Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
Chƣơng 94
Chƣơng 95
Chƣơng 96
Chƣơng 97
Đoạn kết.
Alexandre Dumas
Hai mƣơi năm sau
Dịch giả: Anh Vũ
Lời giới thiệu
Dịch từ nguyên bản tiếng Pháp: VINGT ANS APRÈS - A. Dumas, Agence Parisienne de
distribution, Paris
H ai mƣơi năm sau là tập thứ hai trong thiên tiểu thuyết lịch sử gồm: "Ba ngƣời lính ngự lâm". "Hai
mƣơi năm sau" và "Tử tƣớc de Bragelonne" (hay Mƣời năm sau nữa).
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
Hai mƣơi năm sau diễn ra trong hoàn cảnh lịch sử nƣớc Pháp những năm 1648-1649 khi mà các
nhân vật của tập truyện thứ nhất đã thêm hai mƣơi tuổi đời. Lúc ấy, giáo chủ tể tƣớng de Richelieu
và vua Luis XIII đã chết, vua Louis XIV nối ngôi mới có mƣời tuổi. Hoàng hậu Anne d Autriche làm
nhiếp chính và đƣa ngƣời tình của mình là giáo chủ Mazarin gốc Ý lên làm tể tƣớng.
Tính tham lam, biển lận, xảo quyệt và những sự bóc lột tàn tệ của Mazarin cùng những hành vi
chuyên quyền độc đoán của triều đình dấy lên lòng căm phẫn cao độ trong nhân dân và cả trong lớp
hoàng thân, quý tộc bị chèn ép, khủng bố.
Thời gian ấy giai cấp tƣ sản ở châu Âu đã hình thành và phát triển, bắt đầu bộc lộ những mâu thuẫn
gay gắt với giai cấp phong kiến thống trị triều đình của nó. Ở nƣớc Anh, một nƣớc công nghiệp phát
triển sớm và mạnh, cuộc cách mạng dân chủ tƣ sản do Olivier Cromwell lãnh đạo rồi lôi kéo đƣợc
nghị viện và quân đội chống lại vua Charles I, lật đổ vƣơng quyền và tuyên bố nền cộng hoà, gây ảnh
hƣởng vang dội đến tình hình các nƣớc châu Âu, đặc biệt là Pháp. Tại Pháp, những tầng lớp tƣ sản
giành đƣợc sự đồng tình của nghị viện và một số nhà quý tộc lại đƣợc nhiều tầng lớp nhân dân, nhất
là thị dân, ủng hộ, đã lập ra phong trào La Fronde chống lại Mazarin và triều đình, gây lên những
cuộc bạo loạn và dựng những luỹ chiến đấu nổi tiếng ở giữa Paris, buộc triều đình phải trốn khỏi
kinh đô và đàm phán.
Trong bối cảnh lịch sử rối ren và sôi động ấy, Alexandre Dumas đƣa các chàng ngự lâm quân quen
thuộc của chúng ta trở lại sân khấu chính trị - xã hội. D Artagnan và Porthos phục vụ trong ngự lâm
quân trực tiếp dƣới quyền của tể tƣớng và hoàng hậu, còn Arthos và Aramis bí mật tham gia phong
trào La Fronde. Những cuộc chạm trán bất ngờ và đọ kiếm nảy lửa giữa bốn ngƣời bạn tâm đắc
thuộc hai phe đối lập tƣởng nhƣ sẽ làm tan vỡ tình bằng hữu, trái lại lại đi đến củng cố tình bạn keo
sơn sống chết có nhau. Vì bản chất của bốn con ngƣời ấy vẫn là trong sáng, nhân hậu, thuỷ chung,
cùng yêu mến và căm ghét giống nhau, vì nghĩa lớn và tình riêng mà hành động, dù đƣờng đi có
khác nhau.
Tính cách của nhân vật đƣợc khắc hoạ trên các bối cảnh lịch sử đang trở dạ, sôi sục những cuộc bạo
động và khủng bố, những cuộc đấu tranh giai cấp giữa chủ nghĩa tƣ bản đang lên và chế độ phong
kiến đang suy tàn.
Hoạt động của các chàng ngự lâm quân trong bộ truyện này gắn bó hơn với những sự kiện lịch sử và
có thể nói, tham gia trực tiếp vào đó. Cái chất sôi nổi, lãng mạn, hùng tráng của họ trƣớc kia phát
triển thành sâu sắc, chín chắn và thực tế hơn, còn mang tính hiện thực đậm đà. Dù ở phe bên này hay
phe bên kia, họ đều nhìn thấy sự thối nát của triều đình, bản chất xấu xa ti tiện của tể tƣớng, tính độc
đoán, tàn bạo và bạc bẽo của hoàng hậu, sự suy vong của các vƣơng triều, sự lợi dụng của những kẻ
cầm đầu tranh thủ nhân dân để phục vụ lợi ích của chính mình. Qua lời nói của các chàng ngự lâm
quân, tác giả đã nhận xét.
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
"Ở Pháp lúc này mọi thứ đều tồi tàn nhỏ mọn. Chúng ta có một ông vua mƣời tuổi chƣa hiểu mình
muốn gì. Chúng ta có một hoàng hậu mà nỗi đam mê muộn mằn khiến trở thành mù quáng. Chúng ta
cỏ một tể tƣớng cai trị nƣớc Pháp nhƣ cai quản một trang trại lớn, nghĩa là bận tâm xem ở đó vàng có
mọc lên đƣợc không khi cày bừa nó bằng âm mƣu và thói xảo quyệt Ý. Chúng ta có những ông
hoàng gây sự chống đối có tính cách cá nhân và ích kỷ chẳng đi tới đâu ngoài việc moi từ tay
Mazarin mấy thỏi vàng và vài mảnh quyền thế".
"Còn nhân dân thì sao?… Tội nghiêp cho những con ngƣời kia! Họ tiến ra chỗ chết để ngƣời ta trả
lại đất Sedan cho ông de Buiông, để ngƣời ta ban quyền tập chức đô đốc cho ông de Beaufort, và để
ngài chủ giáo đƣợc phong làm giáo chủ!"
"Dân chúng không kêu ca gì cho các vị hoàng thân, mà lại nổi dậy vì Broussel chính vì đây là một
ngƣời thuộc tầng lớp bình dân, và bảo vệ Broussel dân chúng cảm thấy một cách tự nhiên rằng họ
bảo vệ chính mình".
Sức mạnh của quần chúng nhân dân khi đã vùng lên là cơn bão táp ghê gớm, thậm chí chỉ một gã
trùm ăn mày mà "Chẳng ai hồ nghi rằng hai bàn tay của hắn vừa mới giúp kéo ra khỏi toà kiến trúc
xã hội hòn đá nền tảng của vƣơng quyền".
Với thái độ thiện cảm, tác giả nhìn Olivier Cromwell nhƣ "một thủ lĩnh tài ba và vững vàng, kiên
quyết chống lại một vƣơng triều thối rữa và mọt ruỗng nó sắp sụp đổ một sớm một chiều nhƣ một
túp lều cũ nát".
Viết tiếp "Hai mƣơi năm sau", A. Dumas chứng tỏ ngòi bút khoẻ khoắn, linh hoạt và sức tƣởng
tƣợng dồi dào, phong phú của mình. Vẫn những chàng ngự lâm kia nay đã sang tuổi trung niẻn, rất ít
những chuyện đấu kiếm hoặc yêu đƣơng, tập truyện vẫn hấp dẫn ngƣời đọc bằng sự kiện, những tình
tiết luôn luôn bất ngờ, lý thú và hồi hộp, bằng hơi văn sinh động, tự nhiên, pha chút châm biếm mỉa
mai. Tính cách mỗi nhân vật đều độc đáo, phát triển lôgích và đậm nét.
D Artagnan suốt hai chục năm ròng chỉ là một anh trung uý ngự lâm bị lãng quên, bạc đãi, vẫn là con
ngƣời vừa trung hậu, tận tâm, vừa thực tế sắc sảo, bằng tài trí và mƣu lƣợc của mình nổi bật lên nhƣ
một ngôi sao sáng mà bao kẻ quyền cao chức trọng khó bề sánh kịp.
Arthos mà lòng nhân ái và cao thƣợng đã thành truyền thuyết suốt đời, không màng danh lợi, không
quản hy sinh, đến mức cứu cả kẻ tử thù và suýt mất mạng vì nó. Tuy nhiên mối tình bất ngờ và ngắn
ngủi với bà công tƣớc cải trang trên đƣờng đi trốn, mang tính ngƣời hơn và tình phụ tử với đứa con
chung - tử tƣớc de Bragelonne - đã giải thoát anh khỏi nỗi thất vọng nặng nề của mối tình đầu thuở
hoa niên bị đầu độc.
Aramis, con ngƣời khi là lính ngự lâm thì luôn luôn mơ ƣớc đƣợc khoác áo tu viện trƣởng, nhƣng
khi đã trở thành tu viện trƣởng lại mang tính ngự lâm hơn bao giờ hết, vẫn thể hiện đúng bản chất
nhất quán của mình và tự anh đã vạch trần những mặt trái nực cƣời của các tu viện và giáo chức.
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
Vẫn đáng yêu với tính huênh hoang chất phác nhƣng bộc tuệch và chân thành của mình, chàng hộ
pháp Porthos là một nét tƣơng phản đặc sắc bổ sung cho hình tƣợng các chàng ngự lâm quân.
Mordount, đứa con trai sống sót của Milady, bƣớc vào truyện với chí báo thù cho mẹ quyết liệt và
dai dẳng nhƣ chính Milady hiện thân, là một bóng ma, một định mệnh luôn luôn đeo đẳng, ám ảnh,
hãm hại các chàng ngự lâm quân và trở thành một đối tƣợng ghê gớm gây nên biết bao tai hoạ, biết
bao tình huống gay go khốc liệt cho những địch thủ của mình, mang đầy kịch tính xuyên suốt cả
cuốn truyện.
Những sự biến cách mạng ở Pháp và Anh thời bấy giờ thƣờng sơ lƣợc và khô khan trên các trang sử
ký đã sống dậy dƣới ngòi bút tài tình của A. Dumas, với nhũng quang cảnh, những con ngƣời, những
tình tiết sinh động, linh hoạt, sôi nôí của những cuộc nổi dậy, những cuộc chinh chiến, những cuộc
đấu tranh phức tạp, một mặt phơi bày tính chất phản động, xảo quyệt và ngoan cố của giai cấp thống
tri, mặt khác làm nối bật khí thế dũng mãnh, hào hùng, hình ảnh cao đep của quần chúng cach mạng,
nó nhƣ những cơn bão táp đầu tiên trong lịch sử làm rung chuyển nền móng của các ngai vàng và
của mọi chế độ bóc lột. Rất thú vị là giống nhƣ trong nhiều tác phẩm của Victo Hugo, những cơn bão
táp ấy làm thức dậy và lôi cuốn theo cả vào làn sóng cách mạng những tầng lớp "cặn bã" của xã hội,
"những thằng nhóc Paris" đáng yêu và những đội quân hành khất bí hiểm và kỳ lạ.
Đọc "Hai mƣơi năm sau" chúng ta càng yêu mến các chàng ngự lâm và bùi ngùi cho số phận của họ,
số phận của những con ngƣời. Cuộc đời của họ rồi sẽ ra sao? Họ vẫn gắn bó với lịch sử, sẽ sống với
lịch sử, và cuốn hút chúng ta trong tập truyện cuối cùng "Tử tƣớc de Bragelonne".
Anh Vũ
Dịch giả: Anh Vũ
Nguồn: NXB Văn Học, 2006
Dịch từ nguyên bản tiếng Pháp: "VINGT ANS APRÈS - A. Dumas, Agence Parisienne de
distribution, Paris"
Alexandre Dumas
Hai mƣơi năm sau
Chương 1
Bóng ma của Richelieu
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
Trong căn phòng của Cung giáo chủ mà chúng ta đã từng biết, bên chiếc bàn có góc thếp vàng trên
chất đầy giấy tờ sổ sách, một ngƣời đang ngồi tì đầu lên hai bàn tay. Phía sau ông ta là một lò sƣởi
lớn đỏ rực lửa, những thanh củi bốc cháy đổ sụt trên những thanh sắt rộng vàng chóe. Ánh lò sƣởi
soi rọi phía sau bộ y phục lộng lẫy của con ngƣời trầm ngâm đƣợc ánh cây đèn thắp đầy nến chiếu
sáng từ phía trƣớc.
Cứ nhìn tấm áo dài đỏ tía và những thêu ren sang trọng ấy, nhìn vầng trán xanh xao vọng dƣới những
suy tƣ, nhìn cảnh quạnh hiu của căn phòng, sự yên tĩnh ở các tiền sảnh, bƣớc đi đều đặn của lính vệ
trên thềm, ngƣời ta có thể tƣởng nhƣ vong hồn của cố giáo chủ tể tƣớng Richelieu (1) vẫn còn ngự
trong phòng của ông ta.
Hỡi ơi! Quả thực đó chỉ là vong hồn của con ngƣời vĩ đại ấy. Nƣớc Pháp suy yếu, quyền lực của nhà
vua không dƣợc biết đến, các quan đại thần lại mạnh lên và hiếu loạn. Kẻ thù lấn vào tận bên trong
biên thuỳ, mọi thứ chứng tỏ rằng Richelieu không còn ở đây nữa.
Nhƣng điều rõ hơn tất cả rằng tấm áo dài đỏ không phải là tấm áo của vị cố giáo chủ, ấy là sự cô đơn
của một bóng ma hơn là một kẻ đang sống, ấy là những dãy hành lang vắng bóng các cận thần,
những sân đầy những vệ sĩ, ấy là cái tinh thần nhạo báng bốc lên từ phố phƣờng nó xuyên qua những
cửa kính của căn phòng này đang bị lay động trƣớc hơi thở của cả một kinh thành liên minh chống
lại tể tƣớng, sau hết ấy là tiếng súng xa xa không ngớt dội về, may thay chỉ bắn vu vơ và không kết
quả cốt làm sao cho bọn vệ sĩ, bọn lính gác Thuỵ Sĩ, đám ngự lâm quân và các binh lính bao quanh
Hoàng cung - chính là Cung giáo chủ đã đổi tên - hiểu rằng nhân dân cũng có vũ khí.
Cái bóng ma ấy của Richelieu chính là Mazarin(2).
Vì chƣng Mazarin đơn độc và tự cảm thấy mình hèn yếu.
Ông ta lẩm bẩm:
- Ngƣời ngoại quốc? Ngƣời Ý! Đấy những lời đao to búa lớn mà chúng buông ra! Với lởi ấy, chúng
ta đã ám sát treo cổ, xé xác Concini (3) và nếu ta để mặc chứng, ắt chúng cũng sẽ ám sát ta, treo cổ
ta, xé xác ta nhƣ vậy; mặc dù ta chẳng hề gây cho chúng một điều tai hại gì ngoài việc bóp nặn
chúng một tí chút. Đồ ngu ngốc? Vậy là chúng không thấy rằng kẻ thù của chúng không phải lão
ngƣời Ý này nói tiếng Pháp không sõi mà chính là cái bọn kia, họ có tài nói năng với chúng những
lời hoa mỹ bằng cái giọng Paris thật là thuần tuý và tuyệt diệu.
- Phải rồi, phải rồi, - vị tể tƣớng nói tiếp và xảo quyệt cƣời, lần này cái cƣời có vẻ lạ lẫm trên đôi môi
nhợt nhạt, - phải rồi, những tiếng đồn của các ngƣơi đã nói với ta điều đó, số phận của các sủng thần
là bấp bênh, nhƣng nếu các ngƣời biết điều đó thì các ngƣời cũng phải biết rằng ta đây, ta chẳng phải
là một sủng thần tầm thƣờng. Bá tƣớc D Essex có một cái nhẫn tuyệt đẹp nạm đầy kim cƣơng mà nữ
hoàng tình nhân đã tặng: còn ta chỉ có một chiếc nhẫn bình thƣờng với một con số ngày tháng(4),
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
nhƣng nó đã đƣợc ban phƣớc tại tiểu thánh đƣờng trong Hoàng cung, cho nên họ sẽ không phế bỏ ta
theo nguyện vọng của họ. Họ chẳng nhận thẩy rằng với tiếng hô muôn thuở của họ: "Đả đảo lão
Mazarin!" ta đã hô với họ, khi thì de Beaufort(5) muôn năm, khi thì ngài Hoàng thân muôn năm?
- Này! Ông de Beaufort đang ở Vinxen; Hoàng thân nay mai sẽ đến theo ông ta, còn nghị viện…
Đến đây, nụ cƣời của giáo chủ biểu hiện một vẻ thù hằn dƣờng nhƣ không thể có đƣợc trên gƣơng
mặt vốn dịu dàng của ông.
- Nào! Nghị viện… Chúng ta xem xét sẽ làm gì cải nghị viện này. Có Orléans(5). Ồ! Ta sẽ để thì giờ
xem xét. Song những ai đã hô đả đảo Mazarin cuối cùng sẽ phải hô đả đảo tẩt cả những kẻ đó, ngƣời
nào phiên nấy. Richelieu khi còn sống bị bọn họ căm ghét và khi chết còn bị họ nhắc đến luôn trƣớc
kia còn thấp kém hơn ta, bới vì ông ta đã bị nhiều lần xua đuổi và luôn luôn nơm nớp còn bị xua đuổi
nhiều hơn nữa. Hoàng hậu, chẳng bao giờ xua duổi ta đâu, còn nếu ta bị ép buộc phải nhƣợng bộ dân
chúng thì nàng sẽ nhƣợng bộ cùng với ta; nếu ta chạy trốn, nàng cũng sẽ bỏ trôn và chúng ta sẽ thấy
bọn phiến loạn xoay xở thế nào khi không có hoàng hậu, không có đức vua của họ. Ôi! Giá nhƣ ta
không phải là ngƣời ngoại quốc, giá nhƣ ta là ngƣời Pháp, giá nhƣ ta là ngƣời quý tộc!
Và ông ta lại rơi vào trạng thái trầm ngâm.
Quá thật, tình thế đang khó khăn, và cái ngày vừa trôi qua càng thêm phức tạp. Luôn luôn bị tính
biền lận bẩn thỉu thôi thúc, Mazarin chà siết dân chúng bằng thuế khoá, và dân chúng ấy chỉ còn lại
có linh hồn nhƣ tổng trạng sƣ Talon nói, và hơn nữa, vì ngƣời ta không thể đem linh hồn ra bán tầm
tầm, cho nên đám dân chúng mà ngƣời ta cố làm cho họ kiên nhẫn bằng tiếng đồn về những trận
chiến thắng đã giành đƣợc, họ thấy những vòng nguyệt quế chẳng phải là thịt để có thể nuôi sống
mình, đám dân chúng ấy từ lâu đã bắt đầu xì xào kêu ca.
Nhƣng đó chƣa phải là tất cả, vì khi dân chúng xì xào, triều đình không nghe thấy do nó vốn bị ngăn
cách bởi giới thị dân và các nhà quý tộc Nhƣng Mazarin đã dại dột đánh vào các pháp quan! Ông ta
đã bán mƣời hai tờ chứng chỉ uỷ viên thỉnh nguyện, và do các án quan trả giá cho những chức vị của
họ quá đắt và sự gia nhập của mƣời hai bạn đồng nghiệp kia tất làm giảm giá những chức vị đó,
những án quan cũ đã hợp nhau lại, thề trƣớc kinh Phúc âm là sẽ không chịu sự tăng thêm ấy và
kháng cự lại mọi sự ngƣợc đãi của triều đình; họ hứa hẹn với nhau là trong trƣờng hơp một ngƣơi
trong bọn họ do sự phản kháng ấy mà mất chức vị của mình thì họ sẽ cùng nhau đóng góp để hoàn
lại tiền cho ngƣời ấy.
Đây là chuyện xảy ra từ hai phía đó:
Ngày bảy tháng Giêng, bảy đến tám trăm nhà buôn tập hợp và bị kích loạn về một khoản thuế mới
mà ngƣời ta muốn đánh vào các trạch chủ, và họ đã cử mƣời đại biểu đến trình bày với quận công
Orléans, ngƣời vốn có thói quen lấy lòng dân. Quận công tiếp họ và họ tuyên bố sẽ quyết định không
đóng khoản thuế mới cho dù có phải dùng vũ lực chống lại quan quân của nhà vua đến thu thuế.
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
Quân công Orléans lắng nghe với vẻ rất ân cần, làm họ hy vọng một sự giảm nhẹ nào dấy, hứa sẽ
trình lại với hoàng hậu và đã tông biệt họ bằng lời nói thông thƣờng của các ông hoàng: "Ngƣời ta sẽ
xem xét".
Về phía mình, ngày mồng chín, các uỷ viên thỉnh nguyện của Tham chính viện đến gặp giáo chủ tể
tƣớng, và một ngƣời thay mặt họ phát ngôn đã nói năng rất cƣơng quyết và táo bạo đến nỗi giáo chủ
sửng sốt; ông ta tống khứ họ ra và nói giống nhƣ quận công Orléans rằng ngƣời ta sẽ xem xét.
Thế là, để xem xét, ngƣời ta đã họp hội đồng và cho đi tìm quan Tổng giám tài chính d Emery.
Cái ông d Emery này bị dân chúng ghét cay ghét đắng, trƣớc hết bởi vì ông ta là tổng giám tài chính,
mà bất cứ tổng giám tài chính nào cũng đều bị ghét cả; sau nữa phải nôi rằng vì ông ta ít nhiều cũng
xứng đáng bị ghét.
Ông ta là con trai một chủ ngân hàng thành Lyon tên gọi Particelli, sau khi bị vỡ nợ bèn đổi tên là d
Emery. Nhân thấy ông ta có khả năng rất lớn về tài chính, giáo chủ de Richelieu đã tiến cử ông với
vua Louis XIII dƣới cái tên d Emery và do muốn phong ông làm giám quan tài chính nên đã nói rất
tốt về ông ta.
- Hay tuyệt? - Nhà vua trả lởi. - Ta hài lòng là khanh trình với ta ông d Emery để tiến cử vào chỗ đòi
hỏi một con ngƣời lƣơng thlện. Ta nghe nói khanh tán trợ cái tên Particelli vô lại ấy, và ta lo khanh
sẽ ép ta dùng hắn.
- Tâu hoàng thƣợng, - ngài giáo chủ đáp, - xin Hoàng thƣợng yên lòng, tên Particelli mà Hoàng
thƣợng vừa nóỉ đến đã bị treo cổ rồi ạ
- A! Hay lắm! - Nhà vua reo lên. - Nhƣ vậy chẳng phải không dƣng thiên hạ gọi là Louis Công minh.
Và ngài ký giấy bổ nhiệm ông d Emery. cũng vẫn cái ông d Emery ấy trở thành tổng giám tài chính.
Ngƣời ta đi tìm ông theo lệnh tể tƣớng và ông chạy đến mặt tái mét và hốt hoảng, nói rằng con trai
ông suýt bị ám sát ngay ban ngày giữa quảng trƣờng Hoàng cung: đám đông gặp anh ta và chê trách
sự xa hoa của vợ anh ta, mụ này có một căn nhà chăng nhung đỏ với những lụa ren bằng vàng. Đó là
con gải của Lơ Camuy, tổng trƣởng năm 1617. Ông này khi đến Paris chỉ có hai mƣơi livrơ, nay tự
dành cho mình bốn mƣơi nghìn livrơ niên thu và vừa mới chia chín triệu cho các con.
Con trai d Emery suýt chết nghẹt vì một trong những ngƣời nổi loạn bắt phải ép hắn cho đến khi hắn
phải nhả chỗ vàng đã ngốn.
Ngày hôm ấy Hội đồng chẳng quyết nghị đƣợc gì, vì viên tổng giám quá bấn bíu về sự cố đó nên
chẳng còn bụng dạ nào mà bàn định.
Ngày hôm sau ông đệ nhất chủ tịch Nghị viên Mathieur Molé mà lòng quả cảm trong mọi công việc
nhƣ giáo chủ de Retz nói, ngang với ngài quận công de Beaufort và ngài hoàng thân de Condé(7),
nghĩa là hai ngƣời đƣợc coi nhƣ dũng cảm nhất nƣớc Phảp, ngày hôm sau, đến lƣợt mình ông đệ nhất
chủ tịch bị tiến công. Dân chúng đe doạ là ông ta phải gánh chịu trách nhiệm tất cá những tai hoạ mà
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
ngƣời ta gây ra cho họ; nhƣng với vẻ bình tĩnh thông thƣờng, ông đệ nhất chủ tịch không xúc động
và không kinh ngạc, ông đệ nhất chủ tịch đã trả lời rằng nếu những kẻ phiến loạn không tuân theo ý
nhà vua, ông ta sẽ cho dựng những giá treo cổ ở các quảng trƣờng để treo cổ ngay tức khắc những kẻ
ngỗ ngƣợc nhất trong bọn họ. Bọn này bên đáp lại rằng họ không yêu cầu gì hơn là dƣợc trông thấy
dựng lên những giá treo cổ, và chúng sẽ dùng để treo cổ những viên pháp quan tồi đã đi mua ân sủng
của triều đình bằng giá sự khốn cùng của nhân dân.
Chƣa hết, ngày mƣời hai, hoàng hậu đi dự lễ ở nhà thờ Đức Bà, việc bà thƣờng làm đều đặn vào các
ngày thứ bảy, thì hơn hai trăm phụ nữ bám theo vừa kêu la vừa xin đƣợc thừa nhận quyền lợi. Kể ra
họ không có một ý đồ xấu nào, chỉ muốn quỳ trƣớc hoàng hậu đề cầu bà rủ lòng thƣơng; song vệ sĩ
đã ngăn cản họ và hoàng hậu cứ ngạo mạn và kiêu hãnh đi qua mà chẳng để tai đến những tiếng kêu
gào của họ.
Buổi chiều hội đồng họp và quyết nghị giữ vững quyền lực của nhà vua, do đó nghị viện đƣợc triệu
tập vào ngày hôm sau tức ngày mƣời hai.
Ngày hôm ấy, cải ngày mà vào buổi chiều tối, chúng tôi mở đầu câu chuyện mới mẻ này, nhà vua khi
ấy mới mƣời tuổi và vừa mắc bệnh thỷy đậu xong, mƣợn cớ đi nhà thờ Đức Bà để lễ tạ ơn bình phục,
đã bố trí vệ sĩ, lính Thuỵ Sĩ và lính ngự lâm, rải quân xung quanh Hoàng cung, trên các kè và trên
Cầu Mới, và sau khi nghe kinh misa, nhà vua bèn sang nghị viện. Ở đó trên một chiếc ngai ngự dựng
bất ngờ, nhà vua không những giữ nguyên những chỉ dụ cũ mà còn đặt năm, sáu cái mới, tất cả
những điều giáo chủ de Retz nói đều tai hại chẳng kém gì nhau. Đến nỗi ông đệ nhất chủ tịch nhƣ ta
đã thấy, những hôm trƣớc vẫn đồng tình với triều đình, mà nay cũng hết sức bất bình về cái cách đƣa
nhà vua đến Cung để tập kích và vi phạm sự tự do đầu phiếu.
Nhƣng những ngƣời phản đối mạnh mẽ nhất những thuế khoá mới là ông chủ tịch Blancmensnil và
ông tham nghị Broussel.
Các chỉ dụ đó ban xong, vua trở về Hoàng cung. Một trăm dân chúng đông nghịt đang đi trên dƣờng,
họ biết nhà vua từ nghị viện về, nhƣng vì không biết nhà vua họp ở đó để thừa nhận quyền lợi của
nhân dân hay để tiếp tục áp bức họ, nên không một tiếng kêu mừng rỡ nào vang lên khi vua đi qua để
chúc mừng nhà vua đã bình phục. Trái lại, tất cả các gƣơng mặt đều rầu rĩ và lo lắng; có vài ngƣời
còn tỏ vẻ sừng sộ.
Mặc dầu nhà vua đã ra về, các toán lính vẫn ở nguyên tại chỗ: ngƣời ta lo ngại một cuộc bạo loạn
bùng nổ khi biết kết quả phiên họp nghị viện; và quả nhiên, tiếng đồn vừa mới lan ra các phố rằng
đáng lẽ phải giảm nhẹ thuế nhà vua lại tăng thêm thì các nhóm tập họp lại và những tiếng la hét vang
ầm lên: "Đả đảo Mazarin? Broussel muôn năm! Blancmensnil muôn năm!" vì dân chúng biết rằng
Broussel và Blancmensnil đã lên tiếng ủng hộ họ; và tuy tài hùng biện của các ông bị thất bại, họ vẫn
tỏ lòng biểt ơn.
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
Ngƣời ta muốn giải tán các đám dân chúng, muốn dập tắt các tiếng kêu, nhƣng càng thế các đám
ngƣời càng đông lên và những tiếng kêu la càng tăng gấp bội. Lệnh vừa mới ban ra cho lĩnh ngự vệ
và lính Thuỵ Sĩ, không những phải giữ vững, mà còn phải đi tuần tra trong các phố Saint-Denis và
Saint-Martin, nơi các đám ngƣời có vẻ đông đảo hơn và nhộn nhạo hơn, thì ở Hoàng cung ngƣời ta
thông báo có ông thị trƣởng thành phố đến.
Ông ta đƣợc dẫn vào ngay: ông nói rằng nếu không chấm dứt ngay lập tức những cuộc thị uy thù
nghịch, thì trong hai giờ nữa toàn thành phố Paris sẽ vũ khí sẵn sàng.
Ngƣời ta đang bàn luận xem phải làm gì thì viên trung uý thị vệ đoàn Comminger trở về quần áo tả
tơi và mặt mày đầm đìa máu.
Thấy ông ta xuất hiện, hoàng hậu kinh hãi kêu lên và hỏi xem có chuyện gì.
Nhƣ ông thị trƣởng đã dự kiến; nhìn thấy các toán lính gác, dân tình nổi xung lên. Ngƣời ta chiếm
các tháp chuông và rung chuông báo động. Comminger đã chống cự tốt, bắt giữ một ngƣời đàn ông
có vẻ là một trong những tay phiến động chủ yếu, và để làm gƣơng đã ra lệnh treo cổ anh ta ở bãi
Thập tự T rahoa. Binh lính lôi anh đi để thi hành lệnh, nhƣng đi đến dãy chợ thì bị tiến công bằng
gạch đá và giáo mác, kẻ phiến loạn thừa cơ chạy thoát ra phố Lômba và chạy bổ vào trong một ngôi
nhà. Nhà bị phá cửa ngay lập tức. Nhƣng bạo lực ấy cũng vô ích, không thể tìm thấy tội phạm.
Comminger để lại một trạm gác trong phố và cùng số lính còn lại của đơn vị trở về Hoàng cung để
tâu với hoàng hậu về sự việc đã xảy ra. Suốt dọc đƣờng, ông ta bị những tiếng la ó và đe doạ đuổi
theo, nhiều lính của ông bị giáo mác đâm bị thƣơng và bản thân ông bị một hòn đá đáp rách chỗ lông
mày.
Câu chuyện của Comminger làm vững thêm ý kiến của ông thị trƣởng - ngƣời ta chƣa đủ sức đƣơng
đầu với một cuộc nổi loạn thực sự; ông giáo chủ cho loan tin trong dân chúng rằng các toán quân rải
trên các kè và Cầu Mới chỉ là nhân dịp làm lễ và sắp rút đi.
Quả thật vào lúc bốn giờ chiều, các toán quân tập trung cả về phía Hoàng cung, ngƣời ta đặt một
trạm gác ở chỗ chắn đƣờng Sergents, một trạm khác ở chỗ Tám Mƣơi, cuối cùng một trạm nữa ở
Saint-Roch. Ngƣời ta đƣa lính Thuỵ Sĩ và lĩnh ngự lâm vào đầy các sân, các tầng trệt và chờ đợi.
Đấy là bổi cảnh diễn biến các sự kiện, khi chúng tôi đƣa bạn đọc vào văn phòng của giáo chủ
Mazarin xƣa kia vốn là văn phòng của giáo chủ de Richelieu. Chúng ta đã thấy ông ta ở trong tình
trạng tinh thần nhƣ thế nào khi nghe tiếng rì rầm của dân chúng lọt đến tai ông và tiếng âm vang của
những phát súng nổ vọng đến căn phòng ông.
Bỗng nhiên, ông ngẩng dầu lên, lông mày hơi cau lại nhƣ một ngƣời đã có quyết định, trừng mắt
nhìn lên một chiếc đồng hồ lớn sắp đánh chuông mƣời giờ, và vớ một cái còi bằng đồng mạ vàng
nằm trong tầm tay ở trên bàn. Ông huýt lên hai tiếng.
Cánh cửa khuất sau tấm thảm treo tƣờng mở ra không có một tiếng động và một ngƣời vận đồ đen
Hai mƣơi năm sau Alexandre Dumas
Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
lặng lẽ bƣớc vào phòng, rồi đứng ở phía sau ghế bành.
- Bernouin, - giáo chủ nói mà chẳng buồn quay đầu lại vì sau khi thổi lên hai tiếng còi, ông biết
ngƣời hầu của mình phải là ai, - lính ngự lâm đang gác ở Cung là lính nào?
- Thƣa Đức ông, đó là ngự lâm đen.
- Đại đội nào?
- Đại đội Treville.
- Có sĩ quan nào ở đại đội ấy trong tiền sảnh không?
- Có trung uý d Artagnan.
- Chắc đó là một ngƣời tốt, phải không?
- Vâng, thƣa Đức ông.
- Lấy cho ta một bộ y phục ngự lâm quân và giúp ta mặc vào.
Ngƣời hầu phòng đi ra cũng lặng lẽ nhƣ lúc vào và một lát sau trở lại mang theo bộ quần áo đòi hỏi.
Thế là vị giáo chủ vẻ im lặng và suy nghĩ, bắt đầu cởi bỏ bộ lễ phục mà ông đã mặc để dự phiên họp
nghị viện, và mặc chiếc áo lính với một vẻ thoải mái nhờ nhũng chiến dịch ở Ý của ông xƣa kia, rồi
khi đã vận xong hoàn toàn, ông bảo:
- Đi tìm ông d Actagnan cho ta.
Ngƣời hầu phòng lần này đi ra cửa giữa, nhƣng vẫn lặng lẽ và câm nhƣ hến. Có thể nói nhƣ một cái
bóng.
Còn lại một mình, giáo chủ soi mình trong gƣơng, vẻ hài lòng.
Ông ta vẫn còn trẻ, vì mới gần bốn mƣơi sáu tuổi, thân hình thanh nhã, hơi dƣới chiều cao trung
bình; da dẻ sáng và đẹp, cái nhìn rực lửa, mũi to, tuy nhiên khá cân đối, trán rộng và đƣờng bệ, tóc
hung hung và hơi xoăn, râu đen hơn tóc và lúc nào cũng uốn cao lên, khiến ông có dáng phong nhã.
Ông quàng tấm dải đeo gƣơm, nhìn với vẻ thoả mãn hai bàn tay nuột nà của mình mà ông chăm chút
nhất; rồi quẳng đôi găng bằng da hoẵng mà ông đã cầm lấy và hợp với bộ quân phục, ông xỏ đôi
găng lụa giản dị.
Lúc ấy cánh cửa mở ra.
Một sĩ quan bƣớc vào.
Đó là một ngƣời chạc băm chín bốn mƣơi tuổi, vóc ngƣời nhỏ nhƣng chắc, gầy, mắt tinh và hóm
hỉnh, râu đen và tóc hoa râm nhƣ thƣờng xảy đến khi ngƣời ta thấy cuộc đời quá tốt hoặc quá xấu, và
nhất là khi da ngƣời ta rất nâu.
D Artagnan đi bốn bƣớc trong văn phòng là nhận ra mình đã
đến đây một lần trong thời giáo chủ de Richelieu, và chẳng thấy có ai trong phòng ngoài một lính
ngự lâm của đại đội mình, anh dừng mắt trên ngƣời lính ngự lâm ấy và qua bộ y phục của ngƣời đó,
vừa mới thoạt nhìn anh đã nhận ra ông giáo chủ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét