra chuyển động cũng nh tác động ngoại kích
Hệ thống điều khiển tên lửa là lý tởng có hàm truyền là vô cùng K(P) và cũng không có
khâu giữ chậm . Nh vậy tên lửa chuyển động theo quỹ đạo gọi là quỹ đạo tính toán để tiếp
cận mục tiêu có xác suất cho trớc . Từ đó ta xây dựng đợc cự ly bay tên lửa vùng phóng ,
vùng sát thơng , tính cơ động cần thiết , cự ly giữa cặp tên lửa và mục tiêu .Giai đoạn
động lực học điều khiển : Giai đoạn này nghiên cứu các nguyên nhân gây ra chuyển động
7
Máy phát , máy thu
của tên lửa , mục tiêu
Hệ thống chỉ huy
hiện hình
Xác định toạ độ mục
tiêu , tên lửa
Hệ thống tạo lệnh điều
khiển
Mã hoá lệnh điều
khiển
Máy phát của tên lửa
cụ thể giải quyết . Ngời ta giả thiết tên lửa là một khâu động học mang các đặc tính
nguyên thuỷ . Vận tốc của nó đợc coi nh một hằng số và quỹ đạo này là quỹ đạo trong
thực tế .
2
21
1
)(
TTP
pK
++
=

Nhiệm vụ của giai đoạn này là xây dựng hệ thống tên lửa điều khiển và đánh giá độ chính
xác , sự ổn định của quá trình điều khiển tên lửa .
Dựa vào sơ đồ chức năng của hệ thống điều khiển ta có thể thấy đợc đặc điểm của
từng phần tử chức năng . Máy phát rãnh mục tiêu có nhiệm vụ phát dao động điện từ cao
tần có độ rộng xung = 0,4 - 0,5 às với công suất phát 1 MW ra ngoài không gian có các
chu
kỳ khác nhau T1 , T2 để đảm bảo tính chất chống nhiễu Trong đó ngời ta chọn độ dốc sờn
trớc của xung để đảm bảo không gây sai số về cự ly khi phát hiện mục tiêu và tăng khả
năng phân biệt mục tiêu . Khi tín hiệu gặp mục tiêu có diện tích phản xạ hiệu dụng lớn
hơn 0,5 m2 thì phản xạ lại đa tới anten thu rãnh mục tiêu . Máy thu tách sóng đa tới màn
hiện sóng để chọn mục tiêu để tiêu diệt . Một đờng khác đợc đa tới hệ thống xác định
mục tiêu thông báo các mục tiêu tức thời . Khi mục tiêu vào giới hạn cho phép bắn tên
lửa , tên lửa đợc bắn ra ngoài khoảng không gian và thờng xuyên thông báo toạ độ tức
thời của nó .Tín hiệu đợc đa về anten máy thu , một đờng đa tới hệ thống hiện hình , đ-
ờng còn lại đa tới hệ thống xác định toạ độ với các giá trị tức thời . Đầu ra của hệ thống
xác định toạ độ đợc đa tới thiết bị trừ để tạo ra các giá trị sai lệch về góc và cự ly ( khoảng
cách ) và đợc đa tới hệ thống tạo lệnh điều khiển . Căn cứ vào các giá trị sai lệch
R , , và phơng pháp điều khiển để hệ thống tạo lệnh điều khiển .
Hệ thống tạo lệnh điều khiển đa ra các dạng điện áp 1 chiều biến đổi chậm đa tới hệ
thống mã hoá lệnh điều khiển đảm bảo quả tên lửa thứ nhất không nhầm lẫn với quả tên
lửa thứ i khác , đồng thời không để cho địch chế áp nhiễu . Dao động cao tần đợc đa tới
anten dạng dây xoắn bức xạ phát ra ngoài khoảng không gian . Tên lửa nhận đợc tín hiệu
điều khiển làm nhiệm vụ hoàn mã lệnh lấy lại giá trị điện áp điều khiển , đa tới các bộ
khuyếch đại khí nén làm lệch cánh lái đi một góc , buộc tên lửa chuyển động về hớng
mong muốn . Qúa trình này tiếp diễn cho đến khi tên lửa gặp đợc mục tiêu .
Máy phát và máy thu có thể điều chỉnh cánh sóng để chọn chế độ quan sát ( tránh
tên lửa điều khiển theo tia ) . Với chế độ quan sát rộng ( 200 ) cho phép đánh giá trong
một miền rộng về tính chất , kiểu loại mục tiêu và chuyển sang trạng thái hẹp tập trung
vào một hớng nào đó ( 70 ) . Khi đã chọn đợc mục tiêu có diện tích phản xạ hiệu dụng
nhỏ chuyển sang chế độ chiếu ( 10 ) . Trong quá trình đánh mục tiêu bay thấp , cánh sóng
của mặt phẳng một phần có thể va chạm xuống đất gây méo dạt cánh sóng nên ngời ta
thay đổi cho hai mặt phẳng và chéo cắt nhau 450 .
8
Trong hệ thống xác định toạ độ để tạo ra các giá trị sai lệch về góc và cự ly không bị
những sai số trong quá trình thực hiện ngời ta phải chọn các đặc tuyến ( vòng điều khiển
của mục tiêu và tên lửa là hai vòng độc lập ) sao cho tối u .
Mục tiêu bị biến đổi 2 lần trên anten máy phát và máythu theo các hằng số cos , sin . Tín
hiệu tên lửa chỉ bị đột biến 1 lần trên anten máy thu gây ra sai pha trong quá trình xác
định toạ độ , gây sai số về góc xác định cự ly .
Rãnh mục tiêu luôn luôn gây ra sai số với những tín hiệu thụ động nên có những quá trình
thay đổi liên tục tín hiệu thụ động . Ngời ta chọn sai số của vòng điều khiển rãnh mục
tiêu và rãnh tên lửa bằng nhau và bằng 1 rad/s , tần số cắt của các vòng điều khiển khác
nhau . Tần số cắt của rãnh mục tiêu từ 2 - 3 rad/s , tần số cắt của rãnh tên lửa từ 5 - 6
rad/s .
Hệ thống theo dõi luôn luôn hớng tới bám sát mục tiêu còn mục tiêu lại có xu hớng thoát
khỏi vùng quan sát . Để đảm bảo bám sát mục tiêu một cách chặt chẽ thì hệ thống theo
dõi điều khiển đợc cả vị trí và tốc độ vì mục tiêu luôn luôn chuyển động . Tuy nhiên điều
khiển về vị trí thì thời gian xác lập nhanh nhng sai số lớn phụ thuộc rất nhiều vào kíp
chiến đấu .
Trong hệ thống tạo lệnh điều khiển các hàm theo số góc , cự ly của tên lửa là các hàm
theo thời gian . Hệ lập lệnh phải có hàm truyền sau

1
2
'
1
1
1
)()(
)(
)(
)(




PT
PT
PT
PT
hFPR
p
p
PK
K
K
+
+
+
+=

=
Do vậy tồn tại các đạo hàm bậc cao gây bất ổn định cho hệ thống . Để khắc phục ngời
tađiều khiển tên lửa theo sai lệch thẳng để loại trừ sai lệch .Hệ thống mã hoá lệnh điều
khiển : Các giá trị sai lệch , phổ hẹp biến đổi chậm tuân thủ theo định luật
Karachicop cho phép phát ra những tín hiệu rời rạc , từ đó cho phép sử dụng các phơng
pháp mã hoá lệnh . Ngời ta có vô số phơng pháp mã hoá lệnh tuy nhiên thờng đợc sử dụng
với hai phơng pháp cơ bản và chủ yếu là : Điều tần và điều biên thờng đợc sử dụng cho
các tên lửa bắn ở tầm gần, điều chế theo tần số và thời gian sử dụng cho các tên lửa bắn ở
tầm xa. Thông thờng ngời ta sử dụng các nhóm mã 3 xung ( HDB3 ) .
Để thực hiện các hệ thống điều khiển trên cần phải có đài điều khiển và có phơng pháp
điều khiển thích hợp . Trong thực tế có rất nhiều phơng pháp điều khiển nh phơng pháp
điều khiển tiếp cận thẳng , phơng pháp điều khiển tiếp cận đuổi Khi ta chọn một phơng
pháp điều khiển nào thì cần xét một số yếu tố
Độ cong quỹ đạo nhỏ , đảm bảo cùng một cự ly thì thời gian bay của tên lửa nhỏ tốn ít
nhiên liệu , dễ chế tạo .
9
Không đòi hỏi tính cơ động của tên lửa phải lớn , độ cong quỹ đạo nhỏ dẫn đến sai số
điểm gặp nhỏ .Phơng pháp điều khiển tên lửa phải đảm bảo xác suất tiêu diệt mục tiêu
trong mọi điều kiện kể cả trong điều kiện nhiễu .Phơng pháp điều khiển phải đơn giản , dễ
thực hiện trong các hệ thống điều khiển tên lửa phòng không .Mỗi phơng pháp điều khiển
đều có u , nhợc điểm riêng . ở phơng pháp điều khiển 3 điểm , tại mọi thời điểm điều
khiển tên lửa , trọng tâm của tên lửa luôn nằm trên đờng thẳng nối từ đài điều khiển tới
mục tiêu . Phơng pháp này có u điểm là đơn giản , dễ chế tạo , sai số hệ thống nhỏ .Quỹ
đạo của tên lửa không cong mà gần nh một đờng thẳng , xác suất tiêu diệt tại điểm gặp
xác định đợc , tính chống nhiễu cao không phụ thuộc vào cự ly của mục tiêu . Nhng ph-
ơng pháp này lại có nhợc điểm không bắn đợc mục tiêu có vận tốc lớn . Mặt khác khi bắn
các mục tiêu lớn thì sai số động học lớn gây quá tải cho tên lửa .
: Góc nghiêng quỹ đạo

=
R
V
Vm
TyV
VW
R
V
VW
max
maxmax
.
.




==
==
Nếu thay
g
G
Vm
=
thì quá tải
g
W
max
=

Hiện nay tên lửa của Nga và Mỹ có = 10 - 15 có thể bắn mục tiêu có vận tốc lớn
hơn 420 m/s .Phơng pháp bắn đón : tại mọi thời điểm điều khiển tên lửa trọng tâm của tên
lửa luôn vợt trớc mục tiêu 1 góc đón
r
mr
m
K
donK


=
+=
.
.




Để tránh độ nhạy của vòng điều khiển với mục tiêu cơ động chọn góc đón bằng 0,5 . Khi
khai triển tín hiệu chỉ cho phép sai số gia tốc
r
r
k


=
2
cos


10
Phơng pháp này bắn đợc mục tiêu với vận tốc lớn và xác suất tiêu diệt cao , quỹ đạo
không cong nên sai số động lực học nhỏ . Nhợc điểm của phơng pháp này là sai số hệ
thống cao do hệ thống phức tạp , tính chống nhiễu rất kém phụ thuộc vào cự ly của mục
tiêu .
Tên lửa phòng không là một trong những vũ khí thuộc phơng tiện tiến công đờng không
đợc chú ý phát triển . Một trong các lý do đó là nó có xác suất tiêu diệt mục tiêu lớn và
khả năng hoả lực mạnh . Tên lửa phòng không có thể bắn đợc liên tục nhiều mục tiêu
khác nhau ở trên cùng một hớng hoặc khác hớng . Đặc biệt các hệ thống điều khiển tên
lửa có thể chống nhiễu tiêu cực bằng cách chọn mục tiêu di động trên nền nhiễu . Do có
đặc điểm nh vậy nên việc tên lửa tham gia trong các cuộc không chiến đã làm thay đổi
phơng thức chiến đấu : Các cuộc chiến diễn ra với không gian tác chiến mở rộng biến đổi
nhanh chóng và tác chiến trong mọi điều kiện thời tiết liên tục suốt ngày đêm với nhịp độ
cao , ác liệt .
ý tởng :
Qua đợt học quân sự vừa qua và kinh nghiệm của các cuộc chiến tranh đặt ra
cho tôi một ý tởng.
Trong nghệ thuật chiến đấu ngoài những trận địa phòng không những trận địa thật,
giả. Đánh phá gây nhiễu hoạt động đối phơng bằng tác chiến điện tử Liệu chúng
ta có thể đánh trả vào trung tâm điều khiển của địch đợc không.
Trong chiến tranh công nghệ cao tất cả đợc điều khiển nhờ trung tâm xử lý và điều
khiển. Ví nh tên lửa hành trình Tomahawk của mỹ đợc điều khiển qua vệ tinh quân
sự vậy khi địchsử dụng loại tên lửa này để đánh phá ta. Thì ta vừa bảo vệ mục tiêu
một mặt ta dùng tên lửa đánh phá vệ tinh quân sự chỉ huy. Chính cách đánh này đã
đợc lực lợng phòng không chúng ta sử dụng vào nhũng năm chiến tranh, khi đó đã
bắn rơi máy bay phát tia laser dẫn đờng cho bom đánh phá cầu Hàm Rồng.
Tóm lại vũ khí trang bị quân sự ra đời và phát triển theo qui luật khách quan của xã
hội và tự nhiên. Vũ khí trang bị quân sự là nhu cầu tất yếu của xã hội có giai cấp và đấu
tranh giai cấp. Bởi vậy ngoài tính chất tàn phá,tiêu diệt khi nằm trong tay kẻ hiếu chiến
quân phiệt. Thì sự tăng trởng ngày càng hoàn thiện của nó là động lực khách quan thúc
đẩy sự phát triển của khoa học_ kỹ thuật công nghệ cũng tăng tốc theo. Ví dụ nh con ngời
phải mất hàng vạn năm để chuyển từ vũ khí lạnh sang vũ khí nóng,nhng chỉ mất vài trăm
năm để chuyển sang vũ khí hạt nhân và mất vài chục năm để chuyển từ không có điều
khiển sang có điều khiển
Vì hoà bình và độc lập dân tộc, nhân dân và dân tộc Việt Nam phải trang bị cho mình lực
lợng phòng không tối cần thiết,phù hợp với điều kiện kinh tế và địa lý ,địa hình của lãnh
Thổ. Chúng ta không chỉ ớc mơ có cuộc sống hoà bình mà không tự mình xây dựng một
hệ thống phòng thủ vững chắc. Trong chiến tranh công nghệ cao chúng ta phải tự mình
11
xây dựng mạng lới phòng không để làm chủ bầu trời quốc gia. Kẻ thù luôn tìm mọi âm
mu thủ đoạn tìm cách xâm lợc và thôn tính nớc ta. đất nớc Việt Nam không xâm lợc và
gây tội ác chiến tranh với bất cứ đất nớc nào khác, mà chúng ta bảo vệ yên bình cho
những cái gì thuộc quyền sở hữu của chúng ta. Vì vậy hệ thống phòng không nhất là tên
lửa phòng không phải phù hợp với tính chất phòng thủ.
Nhng Việt Nam là một đất nớc còn nghèo, cơ sở hạ tầng và trang thiết bị quân sự,cũng
nh nghiên cứu còn lạc hậu. Chúng ta không thể mua sắm thiết bị quân sự tiên tiến của nớc
ngoài mà chúng ta phải cố gắng khắc phục những gì hiện có. Ngoài ra vấn đề này còn
không đảm bảo an toàn cho bí mật quân sự. Một bằng chứng là trong chiến dịch con cáo
sa mạc Iraq đã bị phá hỏng tất cả hệ thống điều khiển máy tính mua từ nớc ngoài. Kinh
nghiệm ở Nam T cho thấy khi mua thiết bị của nớc ngoài thì phải thay đổi chíp điều khiển
và Nam T có hẳn một nhà máy sản xuất riêng cho loại chíp này. Nhng vũ khí công nghệ
cao không phải không bắn đợc bằng vũ khí thô sơ.Nam T đã cho ta thấy máy bay tàng
hình F117-A của mỹ mặc dù rất hiện đại nhng lại bị bắn rơi nhờ sự phát hiện của rada hệ
mét. Hay nh trong chién tranhchống mỹ lực lợng phòng không Việt Nam đã dùng tên lửa
Sam.2 của Liên Xô viiện trợ đã bắn hạ rất nhiều B52 của địch. Mặc dù trên lý thuyết là
không thể bắn đợc , nhngchúng ta đã cải tiếnvà bắn hạ. Về tính sáng tạo và ý thức chiến
đấu nhân dân Việt Nam đã đợc thử thách qua nhiều cuộc chién tranh bảo vệ dân tộc. Lịch
sử Việt Nam đã viết những trang oai hùng về kinh nghiệm lấy yếu thắng mạnh, lấy ít
thắng nhiều thô sơ thắng hiện đại, âu đó cũng là lòng tự hào dân tộc.
Trở lại lịch sử dân tộc Việt Nam, Ngô Quyền (899-944) đã đánh bại quân Nam Hán xâm
lợc, dùng quân mới hợp của Đại Việt đánh tan hàng vạn quân của Lu Hoằng Tháo. Rồi
đến Lý Thờng Kiệt (1019-1105) đã đánh tan quân tống xâm lợc mà trận đánh trên sông
Nh Nguyệt lịch sử còn ghi danh. Trần Quốc Tuấn 3 lần đánh bại quân Nguyên Mông, lần
thứ nhất vào năm 1258, lần thứ 2 vào năm (1-1285ữ6-1285), lần thứ 3 (1287ữ1288).
Trong thế kỷ 20 nhân dân ta cũng đã đánh bại thực dân Pháp mà trận điện biên phủ còn lu
danh tơng Võ Nguyên Giáp. Năm 1975 dánh đuổi đế quốc Mỹ cút khỏi Việt Nam.
Chúng ta không bao giờ chủ quan khinh địch, chúng ta luôn phải tìm tòi ,khám phá điểm
yếu của kẻ thù, để xây dựng hệ thống phòng thủ vững chắc.
Bản thân tôi là một sinh viên khoa cơ khí, tôi có thể đem những hiểu biết của mình
phục vụ tổ quốc khi cần thiết. Qua các đợt học tập quân sự ở trờng và mang dòng máu
chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, điều đó càng làm sản sinh trong tôi lòng tự
hào dân tộc. Một khi lòng tự hào đó bị tổn thơng thì chúng ta phải đấu tranh và khi đó đất
nớc nằm trọn trong trái tim mình. Hoà bình tôi là của riêng tôi,lúc chống quân xâm lợc tôi
là ngời con củađát nớc Việt Nam độc lập và có chủ quyền.
12

Xem chi tiết: Tiểu luận kỹ thuật quân sự